نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 عضو هیات علمی

2 دانشجوی کارشناسی ارشد

چکیده

  وقوع ناپایداری‌های دامنه‌ای در محورها و راه‌های ارتباطی به خصوص در مناطق کوهستانی، از جمله مواردی است که هر ساله خسارت‌های زیادی را به راه‌های مواصلاتی کشور وارد می‌سازد. در برخی موارد، وقوع این نوع از مخاطرات طبیعی در گردنه‌ها و تنگه‌هایی با شیبِ تندتر و جاده‌هایی با انحنای بیشتر، نظیر تنگة دره دیز و گردنة ننم وار استان آذربایجان شرقی، منجر به مرگ مسافران می‌گردد؛ بنابراین شناسایی ویژگی‌های طبیعی مناطقی که جهت اجرای پروژه‌های عمرانی اعم از احداث جاده و سایر راه‌های ارتباطی نظیر خطوطِ راه‌آهن، سدهای آبی و... گزینش می‌گردند و تعیین میزان استعداد آنها جهت وقوع ناپایداری‌های دامنه‌ای  بسیار با اهمیت می‌باشد. در این مقاله با استفاده از روش رگرسیون لجستیک به پهنه‌بندی و شناسایی مناطق مستعدِ وقوعِ این نوع از حرکات دامنه‌ای در محدودة مورد مطالعه اقدام شد. برای این مطالعه از تصویر ماهوارة لندست 8 سنجنده oLI-TIRS استفاده شد و فاکتورهای مؤثر در وقوع ناپایداری‌های دامنه‌ای (شیب، جهت‌شیب، لیتولوژی، کاربری زمین، فاصله از گسل، فاصله از رودخانه، فاصله از جاده، طبقات ارتفاعی) در محیط  GISبررسی و از میان آنها مهم‌ترین فاکتور مشخص گردید. سپس بر لایة پراکنش  ناپایداری‌های دامنه‌ای انطباق داده شد، به این ترتیب  نقشة پهنه‌بندی خطر وقوع ناپایداری‌های دامنه‌ای در نرم‌افزار ادریسی تولید گردید؛ پس از آن نقشة پیش‌بینی احتمال وقوع ناپایداری‌های محدوده به پنج گروه  با درجه حساسیت بسیار پایین، پایین، متوسط، بالا، بسیار بالا تقسیم شد.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

The application of Logistic Regression in the zoning of slop instibitlies on the mountain roads (case study : dare diz strait )

نویسندگان [English]

  • Shahram Roostaei 1
  • david Mokhtari 1
  • Fatimeh khodaiae 2

چکیده [English]

The occurrence of slop instability on the roads and communication domains, especially in the mountainous areas, is one of the cases the causes a lot of damages on the roads of country،and sometimes in the areas in where the slop is very sharp or the roads are more curved  the occurrence of this type of natural hazards can cause death of passengers،therefore identification of the areas which because of their natural features are more dangerous and on the other hand they are chosen for construction projects such as roads ore dams ، ……، is really important .In this article the Logistic Regression  was used for identifing the dangerous areas.
For the study of the image sensor on Landsat 8 oLI-TIRS were used and the effective Factors ، as ، instability slope (slope, aspect, lithology, land use, distance to fault, distance from the river, away from roads, elevation) in GIS environment survey and  the most important factors was known, then the distribution layer of instability was adjusted  to the hazard zonation map of slope instabilities in software Edrisi then  likelihood of slop  instability map was divided into five groups with very low sensitivity, low, medium, high, very high.

کلیدواژه‌ها [English]

  • slop instability
  • Dare diz strait
  • Logistic Regression
  • Edrisi Software

انتظاری، امیر، ارومیه‌ای، علی، غیومیان، جعفر، باقری، حمید و حمیدرضا حاجی حسنی (1384). " پهنه بندی خطرزمین لغزش در محدوده حوضه آبریز سد بالایی سیاه بیشه"، مجموعه مقالات نهمین همایش انجمن زمین شناسی ایران، دانشگاه تربیت معلم تهران، 1384.

2. بیاتی خطیبی، مریم ( 1386 ). "خطر ریزش‌های سنگی در دامنه‌های شرقی سهند و پهنه‌بندی محدوده‌های مخاطره‌آمیز در حضة قرنقو چای "، نشریه جغرافیا و برنامه‌ریزی (دانشگاه تبریز) سال چهاردهم، شمارة  بیست و هشت، تابستان، صص:52 – 17.

3. پورقاسمی، حمیدرضا، حمیدرضا مرادی، مجید محمدی (1386). "کاربرد منطق فازن و Gis در شناسایی و پهنه‌بندی ناپایداری دامنه و مدیریت محیط زیست"، اولین کنفرانس مهندسی برنامه ریز و مدیریت محیط زیست دانشگاه تهران.

4. پیوندی، زکیه، محمد غفوری، غلامرضا لشکری‌پور، ناصر حافظی مقدس (بی‌تا). "بررسی ناپایداری شیبی در دره ابرده – زشک"، کنفرانس زمین شناسی مهندسی  و محیط زیست ایران، صص: 389 –380.

5. جباری، ایرج ( 1383 ). "عوامل ناپایداری دامنه‌ها در مناطق کوهستانی غرب دریاچه ارومیه"، پژوهش‌های جغرافیایی – شماره پنجاه، زمستان ، صص: 17 – 1.

6. رضایی مقدم و همکاران (1386). مطالعه و پهنه‌بندی حرکات دامنه‌ای با تأکید به لغزش (حوضه آبریز رودخانه مادرسو)، مقاله سمینار دومین همایش مقابله با سوانح طبیعی.

7. روستایی، شهرام (1383). "بررسی وقوع زمین‌لغزش در روستای نصیرآباد ورزقان (استان آذربایجان شرقی) با استفاده از روش‌های کمی"، فصلنامه علوم انسانی، دورة 8، شمارة 1، صص: 23-43.

8. زارع پور، سهیلا ( 1384 ). "پهنه‌بندی خطر زمین لغزش در منطقه رودبار منجیل با استفاده از شبکه عصبی مصنوعی در مقیاس 50000/1، پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشکده علوم، دانشگاه تربیت معلم تهران.

9. ساریخانی، رامین ( 1388). "پهنه‌بندی خطر زمین لغزش با استفاده از شبکة عصبی مصنوعی. مطالعه موردی: تالش استان گیلان، گروه زمین شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه تربیت معلم تهران.

10. فیض نیا، سادات، احمدی، حسن، حسن‌زاده نفوتی، محمد (1380). "پهنه‌بندی خطر زمین لغزش در حوضه آبریز شلمانرود در استان گیلان"، مجله منابع طبعی ایران، جلد54، شماره 3، سال1380، صص:219-207.

11. کرمی، فریبا (بی تا). "آسیب پذیری سکونتگاه‌های روستایی مستقر بر روی مخروط افکنه ها از سیلابها و موداد دامنه ای مطالعه موردی :پایکوههای شمالی رشته کوههای بزقوش"، مجله فضای جغرافیایی، صص:89-102.

12. مختاری، داود (1388). " آثار ژئومورفیکی عملیات راهسازی در مناطق حساس ژئومورفولوژیک . مطالعة موردی: راه روستائی ارلان در شمال غرب ایران "، مجله جغرافیا و برنامه‌ریزی محیطی، سال بیستم، شماره چهارم، زمستان . صص:42 – 17.

13. وثیق، یوسف ( 1390). "بررسی زمین لغزش مسیر جاده اردبیل – سراب "، مجله زمین شناسی، دوره هفدهم، شماره یک، پاییز ، صص: 5 – 1.

  1. Ayalew. L. Yamagishi. H. Marui. H &Kanno. T. (2005). "Landslides in Sado Island of Japan: Part II. GIS-based susceptibility mapping with comparisons of results from two methods and verifications." Engineering Geology 81. (2005). 432– 445.
  2.  Chau. K.T. Sze .Y.L, M.K. Fung, W.Y. Wong, E.L. Fong, L.C.P. (2003)." Landslide hazard analysis for HongKongusing landslide inventory and GIS K.T."Computers& Geosciences 30. (2004).  pp:429–443
  3. Chen, H. Lee, C. (2004)” Geohazard of Slope Mass Movement and Its Prevention in Hong Kong”, Engineering Geology, Vol.76, PP.3- 25.
  4. Sarolee, K. M, 2001, "Statistical Analysis of landslide susceptibility at Yonging, Korea ", Environmental Geology, 40, pp: 1095-1113.