نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار، گروه جغرافیا، دانشگاه یزد

2 دانشجوی کارشناسی ارشد، آب و هواشناسی کاربردی، دانشگاه یزد

چکیده

آتش‌سوزی‌ جنگل همواره خسارات مالی، جانی و زیست‌محیطی فراوانی را در ایران و جهان به دنبال داشته است. شناسایی و پیش‌بینی عوامل مؤثر در وقوع این رخداد می‌تواند از بروز بسیار از فاجعه‌های انسانی و زیست‌محیطی جلوگیری کند. این پژوهش در راستای شناسایی الگوهای سینوپتیکی مؤثر در آتش‌سوزی جنگل در شهرستان بویر احمد انجام پذیرفت. آمار مربوط به آتش‌سوزی جنگل شامل مکان و زمان آتش‌سوزی، مساحت سوخته شده از سازمان منابع طبیعی استان کهگیلویه و بویر احمد در یک دوره 10 ساله (1385-1394) و همچنین داده‌های موردنیاز جهت ترسیم نقشه‌ها جوی از سایت هواشناسی مرکز پیش‌بینی اقلیمی ایالات‌متحده آمریکا در ساعت 12 زو لو در ترازهای 1000، 850 و 500 هکتو پاسکال دریافت شد. نتایج نشان داد در روز وقوع آتش‌سوزی الگوی غالب سطح زمین کم‌فشار خلیج‌فارس-پاکستان و الگوی غالب جو بالا استقرار پرفشار آزور بر روی ایران زمینه‌ساز افزایش دما و کاهش رطوبت بر روی منطقه موردمطالعه شده است. در سطوح پایین جو با مکش حرارتی ایجادشده توسط کم‌فشار خلیج‌فارس هوای گرم و سوزان بیابان‌های عربستان و عراق به سمت ناحیه مورد مطالعه کشیده شد که درنتیجه باعث افزایش دمای هوا و در پی آن افزایش دمای خاک و کاهش رطوبت خاک تا عمق 10 سانتی‌متری زمین شد. همچنین استقرار واچرخند پر ارتفاع آزور در ترازهای میانی و بالای جو در روزهای مورد بررسی باعث فرونشست هوا و افزایش دما در ناحیه تحت تأثیر این واچرخند شد. عوامل ذکرشده باعث افزایش دمای هوای، کاهش رطوبت نسبی و در پی آن افزایش دمای خاک و همچنین خشک شدن سطح خاک شد. وجود این شرایط ایجاد آتش‌سوزی در مناطق جنگلی را سهل‌تر کرده است. مهم‌ترین معیار برای کاهش اثرات وقوع این‌گونه آتش‌سوزی‌ها پیش‌بینی و شناسایی به‌موقع جریانات اقلیمی مؤثر در آتش‌سوزی جنگل توسط سازمان هواشناسی و دادن هشدارهای لازم و به‌موقع به سازمان‌های جنگل بانی، منابع طبیعی، آتش‌نشانی می‌باشد.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Analysis of synoptic patterns resulting in forest fires in the city Boyer Ahmad (Case study: 8 August 2014)

نویسندگان [English]

  • Gholamali Mozafari 1
  • Nezam Tani 2

1 Yazd

2 M.A. in Climatology, University of Yazd, Yazd, Iran

چکیده [English]

Forest fires have always been financial losses, physical and environmental, and the world has changed a lot in Iran. Identify and predict factors contributing to the occurrence of this event can the incidence of human and environmental catastrophes to prevent it. The research to identify effective synoptic patterns in forest fire took place in the city, Boyer Ahmad. Statistics on forest fires, including the location and time of the fire, The area burned by the Agency of Natural Resources Kohgiluyeh Boyer Ahmad, a 10-year period (2006-2015) As well as data needed to draw weather maps The US Climate Prediction Center of Weather America at 12 Zhu Lu The levels of 1000, 850 and 500 hp Pascal was received. The results showed that the fire on the earth's surface low-pressure prevailing pattern Gulf-Pakistan And the upper dominant pattern of Azores high pressure on Iran Underlying increase the temperature and reduce humidity in the area has been studied. Low levels of heat created by low pressure in the suction atmosphere and the scorching deserts of Saudi Arabia and Iraq warm Gulf The study was drawn to the area and consequently increasing the air temperature and the subsequent increase in soil temperature And the moisture content of the soil to a depth of 10 cm ground Anticyclone of the Azores in the middle levels of the high altitude and the atmosphere in the days studied causes subsidence and rising air temperatures in the region were affected by the cyclone. Factors cited an increase in air temperature, relative humidity decreases and the subsequent increase in soil temperature and soil surface was drying. Despite the conditions of fire in forest areas have been easier. The most important measure to reduce the effects of these fires on forest fires by forecasting and identify early trends affecting climate Meteorological Organization And give timely warnings to organizations forestry, natural resources, is fire.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Forest fire
  • Synoptic patterns
  • Boyer Ahmad

اسکندری، سعیده. (۱۳۹۴). رابطه بین تغییر اقلیم و آتش‌سوزی در جنگل‌های استان گلستان، دو فصلنامه علمی- پژوهشی تحقیقات حمایت و حفاظت جنگل‌ها و مراتع ایران، جلد ۱۳ شماره، ۱.

امیدوار، (کمال 1389). آب‌وهوا همدیدی. انتشارات دانشگاه یزد، جلد اول، چاپ اول، 365 صفحه.

داستار، اژدی؛ محمدیان، خدا مراد؛ آزاده باقری، لیلا؛ شیخی، اصغر؛ نامجو، کیوان و کاظمی، محمدرضا (۱۳۹۴). جغرافیای استان کهگیلویه و بویراحمد، شرکت چاپ و نشر کتاب‌های درسی ایران، جلد اول، چاپ اول، صص 186-185

رحیمی، کریمه، (1392). بررسی الگوهای سینوپتیک خطر آتش‌سوزی‌های جنگل در استان ایلام، پایان‌نامه‌ی کارشناسی ارشد، دانشکده‌ی جغرافیا، دانشگاه یزد، صص 81-80.

زرین، آذر؛ مفیدی، عباس، (1390). آیا پرفشار جنب‌حاره‌ای تابستانه بر روی ایران زبانه‌ای از پرفشار جنب‌حاره‌ای آزور است؟ بررسی یک نظریه، یازدهمین کنگره انجمن جغرافیدانان ایران.

عزیزی، قاسم؛ یوسفی، یدالله، (۱۳۸۴). گرمباد (باد فون) و آتش‌سوزی جنگل در استان‌های مازندران و گیلان، فصلنامه تحقیقات جغرافیایی، شماره ۲۴. صص 28-3.

علیجانی، بهلول؛ هوشیار، محمود، (1387). شناسایی الگوهای سینوپتیکی سرماهای شدید شمال غرب ایران، پژوهش‌های جغرافیای طبیعی، شماره 65. صص 16-1.

فارابی خانقاهی، هوشنگ، (1379). راهنمای خسارت بحرانی در جنگل، انتشارات دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، ص 140.

گلوانی، فریده؛ لشکری، حسن، (۱۳۹۰). تحلیل و پیش پینی نقش باد فون بر آتش‌سوزی جنگل‌های استان گیلان، دوره بیستم، شماره ۷۲.

مرکز آمار ایران، (1391). سالنامه آماری کهگیلویه و بویراحمد. صص 12-11

میر موسوی، سید حسین؛ بیرانوند، آذر، (1392). تحلیل عوامل اقلیمی بر شدت و گسترش آتش‌سوزی در جنگل‌های لرستان (مطالعه موردی ۱۷ تیر ۱۳۹۰ در خرم‌آباد)، همایش ملی مهندسی و مدیریت کشاورزی، محیط‌زیست و منابع پایدار.

Anatoly, Sh. Charles, V., Reidar, P. (2006), Forest and Woodland Systems, Chapter 21, pp 3-4.

Atsuo, Boner Annett, Claypety I. (2014), Forest Fire under Climate, Social and Economic changes in Europe the Mediterranean Anand other fire-affected of the word.

Kitzz, E. Thomas, W.  Swetnam, M. Thomas T., (2001), Interhemispheric synchrony of forest fires and the El Niño-Southern Oscillation Global Ecology & Biogeography, (2001) 10, pp. 315–326.

Ortega, G. M.T. Trobajo, L. Lopez, and J. L., (2011), Sanchez Synoptic patterns associated with large summer forest fires in Portugal،Nat. Hazards Earth Syst. Sci. 11, pp. 851–863.

Samuela, B. Kettunn, Marianne, (2007), Frets Fire Causes and center Booting, factors to Frets Fire Events in Europa, in Statute for European Environmental, policy London, United Knitted Kingdom.

Salamati, H., Mostafa Lou, H.,   Mastoori, A., Honardoust, F., (2011), Assessment and mapping forest fire risk using GIS in Golestan province forests. Abstracts of 1st International Conference on wildfire in Natural Resources Lands, Iran, 26-28 Oct. 2011, 10 pp.213-249

Hernandez, P. Drobinski, S., Turquety, and J. L. Dupuy, (2015), Size of wildfires in the Euro-Mediterranean region: observations and theoretical analysis, natural hazards and Earth system sciences. PP 3-4

Wenliang, L. Shixin W, Yi Z, Litao W, Shujie Z., (2010), Analysis of forest potential fire environment based on GIS and RS In Eigen teen The International conference on geo informatics, pp.1-6.

Solar Education for Everyone, (www.pveducation.org (

Department of Environment Islamic Republic of Iran (Www. Zistboom .com)