ارزیابی تغییرات نمایه های فرین دما بر روی پهنه ی استان کردستان طی نیم سده ی اخیر

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار اقلیم شناسی دانشگاه کردستان

چکیده

برای انجام این پژوهش داده­های روزانه­ی دمای کمینه و بیشینه­ی 11 پیمونگاه همدید و 15 پیمونگاه اقلیمی در داخل و خارج از استان طی بازه­ی زمانی 1/1/1962 تا 31/12/2010 استفاده شد. داده­ها به کمک روش کریگینگ معمولی با تفکیک مکانی 6 6 کیلومتر میان­یابی شدند که حاصل آن811 یاخته بود که استان کردستان را پوشش می­دادند. دو پایگاه داده(گاه­جای) در ابعاد 811 17898 برای دمای کمینه و بیشینه ایجاد شد که بر روی ردیف­ها روز(زمان) و بر روی ستون­ها یاخته­ها(مکان) قرار داشتند. این دو پایگاه داده مبنای محاسبات فرین­های دما بر روی استان قرار گرفت. از 16 نمایه­ی پیشنهاد شده­ی تیم کارشناسی تغییر اقلیم و نمایه­ها جهت واکاوی و شناسایی فرین­ها بهره گرفتیم. برای هر کدام از 811 یاخته بر روی استان، مقادیر نمایه­ها محاسبه شد. به کمک روش ناپارامتری من­کندال معناداری روند بر روی هر کدام از 811 یاخته در سطح اطمینان 95 درصد مورد آزمون قرار گرفت. به کمک روش رگرسیون خطی مقادیر شیب و نرخ تغییرات بر روی یاخته­های دارای روند معنادار بدست آمد. یافته­های این پژوهش نشان داد که بر روی مناطق کم­ارتفاع و پست در بخش­های غربی و شرقی استان روند نمایه­های فرین گرم مثبت و روند نمایه­های فرین سرد منفی است. بر روی بلندی­ها و ارتفاعات در شمال و مرکز استان عکس این شرایط صادق است. اختلاف و دامنه­ی دمای شبانه­روزی(DTR) بر روی استان روبه­ کاهش است. هم­چنین نرخ تغییرات فرین­های دمای شبانه بیشتر از نرخ تغییرات دمای روزانه است.  

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Evaluation Of Changes In Extreme Temperature Indices Over The Kurdistan Province During Last Half Century

نویسنده [English]

  • Mohammad Darand
چکیده [English]

To doing this research, daily minimum and maximum temperature data from 11 synoptic stations and 15 climatology stations on the in and out of Kurdistan province during 1/1/1962 to 31/12/2010 have been used. Data interpolated on 6  by Kriging interpolation method. The 811 pixels obtained that cover the whole of the province. Two data base in 17898 811 pixels have been created that located days on the rows and pixels on the columns. The 16 extreme temperature indices of Expert Team of Climate Change Detection and Indices (ETCCDI) have been used. For each pixel the 16 indices calculated and evaluated significant trend by non-parametric Mann-Kendal method in the 95% confidence level. The trend slope estimated by liner regression. To doing spatial analysis, the trend and slope rate changes for each indices have been shown in separate maps. The results of this study showed that extreme warm indices are increasing over the low lands and extreme cold indices are decreasing over the heights and mountains. The positive trend for extreme warm indices observed in the west, southwestern and semi-eastern parts of the province. The spatial extent of increasing warm nights is more than warm days. The cold extremes are increasing on the heights and decreasing over the low lands and floor plains. The durnal temperature range(DTR) has been decreased. The changes rate of extreme minimum temperature is more than  daily extreme temperature changes.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Extremes temperature
  • Trend
  • interpolation
  • Kurdistan Province
-          Masoodian, S.A (2004), the analysis of temperature trend during last half century, Geography and development, pp. 89-106.

-          Masoodian, S.A and Darand, M (2011), Tempospatial Analysis of Extreme cold temperature over Iran, Geography Research Quarterly, In Press. 

-          Baidya, S., Shrestha, M and Munir Sheikh, M (2008), Trends in daily climatic extremes of temperature and precipitation in Nepal, Journal of Hydrology and Meteorology, 38-51.

-          Bonsal, B. R., Zhang, X., Vincent, L.A and Hogg, W.D (2001), Characteristics of daily and extreme temperature over Canada, Journal of Climate, 14, pp. 1959-1976.

-          Cony, M., Hernandez, E and Del Teso, T (2008), Influence of synoptic scale in the generation of extremely cold days in Europe, Atmosfera, Vol. 21(4), 398-401.

 

-          Cooter,  E .J and LeDuk, S.K (1993), Recent frost data trends in the northern United States. Int. J. Climatology, 15: 65–75.

-          DeaGaetano, A.T (1996), Recent trends in Maximum and Minimum temperature threshold exceedences  in Northern United States, Journal of Climate, 9, pp. 1646-1657.

-          Frich,  P., Alexander,  L.V., Della-Marta, P.M., Gleason, B., Haylock, M., Klein Tank, A.M.G and Peterson, T (2002), Observed  coherent changes in climate extremes during the second half of the 20th century. Clim. Res., 19: 193–212.

-          Horton, B (1995), Geographical distribution of changes in maxi-mum and minimum temperatures. Atmos. Res., 37: 101–117.

-          Karl, T.R, Kukla, G., Razuvayev, V.N., Changery, M.J., Quayle, R.G., Heim, R.R., Easterling, D.R and Fu, C.B (1991), Global Warming: Evidence for asymmetric diurnal temperature change. Geophys. Res. Lett., 18: 2253–2256.

-          Karl, T.R and Knight, R.W (1997), The 1995 Chicago heat wave:How likely is a recurrence. Bull. Amer. Meteor. Soc., 78,1107–1119.

-          Karl, T. R., Jones, P. D., Knight, R. W., Kukla, G., Plummer, N., Razuvayev, V., Gallo, K., Lindseay, J., Charlson, R. J and Peter-son, T. C, (1993), Asymmetric trends of daily maximum and minimumtemperature. Bull. Am. Meteorol. Soc., 74, 1007–1023.

-          Katz,  R.W and Brown, B.G (1992) Extreme events in a changing climate: variability is more important than averages. Clim Change 21:289–302.

 

-          Kousari, M.R., Ekhtesasi, M.R., Tazeh, M.,Saremi Naeini, M.A and Asadi Zarch, M.A (2011), An investigation of the Iranian climatic changes by considering the precipitation, temperature, and relative humidity parameters. Theor Appl Climatol 103:321–335.

-          Manton, M.J., P.M. Della-Marta, M.R. Haylock, K.J. Hennessy, N. Nicholls, L.E. Chambers, D.A. Collins, G. Daw, A. Finet, D. Gunawan, K. Inape,H. Isobe, T.S. Kestin, P. Lefale, C.H. Leyu, T.Lwin, L. Maitrepierre, N. Ouprasitwong, C.M.Page, J. Pahalad, N. Plummer, M.J. Salinger, R.Suppiah, V.L. Tran, B.Trewin, I. Tibig, and D., Yee (2001), Trends in extreme daily rainfall andtemperature in southeast Asia and the South Pacific:1916-1998, Int. J. of Climatol, 21, 269-284.

-          Nutter, F.W (1999), Global climate change: why U.S. insurers care. Clim Change 42:45–49.

-          Plummer, N., Salinger, M.J., Nicholis, N., Suppiah, R., Hennessy, K.J., Leighton, R.M., Trewin, B., Page, C.M and Lough, J.M (1999), Changes in climate extremes over the Australian region and New Zealand during the twentieth century. Climate  Change 42:183–202.

 

-          Rahimzadeh, F., Asgari, A and Fattahi, E (2008), Variability of extreme temperature and precipitation in Iran during recent decades,  international journal of climatelogy, Vol 29, 329-343.

 

-          Revadekar, J.V., Kothawale, D.R and Rupa Kumar, K  (2009), Role of El Nino/La Nina in temperature extremes over India, Int. J. Climatol. 29: 2121–2129.

-          Shabbar, A and Bonsal, B (2003), Trends and variability in winter cold and warm spells over Canada, Int. J. Climatol. 21, 95-108.

-          Su, B.D, Jiang, T and Jin, W.B (2006), Recent trends in observed temperature and precipitation extremes in the Yangtze River Basin, China. Theoretical and Applied Climatology 83:139–151.

 

-          Varfi, M.S., Karacostas, T.S., Makrogiannis, T.J and Flocas, A.A (2009), Characteristics of the extreme warm and cold days over Greece, Adv. Geosci., 20, 45–50.

-          Zhai, P., Sun, A., Ren, F., Lin ,X., Gao,B and Zhang, Q (1999), Changes of climate extremes in China. Climatic Change,42,203-218.

-          Ustaoglu, B., Cigizoglu, H.K and Karaca, M (2008), Forecast of daily mean, maximum and minimum temperature time series by three artificial neural network methods. Meteotol Appl, 15, 431-445.