سازگاری کشاورزان با تغییرات آب و هوایی و نقش آن در امنیت غذایی خانوارهای روستایی شهرستان پلدختر

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه ریزی روستایی دانشگاه سیستان وبلوچستان.

2 دانشجوی دکتری آب و هواشناسی ، دانشگاه خوارزمی تهران.

3 دانشجوی دکتری آب و هواشناسی، دانشگاه خوارزمی، تهران.

چکیده

تغییرات آب و هوایی اثرات زیادی بر معیشت خانوارهای کشاورز دارد که امنیت غذایی آنها را تحت تاثیر قرار داده است. هدف این مطالعه بررسی روش­های سازگاری کشاورزان با تغییرات آب و هوایی، همچنین نقش آن در امنیت غذایی خانوارهای روستایی بوده است. تحقیق حاضر از نظر هدف، کاربردی و روش انجام آن، ترکیبی (کیفی و کمی) است. ابزار گردآوری داده­ها و اطلاعات پرسش­نامه بوده است. جامعه آماری شامل خانوارهای کشاورز شهرستان پلدختر (9431N=) بوده که با استفاده از فرمول کوکران و به روش نمونه­گیری تصادفی ساده 380 خانوار به عنوان نمونه انتخاب شد. ابزار گردآوری داده­ها پرسش­نامه (ساختاریافته و بدون­ساختار) می­باشد. برای تحلیل داده­ها از آزمون­های t تک­نمونه­ای، ضریب همبستگی V کرامر و همبستگی اسپیرمن استفاده شد. نتایج یافته­ها نشان می­دهد 97 درصد از خانوارهای مورد بررسی، آگاه بودند که تغییرات آب و هوا روی داده و اثرات زیادی بر روی تولید محصولات کشاورزی آنها داشته است. از میان اثرات تغییرات آب و هوایی، خشکسالی و سیل،­ و در مورد آثار احتمالی این تغییرات، کاهش سطح زیرکشت محصولات مهم­ترین تقش را در ناامنی غذایی کشاورزان داشته است. در رابطه با روش­های سازگاری، یافته­ها نشان داد کشاورزانی که از چندین روش سازگاری استفاده نموده­اند در برابر تغییرات آب و هوایی آسیب کمتری دیده­اند. در زمینه امنیت غذایی بررسی یافته­ها نشان داد که 53 درصد خانوارها برای تامین مواد غذایی خود مشکلی نداشته­اند؛ 32 درصد به مواد غذایی دسترسی داشته ولی کیفیت این مواد غذایی در حد پایینی بوده است؛ 11 درصد از پاسخگویان معتقد بودند که برای تامین مواد غذایی خانواده خود دچار نگرانی بوده­اند، همچنین 3 درصد پاسخگویان معتقد بودند که در بعضی از روزها از سه وعده غذایی، به یک یا دو وعده غذایی دسترسی داشته­اند. در مجموع می­توان گفت، خانوارهایی که نسبت به تغییرات آب و هوا آسیب­پذیر­تر بودند دچار ناامنی غذایی بالاتری نیز بودند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Farmers adapt to climate change and its impact on food security of rural households Poldokhtar Township

نویسندگان [English]

  • Mehrshad Toulabinejad 1
  • Meysam Toulabinejad 2
  • Siyed Ali Tabatabaei 3
چکیده [English]

Climate change impact on agricultural livelihoods will affect their food security. The aim of this study was to investigate ways to adapt to climate change and its role in the food security of rural households. The population consisted of family farmers is Poldokhtar city (N= 9431) using a sample of 380 households was selected as an example. Data were collected questionnaire data (structured and unstructured) is. To analyze the data from one sample t-test, correlation coefficient V Cramer and Spearman correlation were used. The results show that 97 percent of households surveyed were aware that climate change has a profound impact on the agricultural production of the products. Among the effects of climate change, drought and flood, and the possible effects of these changes, loss of crops are the most important role in agriculture and food insecurity. In relation to adaptation methods, findings suggest farmers who have used several methods to adapt to climate change have been less damage. Food Security Survey findings also show that 53% of households to meet their food is not a problem; 32 percent have access to food, but the food quality is too low; 11 percent of respondents believed that their families have been concerned to ensure food security, 3percent of the respondents also believed that in some days of three meals, have access to one or two meals. In general, it can be said that households were more vulnerable to climate change with food insecurity were higher.

کلیدواژه‌ها [English]

  • climate change
  • Food security
  • Livelihoods
  • Families
  • Vulnerability
  • Agriculture
  • Poldokhtar Township

پوراحمد، احمد؛ مهدی، علی و معصومه مهدیان بهنمیری، (1394). تحلیل تأثیر اجرای طرح هدفمندی یارانه­ها بر شاخص­های سلامت شهری (سلامت تغذیه و امنیت غذایی) در منطقه­های چهارگانة کلان شهر قم، پژوهش­های جغرافیای انسانی، دورة 47 ، شمارة 3، صص 507- 527.

شکوئی، حسین، (1388). فلسفه­های محیطی و مکتب­های جغرافیایی، جلد دوم، چاپ ششم، انتشارات گیتاشناسی، تهران.

کرانی، زهرا؛ شیری، نعمت­اله و لاله صالحی، (1393). نگرش کشاورزان استان کرمانشاه به عملیات حفاظت خاک، تحقیقات اقتصاد و توسعه کشاورزی ایران، دوره چهل و پنج، شماره 1، صص 143- 154.

کرمی، فریبا؛ شیراوند، هنگامه؛ درگاهیان، فاطمه (1389). بررسی الگوی سینوپتیک سیل بهمن 1384 شهرستان پلدختر، فصلنامه جغرافیا و مطالعات محیطی، سال دوم، شماره 4، صص 99 – 106.

مطیعی­لنگرودی، سیدحسن، سوری، فرشاد و مهدی چراغی، (1395). تحلیل پایداری رابطة میان نظام بهره­برداری خانوادگی و امنیت­غذایی در نواحی روستایی دهستان غنی­بیگلو، زنجان، پژوهش­های جغرافیای انسانی، دورة چهل و هشت، شمارة 1، صص 197- 209.

سعدی، حشمت­اله، عزیزی، مینو و موسی اعظمی، (1393). آموزش­های ترویجی و امنیت غذایی خانوارهای کشاورز (مورد مطالعه: شهرستان قروه)، تحقیقات اقتصاد و توسعه کشاورزی ایران، دوره چهل و پنج، شماره 3، صص 483- 499.

ناصرزاده، محمدحسین، طولابی­نژاد، میثم،­ (1394). نقش گازهای گلخانه‌ای در نوسانات دبی کشکان‌رود، نشریه هیدروژئومورفولوژی دوره یک، شماره 2، صص 117-135.

 Aggarwal, P. K., Singh, A. K. (2010), Implications of global climatic change on water and food security. In C. Ringler, A. K. Biswas, and A. C. Sarah (Eds.), Global change: Impacts on water and food security. New York: Springer.

Allen, J. Cochrane, A, (2007), Beyond the Territorial Fix: Regional Assemblages, Politics and Power, Regional Studies, Volume 41, lssue 9, pp 1161-1175.

Altman, A., Hart, T., and Jacobs, P. (2009). Household food security status in South Africa. Agrekon, Volume  48, pp 345–361.

Barnett. J, (2003), Security and climate change, Global Environmental Change, Volume 13, pp 7–17.

Bunce. M, Rosendo. S, Brown.  K (2010), Perceptions of climate change, multiple stressors and livelihoods on marginal African coasts, Environ Dev Sustain,  Volume 12, Issue 3, pp 407–440.

Burton. I, Huq. S, Lim. B, Pilifosova. O. and Schipper. E. L, (2002), From impacts assessment to adaptation priorities: the shaping of adaptation policy, Journal Climate Policy, Volume 2, pp 145–159.

Connolly-Boutin. L ,Smit. B, (2016), Climate change, food security, and livelihoods in sub-Saharan Africa, Reg Environ Change, Volume 16, pp 385–399.

Crane. T.A, Roncoli. C, and  Hogenboom. G., (2011),  Adaptation to climate change and climate variability: the importance of understanding agriculture as performance, NJAS Wagening. J. Life Sci, Volume 57, pp 179-185.

D’Haese. M, Vink. N,  Nkunzimana. T, Van Damme.  E, Van Rooyen. J, Remaut.  A,  Staelens. L. and  D’Haese, L. (2013). Improving food security in the rural areas of KwaZulu-Natal province, South Africa: too little, too slow, Development Southern Africa, Volume 30, lssue 4–5, pp 468–490.

Deressa, T.T., (2008), Determinants of farmers’ choice of adaptation methods to climate change in the Nile Basin of Ethiopia. IFPRI Discussion Paper, 798. International Food Policy Research Institute (IFPRI), Washington, DC, 36 pp.

Devkota, R. P., Bajracharya, B., Maraseni, T. N., Cockfield, G., and Upadhyay, B. P. (2011). The perception of Nepal’s Tharu community in regard to climate change and its impacts on their livelihoods. International, Journal of Environmental Studies, Volume 68, Issue 6, pp 937–946.

Dube. T Moyo. P, Ncube. M and  Douglas Nyathi, (2016), The Impact of Climate Change on Agro-Ecological Based Livelihoods in Africa: A Review, Journal of Sustainable Development, Volume 9, Issue 1, pp 256- 267.

Erkossa. T, Ayele. G, (2003), Indigenous Knowledge and Practices for Soil and Water Management in East Wollega, Ethiopia, Conference on International Agricultural Research for Development, Deutscher Tropentag 2003 Gottingen, October 8-10, 2003, pp 1- 15.

Feola. G, Lerner. A. M, Jain. M, Montefrio. M. J. F and  Kimberly Nicholas, (2016), Researching farmer behaviour in climate change adaptation and sustainable agriculture: Lessons learned from five case studies Researching farmer behaviour in climate change adaptation and sustainable agriculture: Lessons learned from five case studies, Journal of Rural Studies, Volume 39, pp 74-84.

Gbetibouo. G. A, (2009), Understanding Farmers’ Perceptions and Adaptations to Climate Change and Variability: The Case of the Limpopo Basin, South Africa, IFPRI. Discussion Paper. International Food Policy Research Institute, Washington, DC.

Gentle. P, Maraseni. T. N, (2012), Climate change, poverty and livelihoods: adaptation practices by rural mountain communities in Nepal, Environmental Science & Policy21, Volume 15, lssue1, pp 24– 34.

Gladwin. C. H, Thomson. A. M, Peterson. J. S, Anderson A S. (2001), Addressing food security in Africa via multiple livelihood strategies of women farmers, Journal Food Policy, Volume 26, pp 177–207.

Herforth. A, Jones. A, and Per Pinstrup-Andersen, (2012),  Prioritizing Nutrition in Agriculture and Rural Development: Guiding Principles for Operational Investments, The International Bank for Reconstruction and Development / The World Bank, NW Washington, DC 20433, p60.

Hertel, T.W. (2011). The global supply and demand for agricultural landin 2050: A perfect storm in the making? American Journal of Agronomy and Economy, 93, 259–275.

Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC), (2014), Climate change 2014: Impacts, adaptation and vulnerability, Part A: Global and sectoral aspects, Contribution of working Group II to the fifth assessment report of the intergovernmental panel on climate change (pp 485–533), Cambridge: Cambridge University Press.

Jun, H, Xiang, H, (2011), Development of Circular Economy Is A Fundamental Way to Achieve Agriculture Sustainable Development in China, Published by Elsevier Ltd. Selection and peer-review under responsibility of RIUDS, Energy Procedia, Volume 5, 1530–1534.

Kates, R. W., Travis, W. R. and Wilbanks, T. J, (2012), Transformational adaptation when incremental adaptations to climate change are insufficient. Proc. Natl Acad. Sci, Volume  109, pp 7156–7161.

Kifle. S, Teferi. B, Kebedom. A and Abiyot Legesse, (2016), Factors Influencing Farmers Decision on the Use of Introduced Soil and Water Conservation Practices in the Lowland’s of Wenago Woreda, Gedeo Zone, Ethiopia, American Journal of Rural, Volume 4, lssue 1,pp 24-30.

Kolawole.­ O .D, Motsholapheko. M. R, Ngwenya. B. N and Olekae Thakadu.(2016), Climate Variability and Rural Livelihoods: How Households Perceive and Adapt toClimatic Shocks in the Okavango Delta, Botswana, American Meteorological Society, Volume 8, pp 131-145.

Kumar. D. P, Bhavani  R. V and  M. S. Swaminathan, (2014), A Farming System Model to Leverage Agriculture for Nutritional Outcomes, Agricultural Research, September 2014, Volume 3, lssue 3, pp 193-203.

Nelson, D., Adger,W.,&Brown, K. (2007). Adaptation to environmental change: contribution of a resilience framework. Annual Review of Environment and Resources, Volume 32, pp 395–419.

Pelletier. B, Hickey. G.M, . Bothi. K .L and Andrew Mude, (2016), Linking rural livelihood resilience and food security: an international challenge, Journal Food Sec, Volume 12, pp 1- 8.

Pereira, L. M., Cuneo, C. N., and  Twine, W. C. (2014). Food and cash: understanding the role of the retail sector in rural food security in South Africa. Food Security, Volume  6, pp 339–357.

Pricope, N. G., Husak, G., Lopez-Carr, D., Funk, C., and Michaelsen, J. (2013), The climate-population nexus in the East African Horn: Emerging degradation trends in rangeland and pastoral livelihood zones. Global Environmental Change, Volume 23, Issue 6, pp 1525–154.

Ringler. C, Bryan. E, Biswas. A, and Cline. S (2010).  Water and Food Security Under Global Change. In Ringler C. et al. (eds), Global Change: Impacts on Water and Food Security.

Ringler. C, Bryan. E, Biswas. A, and Cline. S, (2010), Water and Food Security Under Global Change. In Ringler C. et al. (eds), Global Change: Impacts on Water and Food Security.

Shisany. S,  Mafongoy. P, (2016), Adaptation to climate change and the impacts on household food security among rural farmers in uMzinyathi District of Kwazulu-Natal, South Africa, Food Security, Volume 8, Issue 1, pp 1- 12.

Smith. P,  Gregory. P. J, (2013), Climate change and sustainable food production, Proceedings of the Nutrition Society, Volume 72, pp 21–28.

Stringer. L C,  Dyer. J. C, Reed. M. S, Dougill. A. J, Twyman. C, Mkwambisi. D, (2009), Adaptations to climate change, drought and desertification: local insights to enhance policy in southern, Africa.  Environmental science and policy, Volume 12, pp748-765.

Vadivelu, A, Kiran, B.R, (2013), Problems and Prospects of Agricultural Marketing in  India: an Overview, International Journal of Agricultural and Food Science, Volume 3, , lssue 3, pp 108-118.

White, B, (2012), Agriculture and the Generation Problem: Rural Youth, Employment and the Future of Farming, IDS Bulletin Volume 43, lssue 6 ,pp  9-19.

Ziervogel, G., Ericksen, P., (2010), Adapting to climate change to sustain food security, WIRES Clim. Change, Volume 1, pp 525-540.