نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار مدیریت بحران، پژوهشکده مدیریت، پژوهشگاه شاخص پژوه، اصفهان، ایران

2 استاد دانشکده جغرافیا، دانشگاه اصفهان، اصفهان

3 استادیار جغرافیا، پژوهشکده جغرافیا، پژوهشگاه شاخص پژوه، اصفهان

چکیده

بحران آب یکی از مسائل مهم جهانی است که در منطقه جنوب غرب آسیا نمود بیشتری دارد. ایران به عنوان یکی از کشورهای خشک این منطقه چالش های فراوانی در این حوزه دارد. استان اصفهان یکی از خشک ترین استان های ایران است که به لحاظ مراکز صنعتی و کشاورزی نیاز آبی بالایی دارد. به دلیل مصرف بی رویه از آب رودخانه زاینده رود بیلان آب منفی شده است. هدف از این تحقیق مدیریت بحران آب و تعادل بخشی استفاده از مقدار آب زاینده رود با استقرار نظام جامع نرخ گذاری آب به عنوان ابزار مدیریت تقاضا در حوضه آبریز گاوخونی است. بر این اساس ابتدا نرخ واقعی قیمت آب به مترمکعب از دو تاسیسات جدیداً برای تامین آب رودخانه به بهره برداری رسیده یکی تاسیسات سد مخزنی سوم کوهرنگ و دیگری تونل سوم کوهرنگ به صورت قیمت تمام شده بهای هر مترمکعب آب استحصالی محاسبه گردید. سپس برآورد قیمت اصلی آب با قیمت تعیین شده آب از طرف وزارت نیرو مقایسه گردید. روش تحقیق با استفاده از روش قیمت تمام شده "ارزش فعلی خالص" بر اساس روابط موجود در علم اقتصاد مهندسی و با نسبت فایده به هزینه برابر یک، می باشد. پس از انجام محاسبات نهایی در بخش سد و تونل قیمت تمام شده آب 10298 ریال به دست آمد. در نتیجه شکاف بزرگ بین قیمت تمام شده واقعی آب و تعرفه های ابلاغی وزارت نیرو مشاهده می شود. هم چنین محاسبات نشان داد هزینه پرداختی توسط مصرف کنندگان برای تأمین آب و آب بهاء، هیچ گونه نسبتی با آب مصرفی نداشته و نقطه سربسر اقتصادی در ارتباط با مصرف آب به سمت صفر میل می نماید.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

The water crisis in Gavkhoni watershed and how to adapt it through the establishment of a comprehensive water pricing system (Case Study: The last water supply facility - Koohrang 3rd dam and tunnel)

نویسندگان [English]

  • Fariba Rahpou 1
  • Hasanali Ghayour 2
  • Zohreh Rajabi 3

1 Assistant Professor of Crisis Management, Institute of Management, Shakhes Pajouh Research, Esfahan, Iran

2 Professor of Geography, Faculty of Geographical Sciences, Esfahan University, Esfahan, Iran

3 Associate Professor of Geography, Institute of Geographical Sciences, Shakhes Pajouh Research, Esfahan, Iran

چکیده [English]

The water crisis is one of the most important global issues in the South West Asia region. Iran as a dry country in this region has many challenges in this area. Isfahan province is one of the driest provinces in Iran, which needs high water for industrial and agriculture centers. Due to excessive consumption of water from the Zayandeh River, the water bill has been negated. The aim of this study was to control and balance the amount of water in the river through the establishment of a comprehensive water pricing system as an instrument of demand management in the Gavkhooni basin. Accordingly, first the actual rate price per cubic meter of water was calculated as the cost price per cubic meter of extracted water in two newly operational facilities, one for supplying the river water of Koohrang storage dam and the other for third tunnel of Koohrang In the form of the price paid per cubic meter of extracted water. Then the original cost estimate of water was compared with the prices set by the Ministry of Energy. The research methodology is according to using a cost "net present value" and Based on Based on the relationships existing in the economics of engineering science and the ratio of benefits to costs equals one. After final calculations in dam and tunnel sector, the calculated cost price of water was 10298 Rials. As a result, a large gap between the actual cost and tariffs issued by the Ministry of Energy is observed. Also, the calculations showed that there is no correlation between price paid by consumers for water supply and water price, as well as the economic break-even point in terms of water consumption tracks to zero.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Water Pricing
  • Zayandeh Rood river
  • Water price
  • Present Net Value

ابری. حسین، 1379، زاینده رود از سرچشمه تا مرداب، انتشارات گلها، صص 4

پرهیزکاری. ابوذر، صبوحی. محمود، احمدپور. محمود و بدیع برزین. حسین، 1393، شبیه سازی واکنش کشاورزان به سیاست های قیمت گذاری و سهمیه بندی آب آبیاری (مطالعه موردی: شهرستان زابل)، نشریه اقتصاد و توسعه کشاورزی، جلد 28، صص 2

تهامی پور. مرتضی، 1395، ارزش اقتصادی-رویکردی برای مدیریت تقاضای آب در مصارف صنعتی (مطالعه موردی: صنایع تولید مواد شیمیایی)، مجله آب و فاضلاب، شماره یک، صص 83-74

حاجیان. ناصر، مرجع جامع زاینده رود، 1395، انتشارات دانشگاه آزاد اسلامی واحد خوراسگان، چاپ اول، صص 31

خیابانی. ناصر، باقری. سروش و بشیری پور. امیر، 1396، الزامات اقتصادی مدیریت منابع آب، مجله آب و فاضلاب، شماره یک، صص 56-42

کشکولی. کریم، دانا. تورج، قانع کیاکلایه. حسن و قانع کیاکلایه. معصومه، 1394، اولویت بندی راه کارهای مقابله با بحران آب بر اساس رویکرد جامعه شناسی در راستای توسعه پایدار با استفاده از فرایند تجزیه و تحلیل سلسله مراتبی، فصلنامه راهبرد اجتماعی. فرهنگی، سال چهارم، شماره پانزدهم، صص 37-7

شرکت آب منطقه ای استان اصفهان،1395، بخش گزارش دهی معاونت بهره برداری، صص 21

محمدجانی اسماعیل و یزدانیان نازنین، 1393، تحلیل وضعیت بحران آب در کشور و الزامات مدیریت آن، فصلنامه روند، سال 21، شماره های 65 و 66، صص 144-117

مهکویی حجت، 1393، تهدیدات زیست محیطی در کشورهای منطقه ی ژئوپلتیکی خلیج فارس با تاکید بر بحران منابع آب، فصلنامه برنامه ریزی منطقه ای، سال چهارم، شماره 13، صص 143-133

مرکز آمار ایران، 1387.

نصرآبادی اسماعیل، 1394، شواهد محیطی بحران آب ایران و برخی راه حل ها، فصلنامه راهبرد فرهنگی-اجتماعی، سال چهارم، شماره پانزدهم، صص 89-65

ویسی هادی، 1395، نیاز آبی و پیامدهای بحران آب در استان کرمان، فصلنامه علمی-پژوهشی و بین المللی انجمن جغرافیای ایران، دوره جدید، سال چهاردهم، شماره 50، صص 283

 Cortignai. R and Severini. S, 2015, Modeling farm-level adoption deficit irrigation using positive mathematical programming, Agricultural water management. 96 (1): 1785-1791

 Ejaz Qurashi. Mand Ranjan. R, 2015, An Empirical Assessment of the value of Irrigation water: The case study of Murrumbidgee catchment, Australian journal of Agricultural and Resource E CONOMICS. 54,1, 99 – 118

 Frija. A, Wossink.A, Buysse.J, Speelman.S and Van Huylenbroek.G, 2011, Irrigation pricing policies and its impact on agricultural inputs demand in Tunisia. ADEA-Dased methodology. Journal of Environmental Management, 92,2109-2118

 Gallego- Ayala. J,2012, Selecting irrigation water pricing alternatives using a multi-methodological approach, mathematical and computer modeling 96 (1): 124 – 137

 He. L, Tyner. W. E, Doukkali. R and siam. G, 2014, Policy options to improve water allocation efficiency: analysis on Egypt and Morocco. Water International 31 (2):320-337

Howitt. R, Medellin – Azuara. J and Mac Ewan. D and land. R, 2012, Calibrating disaggregate economic models of agricultural production and water management. Science of the environmental modeling and software, 38: 244 – 258

 Huang.GH, S. Rozrlle, R. Howitt, and jwang. 2010, Irrigation water demand and implication for water pricing policy in rural. China international food and agriculture policy. 143:57-79

 Molle. F, Venot. J and Hassan. Y, 2014, Irrigation in the Jordan Valley: Are water pricing policies overly optimistic? Agricultural water management, 95, pp.427.438

 Narain.V, (2016), Pre-urbanization Land use change and water security: A New Trigger for water conflicts, society &Management Review, 5(1):5-7

 Nahman, A., and Lange, W. (2012). Valuing water for South African industries: A production function approach, CSIR Report No CSIR/NRE/SUSET/ER/2012/0048/A September 2012.

 Senthilkumar. MT, M. H Lubbers. N. de. Ridder. p.s Bindraban, T. M Th iyagarajan end K.E. Gillar. 2011. Policies to support economic and environmental goals at farm and regional scales: outcomes for rice farmers in southern India depend on their resource endowment. Agricultural. Systems. 104: 82-93

 Sisto.N.P, Ramirez.A.L, Aguila-Barajas.I, Madana-Rueda.V, (2016), Climate Threats water crisis in the Monterrey metropolitan area (Northeastern Mexico) Physics and Chemistry of the Earth, Vol/91, p:2-9