ارزیابی سازگاری با تغییرات اقلیمی در مناطق روستایی جنوب خراسان جنوبی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

عضو هیئت علمی

چکیده

مناطق روستایی و معیشت آنان رابطه مستقیمی با  متغیرهای اقلیمی در مناطق خشک و نیمه خشک دارد.  مخاطرات طبیعی از جمله خشکسالی و ریزگردها به عنوان پیامدهای تغییرات اقلیمی در سال های اخیر در جنوب استان خراسان جنوبی از جمله نهبندان افزایش پیدا کرده و این منطقه با ورشکستگی زیست محیطی به خصوص در بعد منابع آب دچار شده است. این شرایط به ویژه بر معیشت و زندگی روستاییان فقیر و آسیب پذیر و کشاورزی های کوچک تاثیرات منفی داشته است. پژوهش حاضر، به دنبال واکاوی نگرش های محلی و بینش آنها در مورد استراتژی معیشتی سازگاری مناسب در این منطقه با تغییرات اقلیمی می باشد. روش کار در دو بخش انجام گرفت، نخست با توجه به آمار بلند مدت ایستگاههای سینوپتیک و کلیماتولوژی(2015-1980) فراوانی مخاطرات اقلیمی منطقه در محیط GIS پهنه بندی شد، سپس با توجه به مولفه های اقتصادی، اجتماعی و زیستی اقدام به تهیه پرسشنامه برای شناخت درک روستائیان نسبت به تغییر اقلیم و سپس راهکار سازگاری از دیدگاه روستاییان با آن پرداخته شد. نتایج نشان داد که مهمترین پیامدهای تغییر اقلیم در جنوب خراسان به ترتیب خشکسالی، ریزگرد، سیلاب و بخبندان می باشد که تفاوت های فضایی نیز دارند. 90 درصد پاسخ دهندگان با توجه به متغیرهایی مانند افزایش روزهای گرم، فراوانی خشکسالی ها، کاهش بارش و... بر این باورند که وضعیت جدیدی در اقلیم منطقه رخ داده است. بیشتر پاسخ دهندگان به تاثیر مستقیم تغییرات اقلیمی بر معیشت و کشاورزی در منطقه باور دارند. 87 درصد پاسخ دهندگان اقدام به سازگاری با این شرایط نموده اند. مهمترین واکنش اقتصادی پاسخ دهندگان فروش دام، گرفتن وام و قرض از بستگان، کاهش کاشت و استفاده از نهاده های کشاورزی و انتخاب کسب و کار جدید و مهاجرت بوده است. ایجاد کسب و کارهای جدید که وابستگی کمتری به طبیعت داشته باشد، به عنوان رویکرد جدید در سازگاری با تغییر اقلیم و کاهش آسیب پذیری و بهبود معیشت در منطقه مطرح گردیده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Evaluation of adaptation to climate change in rural areas south of South Khorasan

نویسنده [English]

  • Morteza Esmaeilnejad
چکیده [English]

Rural areas and their livelihoods directly related to the arid and semi-arid climatic variables. Natural hazards such as drought and water resource crisis in relation to climate change and climate variability in recent years have increased in the south of the province, including Nehbandan. This is especially the livelihoods and living conditions of the rural poor and vulnerable and small farming had a negative impact. The present study seeks to explore local perceptions and an insight about their livelihood strategies adopted in arid areas is Nehbandan. Methods was conducted in two parts, the first long-term According to the synoptic stations and climatology (2015-1980) the frequency of climatic risks in the area was zoned GIS environment, then according to the state of economic, social and environmental measures to prepare the questionnaire for the villagers' perceptions of climate change and adaptation strategies were discussed. Results showed that the consequences of climate change in South Khorasan respectively, drought, dust, floods and freezing is that spatial to differences. 90 percent of respondents with regard to variables such as the increase in hot days, the frequency of droughts, declining rainfall and believe that the new situation in the climate of the region has occurred. 87% of respondents have attempted to adapt to these conditions. The most important economic reaction respondents sale of livestock, borrow and borrow from relatives, reduce the cultivation and use of agricultural inputs and selecting new business and immigration. Environmental reactions can be resistant to change culture or ship new situation, the Bandsar and save water. Create new businesses that are less dependent on nature as a new approach to coping with climate change and reducing vulnerability and improving livelihoods in the region have been proposed.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Keywords: Climate Change
  • south of South Khorasan
  • Adaptation
  • Indigenous Knowledge
  1. خالدی،فخرالدین، کیومرث زرافشانی، علی اصغر میرک زاده و لیدا شرفی (1394) بررسی عوامل مؤثر بر توان سازگاری کشاورزان در برابر تغییرات اقلیم مطالعة موردی: گندم کاران شهرستان سرپل ذهاب، استان کرمانشاه،پژوهش های روستایی، دوره 6 شماره 3،صص678-655.
  2. خیرالهی، محبوبه ،علی بیگی، امیرحسین و کیومرث زرافشانی، (1395) واکاوی آسیب پذیری کشاورزان گندم کار در برابر ریزگردها با استفاده از منطق فازی مطالعة موردی: شهرستان دهلران، پژوهش های روستایی، دوره 7 شماره1،صص264-243.
  3. شکوهی،حسین(1382)مکتب های جغرافیایی،انتشارت دانشگاه تهران.
  4. صادقلو، طاهره، سجاسی قیداری، حمدالله(1393) اولویت بندی عوامل موثر بر تاب آوری کشاورزان در برابر مخاطرات طبیعی با تاکید بر خشکسالی کشاورزان روستاهای ایجرود، مطالعه موردی، جغرافیا و مخاطرات محیطی، شماره 10، صص153-129،مشهد.
  5. توکلی،جعفر، هادی الماسی و پرستو قوچی(1395)بررسی و تحلیل راهبرد های سازگاری کشاورزان با خشکسالی در استان کرمانشاه،پژوهش های روستایی،دوره 7، شماره 1،صص 242-217.
  6. افتخاری، عبدالرضا رکن الدین، وزین، نرگس(1394) مطالعة تعیین تفاوت اثربخشی دو دانش بومی و نوین در کاهش آسیب پذیری جوامع روستایی دربرابر بلایای طبیعی )مطالعة موردی: روستاهای بخش خورش رستم شهرستان خلخال(، پژوهش های جغرافیای انسانی، دورة 47، شمارة 4،صص742-727.
 

  1. Adger, W.N., Huq, S., Brown, K., Conway, D. and Hulme, M. 2003. Adaptation to climate change in the developing world. Progress in DevelopmentStudies 3(2):179 – 195.
  2. Bebbington, A. 1999. Capitals and capabilities: a framework for analyzing peasant viability, rural livelihoods and poverty. World Development 27(12):2021-2044.
  3. Blanco, A.V.R. 2006. Local initiatives and adaptation to climate change. Disasters 30(1):140-147.
  4. Bayala, J., Sileshi, G. W., Coe, R., Kalinganire, A., Tchoundjeu, Z., Sinclair, F., & Garrity, D.(2012). Cereal yield response to conservation agriculture practices in drylands of west Africa:A quantitative synthesis. Journal of Arid Environments, 78, 13-25.doi:10.1016/j.jaridenv.2011.10.011.
  5. Dahlquist, R., Whelan, M., Winowiecki, L., Polidoro, B., Candela, S., Harvey, C.A., Wulfhorst, J., Mcdaniel, P. and Bosque-Perez, N. 2007 Incorporating livelihoods in biodiversity conservation: a case study of Cacao agroforestry systems in Talamanca, Costa Rica. Biodiversity Conservation 16:2311-2333.
  6. Federica Battista and Stephan Baas (2004) Rural Institutions and Participation Service, FAO and Participation Service (SDAR). FAO, Rome April 2004.
  7. Kaushik., and Sharama,. K,. (2015) Climate change and rural livelihoods-adaptation and vulnerability in Rajetan, Global NEST Journal, Vol 17 No 1, pp 41-49.
  8. Morton, J.F. 2007. The impact of climate change on smallholder and subsistence agriculture. Proceedings of the National Academy of Sciences 104 (50):19680-19685.
  9. Noble, I.R., Huq, S., Anokhin, Y.A., Carmin, J., Goudou, D., Lansigan, F.P., Osman-Elasha, B. and
  10. Shaw, R. 2006. Community-based climate change adaptation in Vietnam: inter-linkages of environment, disaster, and human security. In: Sonak, J. (Ed.). Multiple dimensions of global environmental changes, TERI publications, pp. 521-547.
  11. Speranza, C.I. 2012. Buffer capacity: Capturing a dimension of resilience to climate change in African Smallholder agriculture. Regional Environmental Change 13:521-535.
  12. Urwin, K. and Jordan, A. 2008. Does public policy support or undermine climate change adapation? Exploring policy interplay across different scales of governance. Global Environmental Change, 18(1):180-191.
  13. Speranza, C. I., Kiteme, B., & Wiesmann, U. (2008). Droughts and famines: The underlying factors and causal links among agro-pastoral households in semi-arid Makueni district,Kenya. Global Environmental Change 18(1), 220-233.
  14. Barnett, J. & Adger, W.N., 2007, Climate Change, Human Security and Violent Conflict, Political Geography, Vol. 26, Issue 6, August, PP. 639–655.
  15. Vento, J.Ph., Reddy, V.R. & Umapathy, D., 2010, Coping with Drought in Irrigated South India: Farmers’ adjustments in Nagarjuna Sagar, Agricultural Water Management, Elsevier, Vol 11,PP. 1434-1442.
  16. Patt, A. & Gwata, C., 2002, Effective Seasonal Climate Forecast Applications: Examining Constraints for Subsistence Farmers in Zimbabwe, Global Environmental Change, 12(3), 185-195
  17. Nhemachena, C. & Hassan, R., 2007, Micro-Level Analysis of Farmers Adaption to Climate Change in Southern Africa, Intl Food Policy Res Inst. African Renewable Energy.
  18. Kurukulasuriya, P., Mendelsohn, R., 2008, A Ricardian Analysis of the Impact of Climate Change on African Cropland, African Journal of Agricultural and Resource Economics, 2 (1), 1–23.
  19. IPCC, 2007, Summary for Policy Makers, Climate change 2007: The physical science Basis, Contribution of Working Group I to the Fourth Assessment Report, Cambridge University Press, Cambridge.
  20. Ebi, K.L., Lim, B. & Aguilar, Y., 2005, Scoping and Designing an Adaptation Process, Adaptation Policy Frameworks for Climate Change, B. Lim, E. Spanger-Siegfried, I. Burton, E.L. Malone and S. Huq, Eds., Cambridge University Press, New York, 33- 46.
  21. Dazé, A., 2007, Climate Change and Poverty in Ghana, CARE International, Accra, Ghana.
  22. Bryan, E., Ringler, C., Okoba, B., Roncoli, C., Silvestri, S. & Herrero, M., 2011, Adapting Agriculture to Climate Change in Kenya: Household and community strategies and determinants, In International Conference on May, Vol,18.
  23. Denton, F., Wilbanks, T.J., Abeysinghe, A.C., Burton, I., Gao, Q., Lemos, M.C., Masui, T., O’Brien, K.L and Warner, K. 2014. Climate-resilient pathways: adaptation, mitigation, and sustainable development, Cambridge, United Kingdom and New York, NY,USA. pp. 1101-1131.
  24. Niang, I., Ruppel, O.C., Abdrabo, M.A., Essel, A., Lennard, C., Padgham, J. and Urquhart, P. 2014 Climate Change: Impacts, Adaptation, and Vulnerability. Part A: Global and Sectoral Aspects. Contribution of Working Group II to the Fifth Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change. Cambridge University Press, Cambridge, United Kingdom and New York, NY, USA, pp. 1199-1265.