ارزیابی اثرات زیست محیطی کارخانه سیمان یاسوج با استفاده از ماتریس RIAM و لئوپولد ایرانی (مطالعه موردی: روستای تنگاری شهر یاسوج)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه جغرافیا، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل

2 دانشجوی دکتری جغرافیاو برنامه ریزی شهری، دانشگاه آزاد واحد اردبیل

3 دانشجوی ارشد جغرافیا و برنامه ریزی روستایی، دانشگاه محقق اردبیلی

چکیده

توسعه اقتصادی با تأکید بر بخش صنعت و بهره برداری غیر اصولی از محیط زیست، توسعه پایدار را با خطرات جدی مواجه ساخته است. آلودگی آب و هوا از جمله مشکلات زیست محیطی است که با صنعتی شدن و افزایش مصرف انرژی شدت یافته است. امروزه راه دستیابى به توسعه پایدار، توجه به صنایعى است که با بهره بردارى اصولى از منابع، ضمن حفظ اصول محیط زیست، موجب بهترشدن زندگى افراد جامعه شده و مخاطرات جدى را براى نسل آینده به دنبال نداشته باشد. از این رو، پژوهش حاضر با هدف شناسایی و پیش-بینی اثرات زیست محیطی ناشی از احداث کارخانه سیمان یاسوج در روستای تنگاری شهر یاسوج انجام گردیده است. روش‌شناسی پژوهش از لحاظ هدف کاربردی و بر اساس ماهیت توصیفی- تحلیلی و بر پایه مطالعات اسنادی و داده های میدانی است. جهت تحلیل موضوع از ماتریس لئوپولد ایرانی و RIAM بهره گرفته شد. تجزیه و تحلیل حاصل از ماتریس RIAM نشان داد که منفی ترین اثرات مربوط به کیفیت هوا، فرسایش خاک، آلودگی صوتی، کیفیت محصولات کشاورزی، چشم اندازها و مناظر روستا، اشتغال و بیکاری می باشد و در مقابل مثبت ترین اثرات مربوط به طرح‌های توسعه آتی روستا، خدمات و حمل و نقل، ارزش ملک می شود. نتایج نشان می دهد که آثار مثبت پروژه 27 درصد و آثار منفی 73 درصد می باشد همچنین با توجه اینکه در ستون ها و ردیف ها میانگین رده بندی کوچکتر از 1/3- وجود ندارد، بنابراین اجرای پروژه کاملاً تأیید می شود. همچنین اجرای پروژه دارای منافع اجتماعی – اقتصادی بسیار برای روستا و مناطق اطراف می باشد. همچنین بر اساس نتایج حاصل از ماتریس لئوپولد بیشترین آسیب های زیست محیطی وارده در مرحله بهره-برداری مربوط به بخش های اجتماعی- اقتصادی و فرهنگی و در مرحله ساخت بیولوژیکی و فیزیکی می باشد، بنابراین چون بیشترین آثار منفی ایجاد شده در رده بندی گروه ضعیف قرار داشتند اجرای پروژه کاملاً تأیید شد. ولی به اقدامات اصلاحی نیز باید توجه شود تا اثرات زیست محیطی کارخانه افزایش نیابد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Environmental Impact Assessment of Yasuj Cement Factory Using Iranian RIAM and Leopold Matrix (Case Study: Tangary Village of Yasouj City)

نویسندگان [English]

  • Bahram Imani 1
  • Kolsum Yarmohammadi 2
  • Zohre Asadpoor 3
1 Assistant Professor of Geography and Rural Planning, Mohaghegh Ardebili University, Ardebil, Iran
2 PhD Student of Geography and Urban Planning, Azad University, Ardebil, Iran
3 MA Student of Geography and Rural Planning, Mohaghegh Ardebili University, Ardebil, Iran
چکیده [English]

Today, the path to sustainable development is to pay attention to the industries that, while maintaining the principles of the environment, while maintaining the principles of the environment, improve the lives of the people of society and do not pose serious risks for the future generation. In this regard, the environmental impact assessment Is an appropriate tool for achieving sustainable development goals that identify and predicts the environmental impacts of a project or different projects on the environmental components (physical, biological, socio-economic, and cultural). The purpose of this study was to identify and predict the effects of construction of yasuj cement factory in the city of Yasuj. In this descriptive-analytical study, the present state of the environment in the region was studied. Then, by reviewing the project's technical resources, we aimed to identify the most important phases of exploitation and construction. Finally, the Iranian Leopold Matrix method and RIAM were selected to evaluate the environmental impacts of the Yaman-e-Jam Cement factory. The results of the RIAM matrix analysis showed that the most negative effects were related to air quality, soil erosion, noise pollution, quality of agricultural products, landscapes and landscapes of the village, employment and unemployment, and in contrast to the positive the most significant impacts of rural development plans, services and transportation are property values. Therefore, the implementation of the project has many socio-economic benefits for the village and surrounding areas. Also according to the results of the Leopold matrix, the most environmental damage involved in the exploitation phase is related to the socioeconomic and cultural sectors and in the biological and physical building stage, therefore, since the most negative effects created in the classification of the weak group the project was fully approved. But corrective actions must be taken into consideration until the environmental effects of the plant increase.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Environmental Impact Assessment
  • RIAM Method
  • Iranian Leopold
  • Yasouj Cement Factory

پناهنده، محمد؛ نیلوفر عابدین زاده، مکرم روانبخش. 1389، ارزیابی اثرات زیست محیطی کارخانه کمپوست شهر یزد، علوم و تکنولوژی محیط زیست، دوره دوازدهم، شماره 3. صص99-87.

حیدرى، الهام السادات؛ حسین علیدادى، مریم سرخوش، سمیه صادقیان، 1396، ارزیابى اثرات زیست محیطى کارخانه سیمان زاوه با استفاده از ماتریس لئوپولد ایرانى، فصلنامه پژوهش در بهداشت محیط، شماره 3، صص 84-93.

مخدوم، مجید1361، الگوی ارزیابی تغییرات محیط زیست، محیط شناسی، دوره 11، شماره 11، صص34-25.

زینتی زاده، سمیه، ۱۳۹۲، ارزیابی اثرات زیست محیطی طرح توسعه کارخانه سیمان بیجار، کردستان، همایش ملی پژوهشهای محیط زیست ایران، همدان، دانشگاه شهید مفتح.

فنجانچی، مریم، ۱۳۹۳، بررسی اثرات زیست محیطی کارخانه سیمان صوفیان و تعیین راهکارهای اثرگذار در کاهش آلودگی زیست محیطی صنعت سیمان کشور، هفتمین همایش ملی و نمایشگاه تخصصی مهندسی محیط زیست، تهران، دانشکده محیط زیست دانشگاه تهران.

سلمان ماهینی، عبدالرسول؛ نعمت­اله خراسانی، رضا رفیعی، 1388، ارزیابی محیط زیست چرخه حیات سامانه مدیریت شهری (مطالعه موردی شهر مشهد)، مجله علوم کشاورزی و منابع طبیعی، جلد 16، ویژه نامه 2، صص 220-208.

شکوهیان، محمد؛ احسان رحیمی، دعاء نذیر خضیر السعیدی، زهراء المیاحی،1396، ارزیابی اثرات زیست محیطی در دوره بهره­برداری کارخانه سیمان توسط روش ماتریس ایرانی، مطالعه مردی، سیمان قائن، کنفرانس بین المللی پژوهش­های نوین در عمران، معماری، مدیریت شهری و محیط زیست، صص 21-1.

عابدین­زاده، نیلوفر؛ مکرم روانبخش، طوبی عابدی، 1392، ارزیابی اثرات زیست محیطی محل دفن بهداشتی – مهندسی پسماندهای شهری شهرستان سمنان، فصلنامه علوم وو تکنولوزی محیط زیست،دوره 15، شماره 2، صفحه 105-117. 

عباسی، محمد؛ حمید بلیدئی، 1393، ارزیابی اثرات زیست محیطی با استفاده از روش ماتریس ایرانی، مطالعه موردی: کارخانه سیمان ساروج، اولین همایش ملی محیط زیست، دانشگاه پیام نور، کد COI مقاله: ISFPNU01_249.

عمرانی، قاسم­علی؛ نغمه علوی نخجوانی، 1388، مدیریت مواد زائد جامد، انتشارات اندیشه رفیع، ص 124.

سازمان حفاظت محیط زیست. 1390. دبیرخانه کمیته ارزیابی محیط زیستی، گزارش های ارزیابی محیط زیستی.

غلامعلی­فرد، مهدی؛ مسعود حاتمی­منش، علیرضا ریاحی بختیاری، مهربان صادقی، 1393، کاربرد ماتریس ارزیابی اثرات سریع و ماتریس ایرانی (اصلاح شده لئوپولد) در ارزیابی اثرات محیط زیستی محل دفن پسماند جامد شهرکرد، مجله دانشگاه علوم پزشکی شهرکرد، دوره 16، شماره 1، صص 31-46.

مدنی، ساجده؛ سعید ملماسی، رویا نزاکتی اسماعیل زاده، 1396، ارزیابی اثرات زیست محیطی کارخانجات فولاد با استفاده از روش RIAM اصلاح شده مطالعه موردی فولاد تیام در استان گیلان، علوم و تکنولوژی محیط زیست، دوره نوزدهم، ویژه نامه شماره 4، صص421-409.

منوری، مسعود(1384)، ارزیابی اثرات زیست محیطی، تهران، نشر میترا، ص3.

میرزایی، نظام؛ جعفر نوری، امیر حسین محوی، مسعود یونسیان، افشین ملکی، 1388، ارزیابی اثرات زیست محیطی احداث کارخانه کمپوست سنندج، مجله علمی دانشگاه علوم پزشکی کردستان، دوره چهاردهم، صص 79-88.

میرزایی، مژگان؛ عبدالرسول سلمان ماهینی، سیدحامد میرکریمی، حسین مرادی، 1392، کاربرد ماتریس ریاضی در ارزیابی آثار توسعه کارخانه کمپوست، مطالعه موردی: کارخانه کمپوست گلپایگان، پژوهش­های محیط زیست، سال 4، مشاره 8، صص 130-117.

نصراللهی، زهرا؛ مرضیه غفاری گولک، 1389، آلودگی هوا و عوامل مؤثر بر آن مطالعه موردی انتشار SPM,SO2 در صنایع تولیدی ایران، فصلنامه­ پژوهش­های اقتصادی سال دهم، شماره 3، صص 75-95.

نوایی فیض­آبادی، علی­اصغر؛ حسین علیدادی، علی­اصغر نجف­پور، محسن دنکوب، محسن یزدانی، معصومه ساقی، محمدناصر شفیعی، 1395، ارزیابی اثرات زیست محیطی کارخانجات کمپوست­سازی در ایران، پژوهش در بهداشت محیط، دوره 2، شماره 1، صص 51-38.

ولی­زاده، سهیل؛ زینب شکری، 1394، بررسی کاربرد ماتریس لئوپولد ایرانی در ارزیابی اثرات محیط زیستی (EIA) گزینه های مدیریت پسماند جامد در شهر بیرجند، مجله سلامت و بهداشت محیط، فصلنامه علمی و پؤوهشی انجمن بهداشت محیط ایران، دوره هشتم، شماره دوم، صص 249-262.

Aranda, U. A., Lopez Sabiron, A.M., Ferreira. G, Llera Sastresa, E (2013), Uses of alternative fuels and raw materials in the cement industry as sustainable waste management options, Renewable and Sustainable Energy Reviews. No 23, pp242-260.

Del Campo, A.G., (2017). Mapping environmental sensitivity: a systematic online approach to support environmental assessment and planning. Environ. Impact Assess. Rev. 66, 86 –98.

El-Naqa, A (2005), Environmental impact assessment using rapid impact assessment matrix (RIAM) for Russeifa landfill, Jordan. Environ Geol; 47(5):Pp 632-639.

Kuitunen, M., Jalava, K., Hirvonen, K (2008), Testing the usability of the Rapid Impact Assessment Matrix (RIAM) method for comparison of EIA and SEA results. Environmental Impact Assessment Review;28(4):312-320.

Loomis, J.J., Dziedzic, M., (2018). Evaluating EIA systems' effectiveness: a state of the art. Environ. Impact Assess. Rev. 68, 29–37.

Zeleňáková, Martina .,Zvijáková, Lenka. 2017, Risk analysis within environmental impact assessment of proposed construction activity, 62, 76-89.

Makhdum M (2009), Four notes is assessing the developing impact. Environment and Development;2(3):9-12.

Mondal. M., Rashmi. K., Dasgupta, B. V (2010), EIA of municipal solid waste disposal site in Varanasi using RIAM analysis. J Resources, Conservation, and Recycling, 54(9): 541-546.

Muntean, O.L., Dragut, L., Baciu, N., Man, T., Buzila, L., Ferencik, I (2007), Environmental impact assessment as a tool for environmental restoration, a case study: Copsa-Mica area, Romania, Use of Landscape Sciences for the Assessment of Environmental Security, pp. 461-474. Springer, (URL: http://www. springerlink.com/ content/w44193745m67q613/).

Pastakia, C. M. R., Jensen A (1998),The rapid impact assessment matrix (Riam) For eia. J EnvironImpact Asses;18(5): Pp 461-82.

Shoili AG, Farrokhi M, Alizadeh H (2000), Selection of optimum option for sludge disposal in the Guilan province of Iran using rapid impact assessment matrix (RIAM). J Water Resources and Environ Eng; 3(12): 288-97.

Suthar, S., Sajwan, A (2014), Rapid impact assessment matrix (RIAM) analysis as decision tool to select new site for municipal solid waste disposal: A case study of Dehradun city India, Original Research Article, V 13: Pp 12-19.