نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار گروه جغرافیا، واحد لارستان، دانشگاه آزاد اسلامی، لارستان

چکیده

 زلزله یکی از مخاطرات طبیعی است که می­تواند آسیب­های جبران­ ناپذیری را موجب گردد. غالباً این آسیب­ها در مناطق روستایی از شدت بیشتری برخوردارند. یکی از راههای کاهش آسیب­های زلزله ارتقاء سطح معلومات افراد، به ویژه مدیران روستایی است. بر این مبنا، هدف از تحقیق حاضر این است که دانش و مهارت مدیریت بحران زلزله در نزد مدیران محلی روستایی بخش مرکزی شهرستان بستک واقع در استان هرمزگان ارزیابی گردد. این تحقیق از نوع کاربردی و روش آن توصیفی- تحلیلی است. جمع ­آوری داده­ ها به دو شیوه اسنادی- کتابخانه ­ای و پیمایش میدانی مبتنی بر پرسشنامه انجام گرفته است. پایایی پرسشنامه بر اساس ضریب آلفای کرونباخ در آزمون اولیه مورد سنجش قرار گرفت. جامعه آماری عبارت است از جمعیت 130 نفری مدیران روستایی بخش مرکزی شهرستان بستک. حجم نمونه برحسب فرمول کوکران 97 نفر تعیین شد. برای تحلیل داده ­ها به کمی ­سازی پاسخ­ها، محاسبه میانگین و انجام آزمون t استیودنت با استفاده از نرم­افزار SPSS مبادرت گردید. نتیجه تحقیق نشان داد که در بیش از 94% موارد میزان مهارت­ها و معلومات از حد میانگین آزمون کمتر است. بر حسب مراحل سه­ گانه بحران زلزله، میانگین مرحله آمادگی پیش از زلزله 95/1، مرحله وقوع زلزله 47/1 و مرحله پس از رخداد زلزله 73/1 محاسبه شده است. بنا براین دوره های آموزشی مناسب برای افزایش آمادگی مدیریت بحران زلزله باید مورد توجه قرار گیرد.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Assessment of the Potential for Earthquake Disaster Management in Rural Managers; Case Study: Central Division of Bastak

نویسنده [English]

  • Ahmadali Khorrambakht

Assistant Professor, Department of Geography, Larestan Branch, Islamic Azad University, Larestan, Iran

چکیده [English]

Earthquake is a natural hazard that can cause irreparable damages. Its damages are often more severe in rural areas. One way to reduce the earthquake damage is promotion the knowledge of people, especially rural managers. Based on this, the purpose of this study is evaluating the knowledge and skills about earthquake crisis management in the rural local managers of the central division of Bastak County that located in Hormozgan province. This research is an applied type, and its method is descriptive-analytic. Data were collected in two ways including document-library and field survey based on a questionnaire. Questionnaire reliability based on Cronbach's alpha coefficient was measured at the primary test. Statistical society is 130 rural manager of a central division of Bastak County. The sample size was determined 97 persons by Cochran formula. Data analysis included quantifying answers; calculate averages, and Student t test using SPSS software. The results indicate that more than 94% of answers are lower than average of the test. According to triple phases of earthquake crisis, an average of readiness before an earthquake is 1.95, an average of crisis phase is 1.47, and post-earthquake phase is 1.73. So, appropriate training courses to increase readiness for earthquake crisis management have to be considered.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Earthquake
  • Crisis management
  • Rural management
  • Bastak

آقایاری­هیر، محسن و ذاکری­میاب، کلثوم (1395)، ارزیابی ریسک زلزله مبتنی بر مخاطره و آسیب­پذیری در نواحی روستایی؛ مطالعه موردی بخش مرکزی شهرستان مرند، نشریه جغرافیا و برنامه­ریزی، سال 20، شماره 57، پاییز 1395، صص 21- 1.

اسفندیاری­صدق، رضا (۱۳۸4)، تجربیات زلزله بم، مجموعه مقالات همایش علمی یافته­های زلزله بم، سازمان مدیریت و برنامه­ریزی کشور، مرکز مدارک علمی، تهران، صص 55-42.

اشعری، علیرضا؛ قاسمی، مصطفی؛ زرگران، مریم؛ تاتار، محمد و انصاری، انوشیروان (1392)، گزارش مقدماتی زمین­لرزه 12/10/92 بستک، پژوهشگاه بین­المللی زلزله­شناسی و مهندسی زلزله. ص8.

افتخاری، عبدالرضارکن­الدین؛ وزین، نرگس و پورطاهری، مهدی (1388)، فرایند مدیریت بلایای طبیعی در دو شیوة بومی و جدید؛ روستاهای بخش خورش­رستم شهرستان خلخال، فصلنامه مدرس علوم انسانی، دوره 13، شماره 1، صص 94-63.

بیات، حسین (1382)، ارزیابی آسیب­پذیری واحدهای ساختمانی و رهیافت­هایی برای ایجاد دگرگونی، همایش یافته­های زلزله بم، ۱۵ بهمن ۱۳۸۲، سازمان ملی زمین و مسکن، تهران، صص 42-31.

پورطاهری، مهدی؛ پریشان، مجید؛ افتخاری، عبدالرضارکن­الدین و عسکری، علی (1390)، سنجش و ارزیابی مولفه­های مبنایی مدیریت ریسک زلزله؛ مطالعه موردی مناطق روستایی شهرستان قزوین، پژوهشهای روستایی، سال 2، شماره1، بهار1390، صص150- 115.

زمردیان، محمدجعفر(1381)، ژئومورفولوژی ایران، جلد اول، مشهد، انتشارات دانشگاه فردوسی. ص121.

سایت استانداری هرمزگان به نشانی www.hormozgan.ir

سجاسی­قیداری، حمدالله؛ صادقلو، طاهره و رئیسی، اسلام (1393)، سنجش سطح دانش مدیریت بحران مدیران محلی روستایی با تأکید بر زلزله؛ مطالعه موردی دهستان گشت شهرستان سراوان، پژوهشهای روستایی، دوره ۵، شماره ۳، پاییز ١٣٩3، صص564-541.

شریفی، امید؛ حسینی، سیدمحمود و اسدی، علی (1389)، تحلیل سازوکارهای مشارکتی به منظور بازسازی مسکن­های آسیب­دیده در روستاهای زلزله­زده شهرستان بم، پژوهشهای روستایی، سال اول، شماره 1، بهار 1389، صص 142-121.

شریفی، جابر (1388)، لزوم به­کارگیری فرهنگ و مدیریت جهادی در مدیریت بحران، مجموعه کامل مقالات دومین همایش ملی فرهنگ و مدیریت جهادی، وزارت جهاد کشاورزی، تهران. ص2.

عکاشه، بهرام (1383)، پریروز رودبار، دیروز بم، فردا ...، چکیده مقالات همایش توسعه محله­ای چشم­انداز توسعه پایدار تهران، تهران، شهرداری تهران. ص 28.

فتاحیان، سیدامیر (1395)، راهبردهای ارتقای مدیریت بحران لرزه­ای در منطقه 20 تهران، فصلنامه دانش پیشگیری و مدیریت بحران، دوره ششم، شماره اول، بهار 1395، ص77-71.

فراهانی، حسین؛ عینالی، جمشید و قاسمی­ویر

ی، حمید (1393)، نقش توسعه ظرفیتی در مدیریت کاهش خطر زلزله در مناطق روستایی؛ مطالعه موردی شهرستان ابهر؛ دهستان سنبل آباد، نشریه مسکن و محیط روستا، شماره 145، بهار 1393، صص74-63.

موسسه ژئوفیزیک ایران (1395)، گزارش زمین­لرزه­های اخیر زرند کرمان، 11 آبان 1395، ص1.

موسسه ژئوفیزیک ایران (1396)، گزارش زمین­لرزه ­7/5 پیش­قلعه خراسان شمالی، 27 اردیبهشت 1396، ص2.

Berke, P. & Campanella, T. (2006), Planning for Postdisaster Resiliency, ANNALS of the American Academy of Political and Social Science 604(1), http://ann.sagepub.com

Bhandari, R.B.; Okada, N.; Yokomatsu, M. and Ikeo, H. (2010), Building a Disaster Resilient Community through Ritual Based social Capital: A Brief Analysis of Finding from the Case Study of Kishiwada, Annuals of Disaster Prevention, Kyoto Univ., No. 53B, pp 137-148.www.dpri.kyotou.ac.jp/nenpo/no53/ ronbunB/a53b0p16. Pdf

Coles, J.R. (2011), The Disaster Risk Reduction Educational Program for Primary Schools in the City of Tshwane: a Critical Analysis, http:/hdI.handle.net/10394/8071, Accessed Oct 2011.

Coppola, D.P. (2007), Introduction to International Disaster Management, Oxford, UK: Butterworth, Heinemann, Burlington. p. 8.

ESCAP & UNISDR (2011), Protecting Development Gains; Reducing Disaster Vulnerability and Building Resilience in Asia and the Pacific, The Asia-Pacific Disaster Report. http://www.unisdr.org/we/inform/ publications/16132.

Faizian, M.; Schalcher, H.R.; Faber, M.H. (2006), Consequence Assessment in Earthquake Risk

Management Using Damage Indicators, Federal Institute of Technology, ETH-Hönggerberg, CH-8093, Switzerland, PP. 1-12.

Ghafory Ashtyani, M. (2005), Earthquake Risk Management Strategies: The Iranian Experience, International Institute of Earthquake Engineering and Seismology(IIEES). p.15.

Hansson, K.; Danielson, M.; Ekenberg, L. (2008), Assessment of a Flood Management Formwork, International Journal of Public Information Systems, Vol. 1, PP. 25-37.

ISDR (2008), Global Facility for Disaster Reduction and Recovery: A Partnership for Accelerated Disaster Recovery in High-Risk Countries, the world bank. p. 1-80.

Marwitz, S.; Maxson, N.; Koch, B.; Aukerman, T.; Cassidy, J.; Belonger, D. (2008), Corporate Crisis Management: Managing a Major Crisis in a Chemical Facility, Journal of Hazardous Materials, 159(1), PP. 92-104.

Mitchell, D. (2011), Assessing and Responding to Land Tenure Issues in Disaster Risk Management, Fao Training Manual, March 2011. p. 44.

Nakagawa, Y. & Shaw, R. (2004), Social capital: A Missing Link to Disaster Recovery, International Journal of Mass Emergencies and Disasters, March 2004, Vol. 22, No. 1, pp.5–34.

Ofori, G. (2004), Construction in Disaster Management, http://buildnet.csir.co.za/, Accessed 20 Oct 2011.

Patterson, O.; Weil, F.; Patel, K. (2010), The Role of Community in Disaster Response: Conceptual Models, Popul Res Policy Rev, No. 29, pp. 127–141.

Pu, r. (2017), Mapping and Assessing Natural Disasters Using Geospatial Technologies, Journal of Geosciences, an open-access article distributed under the terms and conditions of the Creative Commons Attribution, http://creativecommons.org/licenses/by/4.0/, Geosciences 2017, 7, 4; doi:10.3390/geosciences7010004, 16 January 2017.

UN/ISDR (2004), Living with Risk, A Global Review of Disaster Reduction Initiatives, United Nations Inter-Agency Secretariat of the International Strategy for Disaster Reduction. p. 15.

United Nations (1992), Disaster Management Training Programme, An Overview of Disaster Management: Trainer's Guide. p. 1-47.

USGS (2016), Earthquake Outlook for the San Francisco Bay Region 2014–2043, U.S. Geological Survey(USGS), U.S. Department of the Interior, August 2016, p. 6.