کاربرد شاخص اقلیم حرارتی جهانی در ایران از منظر گردشگری

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری اقلیم شناسی، دانشکده علوم جغرافیایی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران

2 دانشیاراقلیم شناسی، دانشکده علوم جغرافیایی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران

3 استاداقلیم شناسی، دانشکده علوم جغرافیایی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران

چکیده

امروزه در برنامه‌ریزهای صنعت گردشگری، بررسی وضعیت زیست اقلیم انسانی، نقش مهمی را ایفا می‌کند. در این صنعت می‌توان در برنامه‌ریزی‌های بلندمدت از اقلیم و در برنامه‌ریزی‌های کوتاه، از شرایط جوّی کمک گرفت. جهت ارزیابی تحلیل این شرایط از داده‌های میانگین روزانه دما، رطوبت نسبی، سرعت باد و پوشش ابر 47 ایستگاه هواشناسی سینوپتیک از ابتدای تأسیس تا 2010 استفاده شد. بر اساس آستانه‌های دمایی شاخص (UTCI) اقدام به تهیه اطلس زیست‌اقلیمی ایران به‌صورت سالیانه و فصلی گردید. نتایج این مطالعه نشان داد که توزیع سالانه UTCI در ایران با افزایش ارتفاع، کاهش می‌یابد؛ به‌طوری‌که در نواحی مرتفع زاگرس و البرز به کمترین حد می‌رسد. روزهای بدون استرس حرارتی به‌طورکلی از مناطق پست به نواحی مرتفع افزایش می‌یابد که نشانگر تأثیر عمده توپوگرافی بر آسایش اقلیمی در ایران است. در فصل تابستان مناطق کوهستانی و مرتفع از حداکثر روزهای آسایش (79 روز) برخوردار بوده است؛ درحالی‌که سواحل پست شمالی و جنوبی و دشت لوت در طول فصل زمستان و پاییز حداکثر روزهای آسایش (38روز) را تجربه کرده‌اند. فصل بهار در اکثریت مناطق ایران شرایط مطلوب آسایش حاکم بوده است. طی این فصل در مناطق کوهستانی، بیشترین روزهای آسایش(83 روز) رخ‌داده است. بنابراین آسایش حرارتی در فصل بهار بیشترین مساحت مکانی ایران را دربر گرفته است و با توجه به توزیع فضایی مناسب حداقل (20روز) و حداکثر(83 روز) روزهای آسایش در این فصل، گردشگران و تورهای گردشگری می‌توانند مقاصد سفرهای خود را به نواحی مختلف ایران برنامه‌ریزی نمایند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Application of Universal Thermal Climate Index in Iran from tourism perspective

نویسندگان [English]

  • Hassan Farajzadeh 1
  • Mohammad saligheh 2
  • Bohloul Alijani 3
چکیده [English]

Today, the planner of the tourism industry, the situation of human bioclimatic plays an important role. In this industry can be long-term planning in the planning of climate and atmospheric condition was short. An analysis of data to assess the situation daily mean temperature, relative humidity, wind speed and cloud cover 47 synoptic stations since the beginning of 2010 were established. Based on the temperature threshold indicator (UTCI) to Iran for annual and seasonal climatic atlas was friendly. The results of this study showed that the annual distribution UTCI in Iran with reduced height so that in the highlands of the Zagros and Alborz is minimal. Days without thermal stress generally increase from the lowlands to the highlands, indicating a major influence of topography on climatic comfort in Iran. In summer and high mountain areas of maximum comfort days (79 days) has enjoyed, while the northern and southern shores and Dasht-e Lut during winter and autumn maximum comfort days (38 days) have experienced. Spring in most areas of favorable conditions prevailed comfort. During this season of comfort in mountainous areas Most days (83 days) occurred. Thus, thermal comfort in the spring largest area where Iran is taken and given to the unstable distribution of at least (20 days) and maximum (83 days) days of comfort in this season, tourists and tourism can use your trips to different regions of Iran plan.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Tourism
  • human bioclimatic
  • UTCI
  • thermal comfort
  • Iran

-        احمدی، محمود (1390). تحلیل آسایش انسان از نظر عوامل اقلیمی در استان تهران،‎ جغرافیا، شماره 29، صص 81-61. 

-         اسماعیلی، رضا و منتظری، مجید (1392). تعیین محدوده‌های زیست-‌اقلیمی شهر مشهد بر مبنای دادهای ساعتی، جغرافیا و برنامه‌ریزی محیطی شماره 49، 215-229.

-                   حیدری، شاهین و منعام، علیرضا (1392). ارزیابی شاخصه‌های‌ آسایش حرارتی در فضای باز، جغرافیا و توسعه ناحیه‌ای، 11(20).‎

-         ذوالفقاری، حسن (1386). تعیین تقویم زمانی مناسب برای گردش در تبریز با استفاده از شاخص‌های دمای معادل فیزیولوژی (PET) و متوسط نظرسنجی پیشبینی شده (PMV)، پژوهش‌های جغرافیایی، شماره62، صص129- 141.

-         ساری صراف، بهروز؛ محمدی، غلامحسن و حسینی صدر، عاطفه (1389). تعیین مناسب‌ترین شاخص Ray man برای مطالعه اقلیم آسایش در شمال استان آذربایجان غربی، چهاردهمین کنفرانس ژئوفیزیک ایران، تهران، صص100- 105.

-         صفایی پور، مسعود؛ شبانکاری، مهران و تقوی، سیده طیبه (1392). شاخص‌های زیست اقلیمی مؤثر بر ارزیابی آسایش انسان (مطالعه موردی: شهر شیراز)، جغرافیا و برنامه‌ریزی محیطی، شماره 2، صص 210-193.

-         فرج‌زاده، منوچهر و احمدآبادی، علی (1389). ارزیابی و پهنه‌بندی اقلیم گردشگری ایران با استفاده از شاخص اقلیم گردشگری (TCI)، پژوهش‌های جغرافیای طبیعی، شماره 71، صص 42-31.

-         ﻣﺤﻤﻮدی، ﭘﯿﻤﺎن (1387). ﮔﺮدﺷﮕﺮی و ﺗﻌﯿﯿﻦ ﻣﺤﺪودة آﺳﺎﯾﺶ اﻗﻠﯿﻤﯽ آن در ﺷﻬﺮﺳﺘﺎن ﻣﺮﯾﻮان ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده ازﺷﺎﺧﺺ‌ﻫﺎی دﻣﺎی ﻣؤﺛﺮ و ﺗﻨﺶ ﺟﻤﻌﯽ، ﻓﺼﻠﻨﺎﻣﻪ آﻣﻮزش ﺟﻐﺮاﻓﯿﺎ، دوره ﺑﯿﺴﺖ و دوم، ﺷﻤﺎره 3، ﺑﻬﺎر، ﺻﺺ 49-44.

 

-          Blazejczyk K (2001) Assessment of recreational potential of bioclimate based on the human heat balance. In: Matzarakis A, de Freitas CR (eds) Proceedings of the 1st international workshop on climate, tourism and recreation, International Society of Biometeorology. Commission on Climate Tourism and Recreation, Halkidiki, Greece, pp 133–152

-          BlazejczykK(1994) New climatological- and -physiological model of the human heat balance outdoor (MENEX) and its applications in bioclimatological studies in different scales. ZeszytyIgiPZ PAN 28:27–58

-          Blazejczyk K, Epstein Y, Jendritzky G, Staiger H, Tinz B (2012) Comparison of UTCI to selected thermal indices. International journal of biometeorology 56(3):515-535

-          Blazejczyk K، Broede P، Fiala D، Holmer I، Jendritzky G، KampmannB(2010). UTCI – new index for assessment of heat stress in man. Journal of Polish Geographical Review. 2010;82(1):49-71.

-          Błażejczyk, K. (2011). Mapping of UTCI in local scale (the case of Warsaw).PraceiStudiaGeograficzne WGSR UW, 47, 275-283.

-          Błażejczyk, Krzysztof, Peter Broede, DusanFiala, George Havenith, Ingvar Holmér, GerdJendritzky, Bernhardt Kampmann, and Anna Kunert (2010) Principles of the new Universal Thermal Climate Index (UTCI) and its application to bioclimatic research in European scale. Miscellanea Geographica 14, no. 2010: 91-102.

-          Brode P, Fiala D, Blazejczyk K, Holmer I, Jendritzky G, Kampmann B, Tinz B, Havenith G (2012) Deriving the operational procedure for the Universal Thermal Climate Index (UTCI). Int J Biometeorol 56: 481–494. doi:10.1007/s00484-011-0454-1

-          Brosy C, Zaninovic K, Matzarakis A (2014) Quantification of climate tourism potential of Croatia based on measured data and regional modeling. Int J Biometeorol 58:1369–1381. doi:10.1007/s00484-013-0738-8

-                    Caliskan O, Cicek I, Matzarakis A (2012) The climate and bioclimate of Bursa (Turkey) from the perspective of tourism. TheorApplClimatol 107:417–425. doi:10.1007/s00704-011-0489-6

-          de Freitas CR (1990) Recreation climate assessment. Int J Climatol 10: 89–103. doi:10.1002/joc.3370100110

-          de Freitas CR (2003) Tourism climatology: evaluating environmental information for decision making and business planning in the recreation and tourism sector. Int J Biometeorol 48:45–54. doi:10.1007/ s00484-003-0177-z

-          Farajzadeh, H., Saligheh, M., Alijani, B., &Matzarakis, A. (2015). Comparison of selected thermal indices in the northwest of Iran. Natural Environment Change, 1(1), 1-20.

-          Farajzadeh, Hassan, and Andreas Matzarakis (2009) Quantification of climate for tourism in the northwest of Iran. Meteorological Applications 16, no. 4: 545-555.

-          Farajzadeh, Hassan, and Andreas Matzarakis (2012) Evaluation of thermal comfort conditions in Ourmieh Lake, Iran. Theoretical and Applied Climatology 107, no. 3-4: 451-459.

-          Fiala D, Havenith G, Brode P, Kampmann B, Jendritzky G (2012) UTCI Fiala multi-node model of human heat transfer and temperature regulation. Int J Biometeorol 56:429–441. doi:10.1007/s00484-011-0424-7

-          Fiala D, Lomas KJ, Stohrer M (2001) Computer prediction of human thermoregulatory and temperature responses to a wide range of environmental conditions. Int J Biometeorol 45:143–159. doi:10.1007/s004840100099

-          Gagge, A.P., Stolwijk J.A.J. and Hardy, J.D. (1967) Comfort and thermal sensations and associated physiological responses at various ambient temperatures. Environ. Res., 1, pp. 1-20.

-          Grigorieva E, Matzarakis A (2011) Physiologically equivalent temperature as a factor for tourism in extreme climate regions in the Russian far east: preliminary results. Eur J Tour HospRecreat 3:127–142

-          Hamilton JM, Lau MA (2005) The role of climate information in tourist destination choice decision-making. In: Gössling S, Hall CM (eds)Tourism and global environmental change: ecological, social, economic and political interrelationships. Routledge, London, pp 229–250

-          Höppe P (1984) Die Energiebilanz des Menschen. WissMittlMeteorol Inst UniMünchen 49

-          Hoppe, P (1999) The physiological equivalent temperature—a universal index for the biometeorological assessment of the thermal environment. Int J Biometeorol 43:71–75

-          IUPS (2003) Glossary of terms for thermal physiology. Third Edition, revised by The Commission for Thermal Physiology of the International Union of Physiological Sciences. Journal of Thermal Biology. 28(1):75-106

-          Jendritzky G, de Dear R, Havenith G (2012) UTCI—Why another thermal index? Int J Biometeorol 56:421–428. doi:10.1007/s00484-011-0513-7

-          Jendritzky, G. et al. (1979) KlimatologischeProbleme – eineinfaches Verfahrenzur VorhersagederWärmebelastung,in ZeitschriftfürangewandteBäder und Klimaheilkunde. Freiburg.

-          Jendritzky, G., Sönning, W., &Swantes, J. (1979). KlimatologischeProbleme –eineinfachesVerfahrenzurVorhersage der Wärmebelastung. ZeitschriftfürangewandteBäder und Klimaheilkunde. Freiburg.

-                    Kariminia, S., Ahmad, S. S., Omar, M., & Ibrahim, N. (2011, September). Urban outdoor thermal comfort prediction for public square in moderate and dry climate. In Business, Engineering and Industrial Applications (ISBEIA), 2011 IEEE Symposium on (pp. 308-313). IEEE.

-          Lai DY, Guo DH, Hou YF, Lin CY, Chen QY (2014) Studies of outdoor thermal comfort in northern China. Build Environ 77:110–118. doi:10.1016/j.buildenv.2014.03.026 

-          Li R, Chi X (2014) Thermal comfort and tourism climate changes in the Qinghai–Tibet Plateau in the last 50 years. TheorApplClimatol 117:613–624. doi:10.1007/s00704-013-1027-5

-          Lin T, Hwang C, Cheng H (2006) The influence of climate information on travel arrangements. In: Proceedings of the 8th Leisure, Recreation and Tourism Research Symposium, Taipei, 7 October 2006. Outdoor Recreation Association, Taipei, pp 120–126

-          Lin TP, Matzarakis A (2008) Tourism climate and thermal comfort in Sun Moon Lake, Taiwan. Int J Biometeorol 52:281–290. doi:10.1007/ s00484-007-0122-7

-          Matzarakis A (2006) Weather- and climate-related information for tourism. Tour HospPlann Dev 3:99–115. doi:10.1080/ 14790530600938279

-          Matzarakis A, Hammerle M, Koch E, Rudel E (2012) The climate tourism potential of Alpine destinations using the example of Sonnblick, Rauris and Salzburg. TheorApplClimatol 110:645–658. doi:10. 1007/s00704-012-0686-y

-          Novak M (2013) Use of the UTCI in the Czech Republic. Geogr Pol 86:21–28. doi:10.7163/GPol.2013.3

-          Pantavou, K., Theoharatos, G., Santamouris, M., &Asimakopoulos, D. (2013). Outdoor thermal sensation of pedestrians in a Mediterranean climate and a comparison with UTCI. Building and environment, 66, 82-95.

-          Pantavou, Katerina, et al.(2013) Outdoor thermal sensation of pedestrians in a Mediterranean climate and a comparison with UTCI. Building and environment 66: 82-95.

-          Shiue I, Matzarakis A (2011) Estimation of the tourism climate in the Hunter Region, Australia, in the early twenty-first century. Int J Biometeorol 55:565–574. doi:10.1007/s00484-010-0369-2