نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه جغرافیای دانشگاه سیستان و بلوچستان

2 دانشجوی کارشناسی ارشد تکتونیک دانشگاه سیستان و بلوچستان

3 دانشجوی کارشناسی ارشد اقلیم شناسی دانشگاه سیستان و بلوچستان

4 دانشجوی کارشناسی ارشد هیدروژئولوژی دانشگاه سیستان و بلوچستان

چکیده

شناسایینواحیمستعدوقوعزمینلغزش­هایکیازاقداماتاولیهدرمدیریتوکاهشخساراتناشی ازاینپدیده­هامحسوب می­شود.دراینراستاباتوجَهبههدفوشرایطمحیطی،مدل­هایپهنه­بندیمختلفیارائه شدهاست. در این تحقیق به منظور       پهنه­بندی و بررسی مناطق مستعد نسبت به لغزش در شمال نیشابور از روش AHP[1] استفاده گردید. بدین منظور عوامل مؤثر در ایجاد زمین لغزش شامل شیب، زمین شناسی،کاربریاراضی،بارش،فاصلهازرودخانه،فاصلهازگسلوفاصلهازجاده به عنوان عوامل اصلی بروز زمین لغزش مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. سپسلایه­هایاطلاعاتیمربوطبههریکازعواملمؤثردروقوعزمینلغزشبا استفادهاز GIS تهیَه و عوامل مؤثر با استفاده از روش AHP و با مقایسه زوجی وزن­دهی شدند و سرانجام نقشه پهنه­بندی خطر زمین لغزش تهیَه گردید. با توجَه به وزن نهایی هر عامل این نتیجه گرفته شد که عامل شیب در این منطقه مهم­ترین عامل زمین لغزش و  زمین­شناسی دومین عامل مؤثر بر میزان زمین لغزش منطقه به شمار می­آید. هم­چنین نتایج حاصل از این پهنه­بندی و پراکندگی موجود از زمین لغزش­ها نشان دادند که مناطق مستعد به لغزش این منطقه منطبق بر مناطق دارای لغزش می­باشد.


 

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

The Positioning of Areas Susceptible of Landslide (A Case Study: The North of Neyshaboor)

نویسندگان [English]

  • samad fotohi 1
  • Hadi Alinia 2
  • Fatemeh Firozi 3
  • javad Bakhshipoor 4
  • Zainab rakhshani 3

چکیده [English]

Identification of areas susceptible of landslide is one of the primary measures in managing and reducing the damage caused by such phenomena. In this regard, according to the goal and environmental conditions, different zoning models have been proposed. In order to zone and study the areas susceptible of landslides in the north of Neyshaboor, AHP method was applied. Thus, factors causing landslides including slope, lithology, land use, rainfall, the distance from river, the distance from the fault and the distance from the road were analyzed as the main factors for the occurrence of landslide. Layers of information related to each of the factors effective in the occurrence of landslides were prepared by the means of GIS analysis, and effective factors were evaluated using the AHP and paired comparisons. Finally the landslide hazard zonation map was prepared. Considering the final weight of each of the factors, it was concluded that the slope of the landslide and lithology in this area are the first and second most important factors influencing the landslide degree. Also the results of this zoning and the existing distribution of landslides confirmed that places susceptible of landslide in this region are based on landslide areas.

کلیدواژه‌ها [English]

  • North of Neyshaboor
  • Landslide Hazard Zonation
  • Hierarchical Approach (AHP)
  • Paired Comparison

  1. ارومیه ای علی، فتاحی مریم و صفایی مهرداد، بررسی تاثیر سازندهای زمین شناسی در ناپایداری دامنه های حوضه ای آبریز بابلرود، زمین شناسی کاربردی،3، 1387: 161-152
  2. بهشتی راد مسعود و همکاران، بررسی کارایی مدل پهنه بندی خطر زمین لغزش فاکتور اطمینان (CF) مطالعه موردی حوضه آبخیز معلم کلایه، فصل نامه جغرافیایی طبیعی، 5، 1388: 28-19
  3. بهشتی راد مسعود و همکاران، پهنه بندی خطر زمین لغزش با مدل رگرسیون چند متغیره با استفاده از GIS، فصل نامه جغرافیایی طبیعی، 7، 1389: 40-33
  4. پرهیزکار، اکبر و غفاری گیلانده، عطا، 1385، سامانه اطلاعات جغرافیایی و تحلیل چند معیاری، انتشارات سمت، تهران، ص 207-204.
  5. خلیلی زاده مجتبی و موغلی مرضیه، بررسی مدل حائری-سمیعی در پهنه بندی خطر زمین لغزش با استفاده از سامانه اطلاعات جغرافیایی (مطالعه موردی: حوضه آبخیز صفی آباد-استان گلستان)، فصل نامه جغرافیایی طبیعی، 3 ،1388: 70-5
  6. رمضانی بهمن و هادی ابراهیمی، زمین لغزش و راهکارهای تثبیت آن، فصلنامه جغرافیایی آمایش،7، 1388: 139-130
  7. رنجبر محسن و روغنی پریسا، پهنه بندی خطر زمین لغزش در شهرستان اردل با استفاده از روش تحلیل سلسله مراتبی، فصلنامه جغرافیایی چشم انداز زاگرس، 2، 1388: 30-23
  8. رهنماراد جعفر، یادگارزایی محمد حسن و کنکی عباس، پهنه بندی خطر زمین لغزش در منطقه اسکل آباد خاش با استفاده از روش آماری دو متغیره و سیستم اطلاعات جغرافیایی، فصل نامه زمین شناسی کاربردی،4، 1389: 277-257
  9. شادفر، صمد و همکاران، بررسی و ارزیابی روش های آماری دو متغیره و LNRF در پهنه بندی خطر زمین لغزش مطالعه موردی حوضه آبخیز جنت رودبار، پژوهش و سازندگی در منابع طبیعی، 78: 1387، 64-56 
  10. قدسی پور، سیدحسن، 1387، فرایند تحلیل سلسله مراتبی(AHP)، انتشارات دانشگاه صنعتی امیرکبیر، چاپ پنجم.
  11. کرم ، علی ، مدل سازی کمی و پهنه بندی خطر زمین لغزش در زاگرس چین خورده (مطالعه موردی: حوضه آبخیز سرخون- استان چهارمحال بختیاری) رساله دکترای جغرافیای طبیعی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، 1380 ص 354
  12. متکان علی اکبر و همکاران، مدل های منطق فازی و سنجش از دور جهت پهنه بندی خطر زمین لغزش در حوضه آبخیز لاجیم، فصلنامه زمین شناسی کاربردی،4، 1388: 325-318
  13. محمدی مجید و همکارن، ارزیابی کارایی مدلهای عامل اطمینان ارزش اطلاعاتی و فرایند تحلیل سلسله مراتبی در پهنه بندی خطر زمین لغزش (بررسی موردی: بخش از حوضه آبخیز هراز)، نشریه مرتع و آبخیز داری، مجله منابع طبیعی ایران،4، 1388: 551-539
  14. محمودی، فرج ا... ، ۱۳۸۲ . ژئومورفولوژی دینامیک، انتشارات دانشگاه تهران.
  15. نصیری، شهرام، ۱۳۸۳ ، نگرشی بر زمین لغزش های ایران(بررسی موردی ناپایداری شیبها درجاده هراز)، پایگاه ملی دادههای علوم زمین کشور، ص 1
  16. Komac, M., A landslide susceptibility model using the analytical hierarchy process method and multivariate statistics in prialpine Slovenia, Geomorphology,Vol.74, 2006:17-28
  17. Lan, h.x, zhou, c.h, wang, l.j., zhang,h.j, Li,r.h.Landslide watershed , yunnan, china. Engineering geology vol.76 , 2004 : 101-128
  18. Saaty, Thomas, A Scaling Method for Priorities in Hierarchial Journal of Athematical Psychology.
  19. TIM O'BRIEN, Irish Times.com. Rise in landslides linked to climate change, 2008
  20. Yalcin, A., GIS-based landslide susceptibility mapping using analytical hierarchy process and bivariate statistics in Ardesen (Turkey): Comparisons of results and confirmations, Catena, Vol.72, 2008: 1-12