نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای اقلیم شناسی در برنامه ریزی محیطی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران

2 کارشناسی ارشد مدیریت اجرایی، مرکز آموزش مدیریت استان خراسان رضوی، ایران

3 3دانشجوی دکترای زمین شناسی (رسوب شناسی)، گروه زمین شناسی، دانشگاه فردوسی مشهد، ایران

چکیده

مدل ابر زلزله بر اساس فعالیت های تجربی و تحقیقاتی «ژونگهائو شو» در سال 2004 ارائه شده است و طبق پیش بینی های وی برای سازمان زمین شناسی آمریکا در سال های 2003-1994 این مدل با احتمال بیش از 72 درصد، کارایی خود را ثابت کرده است. این در حالی است که در کشورمان تا کنون ارزیابی علمی و دقیقی از این مدل تجربی ارائه نشده است. هدف اصلی تحقیق حاضر ارزیابی مدل ابر زلزله برای پیش بینی تعداد دفعات رویداد زلزله در طی یک بازه زمانی محدود است. برای این منظور تعداد دفعات رویداد زلزله با بزرگای بیشتر از 2.5 ریشتر در گستره سرزمینی ایران مورد توجه قرار گرفت. برای تشکیل بانک اطلاعاتی از دو مرجع استفاده شد: یکی مجموعه تصاویر ماهواره ای هواشناسی با سری زمانی نیم ساعته برای ماه های اکتبر، نوامبر و دسامبر 2009 که توسط اداره کل هواشناسی استان خراسان رضوی در اختیار قرار گرفت و دیگری بولتن زلزله‌شناسی و کاتالوگ زمین‌لرزه‌های ایران در سه ماهه چهارم سال 2009 که توسط شبکه ملی لرزه نگاری باند پهن ایران زیر نظر پژوهشگاه بین‌المللی زلزله شناسی و مهندسی زلزله تهیه شده است. ابتدا ابرهای زلزله بر روی تصاویر ماهواره ای هواشناسی در بازه زمانی مورد نظر تعیین شدند. تعداد این ابرهای زلزله در نقشه شبکه بندی ایران با ابعاد پیکسلی 2×2 درجه بر پایه مختصات ریاضی WGS و در برنامه GIS ژئورفرنس شدند. در نهایت پس از انطباق تعداد زلزله های به وقوع پیوسته در پیکسل های متناظر، نرخ همبستگی تراکم ابرهای زلزله با تعداد زمین لزره ها، معناداری مطلوبی به میزان 0.837 و R2معادل 0.7 را نشان داد. همچنین یافته های این تحقیق نشان داد که مدل ابر زلزله توانایی پیش بینی 69% از کل زلزله های بزرگتر از 2.5 ریشتر را برای ایران در بازه زمانی مورد تحقیق دارد.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Evaluation of Earthquake Cloud Model By Estimating Correlation Coefficient Between Earthquake Events and Theirs Predictions in Iran at The Fourth Quarter of 2009

نویسندگان [English]

  • Mohammadreza Mansouri Daneshvar 1
  • Aliasghar Barhaman 2
  • Parviz Mansouri Daneshvar 3

چکیده [English]

The earthquake cloud model has invited based on Zhonghao Shou researches at year 2004. His earthquake predictions for USGS office from 1994 to 2003 have confirmed that application of this model with P>72%. While, in our country has not exhibited scientific assessment of this model since present. The main aim of this paper is the evaluation of earthquake cloud model to predicting frequencies of earthquake events at the limited time period. For this purpose has determined the earthquake frequencies with M≥2.5 Richter at Iran.  For the compilation of database were used two references: meteorological satellite images with a half-hour time series and seismological bulletin of occurred earthquakes catalogue for months October to December 2009. Firstly were determined the earthquake clouds on meteorological satellite images for distinguished time period. Then earthquake clouds have geo-referenced in networking map of Iran using GIS with pixels 2×°2° in WGS coordinate system. Finally the correlation ratio between adapted of occurred earthquakes in the corresponding pixels with the density of earthquake clouds was showed significant rate R=0.837 and R2=0.7. Also the findings of this paper showed that the earthquake cloud model has the ability to forecasting 69% of all earthquakes in Iran with M≥2.5 Richter.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Earthquake cloud
  • Prediction/ Forecast
  • Satellite Images
  • GIS
  • Correlation rati

  1. [[1]] جایکا؛ آژانس همکاری‏های بین‏المللی ژاپن (1379)، مطالعات ریزپهنه بندی زمین لرزه ای تهران بزرگ، مرکز مطالعات زلزله و زیست محیطی تهران بزرگ، فصل2: 7
  2. [[1]] Holliday, J.L., Rundle, J.B., Tiampo, K.F., Klein, W., Donnelan, A., (2006) Modification of the pattern informatics method for forecasting large earthquake events using complex eigenfactors. Tectonophysics, 413: 87–91.
  3. [[1]] آقاشاهی، س؛ خطیب، م (1386) مقایسه 2b فرمول لرزه خیزی با ابعاد فراکتالی زمین لرزه ها در پهنه گسله زاهدان (شرق ایران)، مجموعه مقالات یازدهمین انجمن زمین شناسی ایران، 3098-3090
  4. [[1]] صمیمی، س؛ نعیمی، م (1386) مطالعه تغییرات گرانی به عنوان یک پیش نشانگر زلزله، مجموعه مقالات اولین همایش پیش نشانگرهای زلزله، مرکز مطالعات پیش نشانگرهای زلزله مؤسسه ژئوفیزیک: 159-153
  5. [[1]] بکایی، ب؛ آل داوود، ج (1386) استفاده از تغییرات رفتاری ناشی از امواج الکترومغناطیس در پیشگویی زلزله در سگ، مجموعه مقالات اولین همایش پیش نشانگرهای زلزله، مرکز مطالعات پیش نشانگرهای زلزله مؤسسه ژئوفیزیک: 48-36
  6. [[1]] رحیمی، م؛ قریشی، الف؛ رنجبر، ح؛ نگارستانی، ع (1386) ایجاد شبکه پایش پیوسته گاز رادون درون آب زیرزمینی چاه های عمیق دانشگاه ولی عصر (عج) رفسنجان جهت بررسی نقش پیش نشانگری گاز رادون در رویداد زلزله، مجموعه مقالات اولین همایش پیش نشانگرهای زلزله، مرکز مطالعات پیش نشانگرهای زلزله مؤسسه ژئوفیزیک: 102-96
  7. [[1]] رضاپور، ن؛ علی اکبری، ع؛ فتاحی، م (1386) بررسی رابطه پارامترهای هواشناختی با زلزله در گستره البرز و احتمال استفاده از آن به عنوان یک پیش نشانگر، مجموعه مقالات اولین همایش پیش نشانگرهای زلزله، مرکز مطالعات پیش نشانگرهای زلزله مؤسسه ژئوفیزیک: 118-110
  8. [[1]] یزدانی، م؛ کلانتر، د (1386) میدان تنش در پوسته زمین به عنوان یکی از پیش نشانگرهای اصلی زلزله، مجموعه مقالات اولین همایش پیش نشانگرهای زلزله، مرکز مطالعات پیش نشانگرهای زلزله مؤسسه ژئوفیزیک: 304-298
  9. [[1]] Singh, R.P., Bhoi, S., Sahoo, A.K., (2001) Significant changes in ocean parameters after the Gujarat earthquake. Curr. Sci. 80 (11): 1376-1377.
  10. [[1]] Dey, S., Sarkar, S., Singh, R.P., (2004) Anomalous changes in column water vapor after Gujarat earthquake. Advances in Space Research, No.33: 274-278.
  11. [[1]] Shvets, A.V., Hayakawa, M., Molchanov, O.A. Ando, Y., (2004) A study of ionospheric response to regional seismic activity by VLF radio sounding. Physics and Chemistry of the Earth, No.29, 627-637.
  12. [[1]] Sassa, K., Fukuoka, H., Sekiguchi,T., Moriwaki, H., Hirotaka, O., (2005), Achievements of aerial prediction of earthquake and rain induced rapid and long-traveling flow phenomena (APERITIF) project: Annuals of Disas. Prev. Res. Inst., Kyoto Univ., No. 48 C.
  13. [[1]] Morozova, L.I., (1997) Dynamics of cloudy anomalies above fracture regions during natural and anthropogenically caused seismic activities. Fizika Zemli, No. 9: 94–96.
  14. [[1]] Harrington, D., Shou, Z.H., (2004) Bam Earthquake Prediction and Space Technology, Earthquake Prediction Center, New York, USA: 39-63.
  15. [[1]] Shou, Z.H., (1999) Earthquake Clouds a reliable precursor. Science and Utopia, No.64, 53-57. (in Turkish)
  16. [[1]] Choudhury, S., Dasgupta, S., Saraf, A.K., Panda, S., (2006) Remote sensing observations of pre-earthquake thermal anomalies in Iran. International Journal of Remote Sensing, Vol. 27, No. 20: 4381–4396.
  17. [[1]] Guo, G., Wang, B., (2008) Cloud anomaly before Iran earthquake. International Journal of Remote Sensing, Vol. 29, No. 7: 1921–1928.
  18. [[1]] حبیبی، ک؛ پوراحمد، الف؛ مشکینی، الف؛ عسگری، ع؛ نظری عدلی، سعید (1387) تعیین عوامل سازه ای ساختمانی مؤثر در آسیب پذیری بافت کهن شهری زنجان با استفاده از GIS و Fuzzy Logic، مجله هنرهای زیبا، شماره33: 36-27
  19. [[1]] مرکز ملی آمار ایران (1385) نتایج سرشماری عمومی نفوس و مسکن
  20. [[1]] آقانباتی، ع (1383) زمین شناسی ایران، سازمان زمین شناسی کشور، چاپ1، صص640: 576-575
  21. [[1]] تاج آبادی، ح (1383) ابرهای زلزله، ماهنامه راه و ساختمان، سال2، شماره15: 7-5
  22. [[1]] عطاپور، هـ؛ شاکرمی، م (1386) مدل ابر زلزله به عنوان پیش نشانگر زلزله با نگرشی بر ابر زلزله بم، مجموعه مقالات اولین همایش پیش نشانگرهای زلزله، مرکز مطالعات پیش نشانگرهای زلزله مؤسسه ژئوفیزیک: 176-173
  23. [[1]] رسانه، غ؛ حاج بابایی، ن (1386) معرفی چند پیش نشانگر هواشناسی و بررسی روند تغییرات آنها قبل از وقوع زلزله (مطالعه موردی: زلزله بم)، مجموعه مقالات اولین همایش پیش نشانگرهای زلزله، مرکز مطالعات پیش نشانگرهای زلزله مؤسسه ژئوفیزیک: 109-102
  24. [[1]] سازمان هواشناسی ایران (1389) اداره کل هواشناسی استان خراسان رضوی، تصاویر ماهواره ای (اکتبر تا دسامبر 2009)
  25. [[1]] پژوهشگاه بین‌المللی زلزله شناسی و مهندسی زلزله (1389) بولتن زلزله‌شناسی و کاتالوگ زمین‌لرزه‌های ایران (سه ماهه چهارم سال 2009)
  26. [[1]] بیت اللهی، ع؛ نعمتی، الف (1386) بررسی چگالی زمین لرزه ها و نحوه تغییرات آن نسبت به زمان در حوزه تهران و اطراف آن، مجموعه مقالات اولین همایش پیش نشانگرهای زلزله، مرکز مطالعات پیش نشانگرهای زلزله مؤسسه ژئوفیزیک: 69-58
  27. [[1]] نگارش، ح (1384) زلزله، شهرها و گسل ها، مجله پژوهش های جغرافیایی، شماره52: 110-93
  28. [[1]] حسامی، خ؛ جمالی، ف؛ طبسی، هـ (1382) نقشه گسل های فعال ایران، گروه لرزه زمین ساخت پژوهشکده زلزله شناسی ایران، مقیاس 1:2500000
  29. [[1]] زمردیان، م (1385) ژئومورفولوژی ایران؛ جلد1: فرآیندهای ساختمانی و دینامیک درونی، دانشگاه فردوسی مشهد، چاپ3، صص281: 106
  30. [[1]] سازمان نقشه برداری ایران (1382) نقشه راه های ایران، مقیاس 1:2500000
  31. [[1]] علایی طالقانی، م (1384) ژئومورفولوژی ایران، نشر قومس، چاپ3، صص404: 250
  32. [[1]] Tronin, A.A., (2006) Remote sensing and earthquakes: A review. Physics and Chemistry of the Earth, No.31: 138–142.