نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار دانشگاه پیام نور

2 دانشجوی دکتری، دانشگاه اصفهان

چکیده

بیابان زایی، کاهش اکولوژیکی و بیولوژیکی زمین است که ممکن است به صورت طبیعی و یا غیر طبیعی اتفاق بیفتد. فرایند بیابان زایی عمدتاً، مناطق خشک و نیمه خشک را تحت تاثیر قرار داده و با شتابی فزاینده، کارایی سرزمینها را کاهش می دهد، بنابراین شناخت این پدیده دارای اهمیت اساسی است. در این پژوهش به منظور بررسی بیابان زایی منطقه از تصاویر ماهواره ای لندست 5 و 8 بعنوان مبنای مطالعات استفاده گردید. علاوه بر این از نقشه های توپوگرافی 1:250000 و 1:50000 و نقشه های زمین شناسی نیز بعنوان مکمل استفاده شد. پس از تکمیل پایگاه داده اطلاعاتی ابتدا به منظور بررسی بیابان زایی منطقه، شاخص های شوری خاک و شاخص پوشش گیاهی NDVI بر روی تصاویر ماهواره ای اعمال گردید. بر اساس روش شبکه عصبی مصنوعی MLP تغییرات کاربریها طی دوره 1986-2015 بررسی گردید 5 کاربری در منطقه مورد مطالعه بر اساس روش طبقه بندی نظارت شدهFuzzy ARTMAP شناسایی شد. بر اساس بررسی های صورت گرفته بر روی تصاویر ماهواره ای شهر اصفهان حدود 260 کیلومتر مربع رشد داشته است. در طی همین دوره 29 ساله بخش های شرقی و جنوب شرقی شهر اصفهان بیشترین میزان کاهش پوشش گیاهی را نشان می دهد که حدود 60 درصد نسبت به سال نخست مطالعه با کاهش مواجه شده است. بخش شمالی شهر اصفهان نیز از بخشهایی است که این میزان کاهش قابل توجه است. با کاهش پوشش گیاهی در این مناطق هجوم اراضی شور و بیابانی در سال 2015 به چشم می خورد که جایگزین مناطق با پوشش گیاهی شده است. این میزان افزایش در مناطق بیابانی و شور حدود 580 کیلومتر مربع است که بیانگر کاهش توان اکولوژیک و بیولوژیک منطقه است.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Assessment of the Isfahan desertification changes using remote sensing and artificial neural network

چکیده [English]

Desertification is the ecological and biological reduction of land that maybe occur naturally or unnaturally. The desertification process influences the arid and semiarid regions essentially and decrease the lands efficiency with increment speeds. Therefore, recognizing this phenomenon is very important. In this research, the Landsat satellite images 5 and 8 used as studies base for studying region desertification. Moreover, the topography maps 250000 and 50000 and geology maps used as complement too. After completing the information data base, first, the soil salinity and vegetation NDVI indices exerted on the satellite images. According to artificial neural network MLP method, the usage recognized in the studied region, according to controlled categorize method Fuzzy ARTMAP. According to studied satellite images Isfahan have been grown about 260 km2. During this 29 years’ periods, the eastern and southeast regions of Isfahan indicate the most decline in vegetation that have been encountered to decline about 60% relative to the first year of study. This decline amount is considerable in the north region of Isfahan too. With decreasing the vegetation in these regions, onset of saline and desert lands is visible that displaced to regions with vegetation. This increasing amount in saline and desert regions is about 580 km2 that represent decreasing the ecologic and biologic potential of region.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Desertification
  • NDVI index
  • salinity
  • Landsat
  • Artificial neural network
  • Isfahan