نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیارجغرافیا و برنامه ریزی روستایی، دانشگاه سیستان و بلوچستان

2 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه ریزی روستایی ، دانشگاه اصفهان

3 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه ریزی روستایی دانشگاه سیستان و بلوچستان

چکیده

     بلایا و مخاطرات محیطی از دیرباز به‌عنوان مخرب‌ترین عوامل آسیب‌رسان به انسان، جامعه و زیستگاهش مطرح بوده است. در این زمینه تشکیل مدیریتیِ توانمند اعمال روش‌های صحیح و مناسب جهت کنترل وضعیت بحرانی تا حد زیادی می‌تواند میزان خسارت وارده را کاهش دهد. مطالعة حاضر درصدد بررسی وضعیت مخاطرات محیطی موجود در منطقه و چگونگی تلاش در جهت کاهش اثرات آن از طریق تعاونی تولید روستایی ارگ رو دشت در روستای قورتان است. جامعة آماری این پژوهش، اعضای تعاونی تولید ارگ رو دشت می‌باشند که پرسشنامه‌‌ها بین 100 نفر از اعضای هیئت‌ مدیرة تعاونی توزیع شد. برای دست‌‌یابی به اهداف تحقیق، از روش‌های اسنادی، میدانی و از ابزار پرسشنامه استفاده‌ شده است. روایی پرسشنامه با استفاده از نظرات متخصصان و پایایی آن با آلفای کرونباخ (78%) تأمین شد. تجزیه ‌و تحلیل پرسشنامه با استفاده از آمار توصیفی، آزمونTتک نمونه‌ای و معادلات ساختاری مورد آزمون قرار گرفت. نتایج حاکی از این است که ‌خشکسالی و فرسایش رودخانه‌ای به ترتیب بزرگ‌ترین مخاطر‌ة طبیعی موجود در منطقهاست. در میان مخاطرات انسانی ناشی از ‌خشکسالی در روستای قورتان به ترتیب شیوع بیماری و امراض، کشمکش و اختلاف بین افراد و نیز مهاجرت روستاییان بیشترین تأثیر در منطقه را داشته است. نتایج حاصل از آزمونTتک‌نمونه‌ای، اقدامات شرکت تعاونی تولید روستایی ارگ رو دشت در جهت مقابله با ‌خشکسالی و نیز فرسایش رودخانه‌ای با احتمال 95 درصد معنی‌داری، بالاتر از حد متوسط ارزیابی شدند.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

The Role of Rural producer Cooperative in reducing the effects of environmental hazards: (Case study: Ghoortan village)

نویسندگان [English]

  • Siroos Ghanbari 1
  • Asiyeh Hasaninejad 2
  • Maryam Najafi 2
  • Mohsen Shayan 3

چکیده [English]

Disasters and environmental hazards have long time been considered as the destructive factors for humans, society and human life. In this regard establishing a strong management style and applying proper methods to control the crisis can reduce the amount of damages. So, this study aimed to assess the environmental hazards in research area, and the efforts to reduce the impact of rural producer cooperative that is called Arg Roodasht in Ghoortan village. Statistical populations in this research are including cooperative members of Arg Roodasht and the questionnaires were distributed among 100 members of the cooperative’s board of directors. To achieve the research objectives, review methods and survey methodology and also questionnaires have been used. In order to determination questionnaire validity, expert views used and for determination questionnaire reliability Cronbach’s Alpha method (78%) used. The data analyses were conducted by using descriptive statistics, One-Sample T-test and structural equation modeling. The results showing that drought and river erosion were the most important natural hazards in the research area. Among the human risks of drought in the research area prevalence of illness and disease, conflict and differences between rural people as well as rural migration had the most important influence in the research area, respectively. Based on the results of the sample T-test, Arg Roodasht’s performance in order to combat drought and river erosion by 95 percent, significantly higher than average were evaluated

کلیدواژه‌ها [English]

  • Environmental hazards”
  • » Rural producer cooperative”
  • “structural equation modeling”
  • Arg Roodasht”
  • Ghoortan village

-         امینی و رکی، سعید؛ مدیری، مهدی؛ شمسایی زفرقندی، فتح الله؛ قنبری نسب، علی (1393). شناسایی دیدگاه‌‌های حاکم بر آسیب ‌پذیری شهرها در برابر مخاطرات محیطی و استخراج مؤلفه‌های تأثیرگذار در آن با استفاده از روش کیو، فصلنامه مدیریت بحران، سال سوم، شماره 1، صص18-5.

-         اسمیت، کیت، (1382). مخاطرات محیطی، مترجمان ابراهیم مقیمی و شاپور گودرزی نژاد، چاپ اول، انتشارات سمت، تهران.

-     بلادیس، علی (1390). تحلیلی در مخاطرات محیطی و ژئومورفولوژیکی سکونت‌گاه‌های روستایی شمال مرند، فصلنامه فضای جغرافیایی ، سال یازدهم، شماره 36، صص 23-1.

-     پویان، ژیلا و امینی حسینی، کامبد (1387). بررسی نقش سازمان‌های محلی در کاهش خطرپذیری لرزه‌ای
پژوهش‌نامه زلزله‌شناسی و مهندسی زلزله، شماره 39، بهار 1387، صص30-18.

-         حسین زاده، سید رضا (1383). برنامه‌ریزی شهری همگام با مخاطرات طبیعی، مجله جغرافیا و توسعه ناحیه‌ای، شماره سوم.

-     خسروی پور، بهمن؛ برادران، مسعود؛ غنیان، منصور؛ منفرد، نوذر و گودرزی، زهرا (1390). بررسی ضرورت و ویژگی‌های یک تعاونی کشاورزی کارآفرین، فصلنامه کار و جامعه، شماره صص 54-46..

-         دانشور کاخکی، محمود؛ عاقل، حسن؛ ‌هاتف، حکیمه و سروری، علی‌اکبر (1390). نقش مدیریت در عملکرد شرکت‌‌های تعاونی تولید روستایی استان خراسان رضوی، فصلنامه روستا و توسعه، سال ۱۲، شماره ۴، صص37-23.

-         داوری، علی و رضازاده، آرش (1392). مدل‌سازی معادلات ساختاری با نرم‌ افزار PLS، چاپ اول، انتشارات جهاد دانشگاهی

-         طاهرخانی، مهدی (۱۳۸۳). نقش تعاونی‌‌های تولیدی در توسعه مناطق روستایی مطالعه موردی شهرستان مشکین‌ شهر، سال ۳۰، شمارة ۴۹، صص124-113.

-         فرجی، امین؛ مهدی، قرخلو، (1389). زلزله و مدیریت بحران شهری مطالعه موردی: شهر بابل، نشریه جغرافیا، تابستان 1389،دوره 8، شماره 25، صص 164-143.

-         کاویانی‌راد، مراد، (1390). نسبت ژئوپلیتیکی امنیت زیست‌محیطی و توسعه پایدار؛ مطالعه موردی دریاچه ارومیه، فصلنامه مطالعات راهبردی، سال چهاردهم، شماره اول، شماره مسلسل 5، صص 147-115.

-         کاویانی‌راد، مراد، (1389). تحلیل فضایی مخاطرات محیطی و بحران‌های بوم‌ شناسی در ایران، فصلنامه مطالعات راهبردی، سال سیزدهم، شماره دوم، صص 58-33.

-         مدیریت جهاد کشاورزی شهرستان اصفهان، شرکت تعاونی تولید روستایی و خدمات فنی مشاوره‌ای ارگ رو دشت

-         خورشیددوست، محمد؛ علیرضایی مقدم، محمدحسین؛ احمدی، محمد؛ خالقی، سمیه (1390). نقش فرایندهای ژئومورفیک رودخانه‌ای در ایجاد مخاطرات محیطی شهر سنقر در استان کرمانشاه، فصلنامه فضای جغرافیایی، شماره 35، پاییز 1390  صص234-209.

-         مهدوی نجف‌آبادی، رسول؛ رامشت، محمدحسین؛ غازی، ایران؛ خواجه الدین، سید جمال‌الدین؛ سیف، عبدالله؛ نوحه‌گر، احمد و رضایی، مرضیه (1389). بررسی و شناسایی مخاطرات محیطی در بندرعباس، تابستان 1389 ، دوره  63 شماره2  ، صص 261 – 276

-         نگارش، حسین و یاری، یاسمن (1392). تحلیل مدیریت ریسک و بحران مخاطرات محیطی و طبیعی استان لرستان، جغرافیا و مخاطرات محیطی، شماره پنجم، بهار1392، صص126-107.

 

-          Hansson, K, M. Danielson, L. Ekenberg 2008, Assessment of a Flood Management Framework, International Journal of Public Information Systems, Vol. 2008 (IJPIS).

-          Malalgoda, C(2010)Exploring Disaster Risk Reduction in the Built Environment, School of the Built Environment, University of Salford, UK.

-          Orzan G. Serban C. Iconaru C. & Macovei O.I. (2013) Modeling the impact of online social marketing campaigns on consumers’ environmentally friendly behavior, Research Journal of Recent Sciences, 2(3), pp. 14-21.

-          UN/ISDR, 2004, Living with Risk: A Global Review of Disaster Reduction Initiatives Geneva, UN Publications.

-          Wisner, B. Piers B. Terry, C. and Lan D. 2004, At Risk: Natural Hazards, Yodmani, S. 2000

-          Disaster Risk Management and Vulnerability Reduction