نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استاد دانشگاه یزد

2 دانشجوی دکتری دانشگاه یزد- مدرس دانشگاه پیام نور سیرجان

3 دانشگاه یزد

4 دانشجوی دانشگاه اصفهان

چکیده

در پژوهش حاضر وقوع امواج گرمایی با تداوم‌های مختلف در استان کرمانشاه به کمک زنجیره مارکوف و آمار بلندمدت 20 ساله دمای بیشینه روزانه دوره آماری (1372-1391) انجام شده است. داده‌های آماری بیشینه دمای روزانه شش ایستگاه همدید در استان که دارای حداقل 20 سال آمار روزانه پیوسته بودند انتخاب گردیدند و با طرح یک شاخص آماری بر روی این داده‌ها در یک‌یک ایستگاه‌های استان، دماهای بیشینه که از شاخص مورد نظر بیشتر بودند، به عنوان موج گرمایی معرفی شدند. پس از استخراج داده‌های مورد نظر در هر ایستگاه به دو دسته امواج کوتاه‌مدت و بلندمدت تقسیم و روند آنها بررسی شد سپس با بهره‌گیری از زنجیره مارکوف دوره تداوم بازگشت این امواج گرمایی شناسایی و مورد واکاوی قرار گرفت. نتیجه بدست آمده نشان داد در استان کرمانشاه بیشترین موج گرمایی رخ داده در ماه تیر و مرداد بوده است که این تغییرات روندی افزایشی در این دوره آماری داشته است، این مورد بویژه در سال 1380 نمود بیشتری پیدا کرده است که به بالاترین حد خود رسیده است. همچنین در راستای استدلال علمی قویتر تحقیق به تشریح همدیدی موج گرم 7 روزه از 2 تا 8 مرداد 1380 پرداخته شد . در نهایت نسبت به برآورد احتمال وقوع دوره‌های موج گرمایی 1 تا 9 روزه در ایستگاه‌های مورد مطالعه اقدام گردید. بیشترین موج گرمایی پیوسته چند روزه در ماه مرداد رخ داده، در این مورد بیشترین موج گرمایی 9 روزه در ماه تیر در ایستگاه کرمانشاه با تداوم 25 روز برآورد شده است

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Statistical analysis likelihood of occurrence of heat waves in Kermanshah Province

نویسندگان [English]

  • kamal omidvar 1
  • mehdi mahmoodabadi 2
  • saeed olfati 3

چکیده [English]

Earth's climate during the twentieth century, especially the past two decades, lost his balance and is more inclined to increase the temperature This can cause hydrological anomalies, and problems in the agricultural sector will evaporate faster. In the present study, the occurrence of heat waves with different continuity in Kermanshah province with use Markov Chain and long-term statistics of daily maximum temperature is 20-year period (1372-1391) has been performed. Statistical data daily maximum temperature for six synoptic stations in at least 20 years of continuous daily statistics were selected. And with an index on the statistical data of all stations, the maximum temperatures that were higher than the index, as the heat wave were introduced. After extracting the data from each station were divided into two categories: short-wave and long-term They will then review process using Markov chain ‌ from identifing and duration of heat waves were analyzed Back. Results obtained showed that the heat wave occurred in Kermanshah province in July and August most of the incremental change in this period has. It is becoming more established, especially in 1380 reached its highest level. Finally, the estimated incidence of 1 to 9 days of heat wave the study was performed in plants

کلیدواژه‌ها [English]

  • Heat wave
  • maximum temperature
  • Markov chains
  • Kermanshah Province

-             ابراهیمی، حسین، علیزاده، امین، جوانمرد، سهیلا، 1384، بررسی وجود تغییرات دما در مشهد به عنوان نمایه تغییر اقلیم در منطقه، فصلنامه تحقیقات جغرافیایی، دوره 20، صص 18-5، اصفهان.

-             اسماعیل­نژاد، مرتضی، خسروی، محمود، علیجانی، بهلول، مسعودیان، ابوالفضل، (1392)، شناسایی امواج گرمایی ایران، جغرافیا و توسعه، دوره 33، صص 54-39، زاهدان.

-             آشگرتوسی، شادی، علیزاده، امین، جوانمرد، سهیلا، 1380، پیش­بینی وقوع خشکسالی در استان خراسان، فصلنامه تحقیقات جغرافیایی، دوره 16، صص 128-120، اصفهان.

-             براتی، غلامرضا، موسوی، سیدشفیع، 1384، جابجایی مکانی موج­های زمستانی گرما در ایران، مجله جغرافیا و توسعه، دوره 3، صص 52-41، زاهدان.

-             حجازی­زاده، زهرا، شیرخانی، علیرضا، 1382، تحلیل و پیش­بینی آماری خشکسالی و دوره­های خشک کوتاه­مدت در استان خراسان، پژوهش­های جغرافیایی، دوره 37، صص 31-13، تهران.

-             حجام، سهراب، یوسفی، نصرت­الله، 1386، برآورد احتمالات خشکسالی و ترسالی با استفاده از زنجیره مارکوف و توزیع نرمال، پژوهش­های جغرافیایی، دوره 39، صص 128-121، تهران.

-             خورشید­دوست، علی­­محمد، قویدل ­رحیمی، یوسف، عباس­زاده، کریم، 1389، کاربرد الگوهای کلان مقیاس جوی-اقیانوسی در تحلیل نوسانات بارش (مطالعه موردی: ایستگاه اهر)، مجله فضای جغرافیایی، دوره 10، صص 128-95، اهر.

-             خورشید دوست، علی­محمد، قویدل ­رحیمی، یوسف، صنیعی، راحله، 1388، پیش­بینی دماهای فرین اصفهان با استفاده از روش­های سری زمانی، مجله فضای جغرافیایی، سال نهم، دوره 9، صص 31-48، اهر.

-             دارند، محمد، (1393)، شناسایی و تحلیل زمانی-مکانی امواج گرمایی ایران زمین، جغرافیا و توسعه، دوره 35، صص 180-167، زاهدان.

-             علیجانی، بهلول، محمودی،پیمان،ریگی­چاهی، اله­بخش، خسروی، پرویز، 1389، بررسی تداوم روزهای یخبندان در ایران با استفاده مدل زنجیره مارکوف، پژوهش­های جغرافیایی، دوره 42، صص 20-1، تهران.

-             علیجانی، بهلول، جعفرپور، زین­العابدین، قادری، حیدر،1384، تحلیل و پیش­بینی بارش منطقه لارستان با استفاده از مدل زنجیره مارکوف، فصلنامه جغرافیایی سرزمین، دوره 2، صص 34-11، تهران.

-             علیجانی، بهلول، ثروتی، محمدرضا، علیزاده، عمران، (1392)، طبقه­بندی موج گرما در استان گیلان، جغرافیای طبیعی، دوره 19، صص 16-1، تهران.

-             قویدل­رحیمی، یوسف، 1390، شناسایی، طبقه­بندی و تحلیل سینوپتیک موج ابرگرم تابستان 1389 در ایران، مجله مطالعات جغرافیایی مناطق خشک، دوره 2، صص 100-85، سبزوار.

-             محمدی، حسین، تقوی، فرحناز، 1384، روند شاخص­های حدی دما و بارش در تهران، پژوهش­های جغرافیایی، دوره 37، صص 172-151، تهران.

-             مسعودیان، ابوالفضل، 1383، بررسی روند دمای ایران در نیم سده گذشته، مجله جغرافیا و توسعه، دوره 2، صص 106-89، زاهدان.

-             مسعودیان، ابوالفضل، 1387، اقلیم­شناسی ایران، انتشارات دانشگاه اصفهان، اصفهان.

-             مظفری، غلامعلی، الفتی، سعید، 1388، تحلیل مخاطرات باد سام بر کشت ذرت پاییزه و تعیین تقویم مناسب کاشت گیاه در شهرستان سرپل ذهاب، مجله اندیشه جغرافیایی، دوره 6، صص 52-27، زنجان.

-             یزدان­پناه، حجت­الله، علیزاده، تیمور، 1390، برآورد احتمال وقوع امواج گرمایی با دوره­های تداوم مختلف در استان کرمان با کمک زنجیره مارکوف، فصلنامه تحقیقات جغرافیایی، دوره 26، صص 71-51، اصفهان.

-              Marina Baldi, Massimiliano Pasqui, Francesco Cesarone, Giovanna De Chiara (2004), Heat Wave in The Mediterranean Region Analysis and Model Results ,institute of biometeorolog–CNR.ROM.ITALY.

-              Banta، J، (2007)، Extreme weather hits home، New Society publ

-              Bullock، J; J، D، Haddow; K، S، Haddow، (2009)، Global warming، natural hazards،and emergency management، Taylor & Francis.

-              Hegerl, G. C., K. Hasselmann, U. Cubasch, J. F. B. Mitchell, E. Roeckner, R. Voss, and J. 1997, Waskewitz, on Multi-fingerprint Detection and Attribution of Greenhouse Gas and Aerosol Forcedclimatic change, Climate Dynamics, 13, 613-634,.

-              Kysely، J; R، Huth; J، Kim، (2010)، Evaluating heat-related mortality in Korea by objective classifications of ‘air masses’، International Journal of Climatology، 30: 1484–1501.

-              Santer, B. D., K. E. Taylor, T. M. L. Wigley, J. E. Penner, P. D. Jones, and U. Cubasch, , 1995, Towards the Detection and Attribution of an Anthropogenic Effect on Climate, Climate Dynamics,12, 79-100.

-              Seluchi، M; F، Norte; J، Gomes; S، Simonelli، (2006)، Synoptic and thermodynamic analysis of an extreme heat wave over subtropical South America، Proceedings of 8 ICSHMO، Foz do Iguaçu، Brazil، April 24-28، 2006، INPE، p 2009-2010.