-حرکت های عمودی جوان در حوضه آبریز قره چای (استان مرکزی)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد دماوند

2 کارشناس ارشد، بخش تحقیقات آبخیزداری، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان مرکزی

چکیده

شناخت ساختارهای زمین شناسی جنبا می تواند کمک زیادی به شناسایی پهنه های لرزه زا بنماید. روش های مختلفی برای مطالعه و شناسایی ساختارها وجود دارد. بر این اساس، می توان حرکت های عمودی و افقی را در پهنه ها تشخیص داد. به منظور شناسایی شدت حرکت های عمودی در بخشی از استان مرکزی، شاخص های زمین ریخت سنجی در حوضه آبخیز قره چای بررسی شده اند. حوضه قره چای از روند زمین ساختی زاگرس و ایران مرکزی تبعیت می کند. در این تحقیق، داده های توپوگرافی، نقشه های زمین شناسی و اطلاعات زمین شناسی گستره مورد بررسی های کمی و کیفی دقیق قرار گرفته اند. این داده ها به همراه اطلاعات آبراهه ای زیرحوضه های انتخابی، با بهره گیری از نرم افزارهای تخصصی مختلف تحلیل شده اند. وجود گسله های فراوان که برخی از آنها کواترنر و جوان هستند، حاکی از بالا بودن توان لرزه زائی گستره است. از انطباق رسوبات جوان کواترنر، شکستگی ها و گسل های موجود و بررسی شاخص های زمین ریخت سنجی مختلف مشخص شده که پهنه های گسلی ایندس و کوشک نصرت در باختر و شمال باختر ساوه، گسل های جنوب صالح آباد و یل آباد، گسل تفرش در شمال ، شمال باختر و باختر تفرش و گسل تلخاب در شمال باختر اراک از دیدگاه بالاآمدگی، جنبا هستند و توان لرزه زایی نسبتاً بالایی دارند. با توجه به جمع بندی شاخص ها، نواحی شرق و شمال استان مرکزی حوالی شهرهای آشتیان، تفرش، فراهان و ساوه جنبایی بالا آمدگی بالایی دارد. این شهرها، نیازمند برنامه ریزی ویژه در استان مرکزی هستند. بی شک جنبایی مناطق تحت پوشش حوضه قره چای به موارد استخراج شده از زمین ریخت سنجی خلاصه نمی شود. برخی پهنه های گسلی دارای حرکت راستالغز بوده که نیازمند به کارگیری روش هایی بجز شاخص های زمین ریخت سنجی است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Young vertical movements in Qara-Chai basin (Markazi province)

نویسندگان [English]

  • Hadi Tabassi 1
  • Abolfazl Najimi 2
1 Assistant Professor in Geology Department, Faculty of Science, Islamic Azad University, Damavand Branch, Iran
2 M.A., Watershed Research Section, Agriculture and Natural Resources Research Center, Markazi Province
چکیده [English]

Identification of active geological structures can make a lot of help to identify seismic zones. There are several ways to study and identify structures. Accordingly, the horizontal and vertical movements can be detected in the area. In order to identify the intensity of vertical movement on the part of the Markazi province, morphometry indices in Qara-chai watershed have been studied. Qara-Chai basin, following of Zagros and Central Iran Tectonics. In this study, topographic data, geological maps and geological information were scrutinized qualitative and quantitative. These data along with the streams data in the basin of choice, utilizes various specialized software’s are analyzed. There are many faults, some of which quaternary, and are young, it is a sign of high seismic potential range. Young Quaternary sediments, fractures and faults compliance and various geomorphometry indices surveys to indicate Indes and Koshk-e-Nosrat fault zone in west, south Saleh abad and Yal abad faults, Tafresh fault in north, North West and west of Tafresh city and Talkhab fault in North West of Arak from the perspective of uplift, are active and relatively high seismic potential. According to the relative tectonic activity indices of East and North Markazi province around Ashtian, Tafresh, Farahan and Saveh cities have high tectonic activity. These cities require special planning in the Markazi province. Undoubtedly, geomorphometry is not everything in mobility of Qara-Chai basin. Some fault zone has a strike-slip motion, which requires the use of methods other than geomorphometry indices.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Vertical Movement
  • Geomorphometry Indices
  • Qara-Chai Basin
  • Markazi Province