بررسی و مقایسه عناصر اقلیمی مؤثر بر بروز بیماریهای تنفسی در مناطق کوهستانی و دشت (مطالعه موردی: استان ایلام)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه جغرافیای طبیعی، دانشگاه ارومیه

2 کارشناس ارشد جغرافیای پزشکی دانشگاه ارومیه

3 استادیار میکروبیولوژی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد ارومیه

چکیده

اقلیم و آلودگی هوا می­تواند از عوامل مؤثر بر مرگ و میر انسان باشد. استان ایلام بدلیل موقعیت جغرافیایی، اقلیمی و نزدیکی به بیابانهای کشور مجاور مانند عراق، عربستان، سوریه و پراکندگی شهرستانهای آن از اقلیم متفاوت و متضادی برخوردار است. هدف از این تحقیق بررسی و مقایسه عناصر اقلیمی تأثیر گذار بر بروز بیماری­های تنفسی در مناطق کوهستانی و دشت در استان ایلام می­باشد. جمعیت مورد بررسی تعداد افراد مراجعه­کننده به بیمارستان مصطفی خمینی شهر ایلام در طی دوره­ی­آماری 5 ساله (1392- 1388) در هر دو منطقه بوده است. آمار مربوط به عناصر اقلیمی طی سالهای (1392- 1388) به عنوان متغیّر مستقل در این پژوهش آمده­است. در تحقیق حاضر با استفاده از روشهای تحلیل آمار توصیفی و استنباطی و مدل رگرسیون در سطح معناداری (P <.05) به بررسی و تجزیه و تحلیل ارتباط بین عناصر اقلیمی مؤثر بر میزان مراجعین ناشی از بیماری­های تنفسی پرداخته شده است. نتایج این تحقیق نشان می­دهد که بین پارامترهای اقلیمی با مراجعین ناشی از بیماران تنفسی ارتباط معناداری وجود دارد، در نواحی معتدل و کوهستانی استان متغیرهای دمایی میانگین دما، فشار هوا و جهت باد و در مناطق دشت عناصر تعداد روزهای گردوغباری، رطوبت نسبی و جهت باد از متغیرهای تأثیرگذار و معنی­دار در میزان مراجعات بیمارستانی ناشی از بیماری­های تنفسی در این نواحی از استان می­باشند ضریب برآورد آنها در مدل رگرسیون پواسن در هر دو شهرستان به ازای هر واحد افزایش میانگین دما و تعداد روزهای گردوغباری بطور میانگین بین 1 تا 2 واحد در سطح اطمینان (05/0) تعداد مراجعین افزایش داشته است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Investigation and comparison of climatic elements affecting respiratory diseases in mountainous and plain areas (case study: Ilam province)

نویسندگان [English]

  • Hassan Heidari 1
  • Hoshang Moradi 2
  • Reza Talebi 3
1 Assistant Professor of Physical Geography, University of Urmia
2 Master graduated from medical Geography University of Urmia
3 Assistant Professor of Microbiology, Islamic Azad University of Urmia
چکیده [English]

Climate and air pollution can be a factor affecting human mortality. Ilam province has a different and contradictory climate due to geographical location, climate, and proximity to the deserts of neighboring countries such as Iraq, Saudi Arabia, Syria and the Scattering of its cities. The purpose of this study was to investigate and compare the climatic elements affecting respiratory diseases in mountainous regions and plains in Ilam province. The population under study was the number of people referred to Mustafa Khomeini Hospital in Ilam during the five-year statistical period (2009-2013) in both regions. The data on climatic elements in the years between (2009 - 2013) is presented in this study as an independent variable. In the present study, using descriptive and inferential statistics and regression models at a significant level (P <.05), the relationship between climatic elements affecting the rate of respiratory illnesses among patients was investigated. The results of this study show that there is a significant relationship between climatic parameters with patients with respiratory diseases. In temperate and mountainous regions of the province, temperature variables such as mean temperature, air pressure and wind direction, and in plain areas, the number of days of dust, relative humidity and wind direction were significant and influential variables on the rate of hospital visits from respiratory diseases in these areas of the province are. Their coefficient of estimation in the Poisson regression model in each city for each unit increases the mean temperature and the number of days of dust on average between 1 to 2 units at the confidence level (.05), which increases the number of patients in the hospital.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Climate
  • Poisson
  • Respiratory diseases
  • Ilam

آیتی، اسماعیل؛ عباسی، احسان. (1390). کاربرد مدلهای رگرسیون پر صفر در مدلسازی تصادفات بزرگراههای درون شهری، مجله­ی علمی پژوهشی عمران – مدرس، سال 15، شماره 42، صص 16 - 1.

پروانه، بهروز؛ حدیث، حیدری. (1392). تأثیر گرد و غبار بر آسم و بیماری­های ریوی، سومین همایش ملی فرسایش بادی و طوفان­های گرد و غبار، دانشگاه یزد، صص 17- 1.

حسن زاده، جعفر؛ اشراقیان، محمد رضا؛ کاظم، محمد؛ فتوحی، اکبر و مجتبی سالاری فر. (1386). برآورد نسبت خطر با استفاده از روش رگرسیون پواسن تغییر یافته در مطالعات کوهورت با پیامد دو حالتی، مجله پژوهشی حکیم، سال 10، شماره2، صص 69- 65.

دهقانی، منصور؛ درویش دوست خیر آبادی، طاهره و زهرا زمانیان. (1386). بررسی ارتباط عناصر اقلیمی و آلاینده­های هوای شیراز با مرگ و میر ناشی از بیماری­های قلبی و تنفسی، شانزدهمین همایش ملی بهداشت محیط ایران، تبریز، صص 9- 1.

زارع، نجف. (1389). مقایسه کارایی مدل رگرسیون پواسن تعمیم یافته و چند سطحی با پواسن معمولی در تحلیل رفتار باروری زنان روستایی استان فارس، مجله دانشگاه علوم پزشکی بابل، سال 12، شماره 2، صص 40- 35.

زارع، نجف. (1389). کاربرد مدل رگرسیون پواسن تعمیم یافته در تحلیل داده­های باروری زنان روستایی استان فارس، مجله تخصصی اپیدمیولوژی ایران، سال 6، شماره 1، صص 50- 46.

فرج زاده، منوچهر؛­ دارند، محمد و سقراط فقیه زاده. (1388). ارتباط­ پارامترهای اقلیمی ­با مرگ­ و میر جمعیت ­شهر تهران، مجله­ی ­پژوهش­های­ جغرافیایی، سال14، شماره 2، صص 302- 289.

قنبری، یوسف؛ برفی، حمید؛ غیاث، مجید؛ روز بهانی، رضا؛ حمجاریان، احمد و منیژه محمدی. (1390). بررسی رابطه­ی توزیع جغرافیایی ­فوت شدگان بر اثر انواع بیماری­ها با مؤلفه­های اقلیمی؛ مطالعه موردی استان اصفهان، مجله­ی دانشکده­ی پزشکی اصفهان، سال 29، شماره 160، صص 1463- 1449.

کاظم نژاد، انوشیروان؛ سادات هاشمی، سید مهدی و شبنم کریمی. (1381). مقایسه مدل رگرسیون پواسن و مدل رگرسیون دو جمله­ای منفی در تعیین عوامل مؤثر بر حاملگی ناخواسته، ششمین کنفرانس بین المللی آمار ایران، صص 12- 1.

محمدی، حسین. (1385). ارتباط عناصر اقلیمی و آلاینده­های هوای تهران با مرگ و میرهای ناشی از بیماری­های قلبی (دوره مطالعاتی 1999-2003)، مجله پژوهش­های جغرافیایی، سال 20، شماره 58، صص 66- 47.

مرادی، هوشنگ. (1394). بررسی اثرات ریزگردها بر بروز بیماری­های شایع تنفسی در استان ایلام، پایان نامه دوره کارشناسی ارشد رشته جغرافیای پزشکی، به راهنمایی دکتر حسن حیدری، دکتر رضا طالبی، دانشگاه ارومیه- ایران.

معاونت برنامه ریزی استانداری ایلام، سالنامه آماری،1390.

مرکز هواشناسی استان ایلام، وضعیت اقلیمی استان، 1390.

میوانی، فاطمه؛ اکبری، الهه و محمد باعقیده (1393). ارتباط بین شاخص­های آسایش حرارتی و مرگ و میر ناشی از بیماری­های قلبی، مجله دانشکده پزشکی دانشگاه علوم پزشکی مشهد، سال 57، شماره 8، صص 932- 942.

هوشور، زردشت (1365). مقدمه­ای بر جغرافیای پزشکی. انتشارات: جهاد دانشگاهی اصفهان، ص 85.

Anselin, L. (2005), Ordinary Least Square and Poisson Regression Models, University of Illinois Champaign-Urbana, IL, Appendix C, 1-12.

Gardner, W., Mulvey, EP., Shaw, EC., (1995), Regression Analyses of Counts and Rates: Poisson overdispersed Poisson and Negative Binomial Models. Psychological Bulletin, 118(3), 392-404

Karlis, d., Xekalaki., E. (2005), Mixed Poisson Distributions. Int. Stat Re, 73(1), 35-58.

Khanjani, N., Berhampur, A. (2013), Temperature and cardiovascular and respiratory mortality in desert climate: A case study of Kerman, Iran. Iranian Journal of Environmental Health Sciences & Engineering, 10 (11), 1 - 6.

 Saraie, A. (2011), Hospital admissions for asthma and acute bronchitis El Paso, Texas: doag, sex, and insurance statues modify the effects of dust and low wind events. Environmental Research, 111(8), 1148- 1155.