تحلیل خطر لرزه‌ای و پهنه بندی هشتگرد

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار، گروه زمین شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی -واحد کرج

2 دانشجوی کارشناسی ارشد زمین شناسی مهندسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرج

چکیده

موقعیت زمین‌شناسی و گسل‌های ایران، در طول تاریخ باعث رویداد زمین‌لرزه‌های ویرانگر در این کشور شده است . ارزیابی خطر لرزه ای شهر تهران به عنوان پایتخت و مناطق حومه آن به دلیل تأثیر‌گذاری مستقیم بر شهر تهران، از دیدگاه زلزله و خطرات و خسارات احتمالی حاصل از زلزله‌های محتمل برای مقاوم‌سازی مناطق پر‌خطر‌تر و ضعیف‌تر و همچنین ایجاد امکانات مناسب برای زمان بحران بسیار ضروری می‌باشد. محدوده هشتگرد با توجه به نزدیکی جغرافیایی به شهر تهران دارای فعالیت لرزه‌خیزی بالایی است و این امر در کنار ساخت‌ و ساز‌های شهر جدید هشتگرد که سبب افزایش بی‌رویه تراکم انسانی و شهر‌ی سال‌های اخیر منطقه شده نیاز منطقه را به بررسی‌های دقیق‌تر و اصولی‌تر از منظر لرزه‌خیزی و خطر‌پذیری‌لرزه‌ای ویژه‌ می‌سازد. دراین پژوهش با استفاده از روش‌ متداول تحلیل احتمالی خطر‌زمین لرزه، منطقه مورد مطالعه تا شعاع 250 کیلومتری مورد مطالعات لرزه‌خیزی قرار گرفته و از طریق تحلیل نتایج حاصله وضعیت خطر‌پذیری لرزه‌ای منطقه برآورد گردید. در بررسی‌های صورت‌گرفته مناطق شمال و شرق منطقه از تراکم گسل‌های بیشتری برخوردار است همچنین با توجه به نقشه هم‌شتاب برای دوره بازگشت 475 سال بیشینه مقادیر در نوار شمالی و شمال شرقی بصورت پهنه‌های گسسته و همچنین در جنوب غربی شهر هشتگرد در منطقه نجم‌آباد مشاهده می‌گردد. حاشیه جنوبی استان البرز به طور کلی دارای پهنه‌های با شتاب نسبی کمتری می‌باشد شهر هشتگرد در منطقه خطر بالا در بازه شتاب 0.46-0.38g قرار می‌گیرد . همچنین نقشه هم‌شتاب برای دوره بازگشت 2475 سال نشان می‌دهد بیشینه مقادیر در نواحی جنوب هشتگرد می‌گردد و شهر هشتگرد در محدوده با بازه شتاب بیش از 0.83-0.65 g قرار دارد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Seismic hazard analysis and zoning of Hashtgerd area

نویسندگان [English]

  • Elham Boostan 1
  • Alireza Farrokhnia 1
  • Bahar Mousaei Sanjarehei 2
1 Assistant professor, Department of geology, Karaj Branch, Islamic Azad University, Karaj, Iran
2 Master of Science Student of Engineering Geology, Karaj Branch, Islamic Azad University, Karaj, Iran
چکیده [English]

The geological position and faults of Iran have caused earthquakes in the country throughout history. Assessing the seismic hazard of Tehran as the capital and its suburbs due to direct impact on the city of Tehran is very important from the viewpoint of earthquakes and the risks and possible damage caused by possible earthquakes to rehabilitate the more dangerous and vulnerable areas, as well as the creation of suitable facilities for the time of crisis... The hashtgerd range has high seismic activity due to its geographic proximity to Tehran. This is due to the construction of Hashtgerd new town, which has caused the extraordinary increase of human and urban densities in recent years to reduce the need of the region for more accurate and more rigorous surveying of seismicity. Risks make it special. In this research, using the conventional method of probabilistic seismic hazard analysis, the study area is located at 250 km radius of seismic studies and the estimated seismic riskiness of the area was estimated by analyzing the results. According to the study, the north and east of the region have higher fault densities. Also, according to the iso-acceleration map for a return period of 475 years, the maximum values are in the northern and northeastern strips as discrete zones and also in the southwest of Hashtgerd city in Najmabad area. The southern margin of the Alborz province generally has relatively less accelerated areas. The Hashtgerd city in the high danger zone ranges from 0.38 g to 46 g. Also, the map for the return period of 2475 years indicates that the maximum values are in the south of Hashtgerd, and Hashtgerd is in the range with an acceleration range greater than 0.68-0.85g.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Probabilistic Hazard analysis
  • Seismic sources
  • Seismic Hazard Zonation
  • Fault
  • Tectonic

بربریان مانوئل؛ قرشی منوچهر؛ ارزنگ‌روش بهرام؛ مهاجر اشجعی ارسلان (1371). پژوهش و بررسی ژرف نو‌زمین‌ساخت، لرزه‌زمین‌ساخت و خطر زمین‌لرزه – گسلش در گستره تهران و پیرامون، چاپ دوم، گزارش شماره 56، سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی.

پورکرمانی محسن؛ آرین مهران (1376). سایزموتکتونیک، علوی، چاپ اول، 284 صفحه.

علیمردان سعیده؛ سلیمانی آزاد شهریار؛ قرشی منوچهر؛ قاسمی محمد‌رضا؛ اویسی بهنام؛ حاتمی احمد (1393). بررسی شواهد ریخت‌زمین‌ساختی و گسلش جوان در گستره شهر جدید هشتگرد شمال باختر تهران، علوم زمین سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی. دوره 24، صص227-234

زارع مهدی؛ ( 1384). تحلیل و پهنه بندی خطر زلزله در چهارگوش تهران، گزارش پروژه پژوهشی پژوهشگاه بین المللی زلزله شناسی و مهندسی زلزله.

محمود‌پور مسعود؛ بلور‌چی جواد؛ انتظام سلطانی ایمان(1393). نقشه زمین‌شناسی مهندسی هشتگرد مقیاس 1:25000، سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی.

میر محمد حسینی سیدمجدالدین؛ عارف‌پور بابک؛ (1387). مهندسی ژئوتکنیک لرزه ای، موسسه بین‌المللی زلزله‌شناسی و مهندسی زلزله، 962 صفحه

جعفریان محمد‌باقر؛ گودرزی ابوالقاسم؛ پیر‌هادی غلامرضا؛ پرتو‌آذر حسین؛ عبداللهی محمد‌رضا (1392). مهندسین مشاور زمین دانش پارس، گزارش نقشه زمین‌شناسی 1:25000 هشتگرد، سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی.

  Ambraseys, N. N., (1974). Historical seismicity of Iran, in materials for the study of seismotectonics of Iran, North – Central Iran, Geol Survey, Iran.

 Ambraseys, N. N. & Melville, C. P., (1982), "A History of Persian Earthquakes", Cambridge University Press, 219.

 Berberian, M. (1977). Macroseismic epicenters of Iranian earthquake, Geological Survey Iran. 40, 279.

Boostan, E.,  Tahernia, N. and  Shafiee, A (2015) Fuzzy—probabilistic seismic hazard assessment, case study: Tehran region, Iran, Natural Hazards, 77( 2), 525-541

Campbell, K.W., and Y. Bozorgnia, (2003) Updated near-source ground-motion (attenuation) relations for the horizontal and vertical components of peak ground acceleration and acceleration response spectra, B.S.S.A. 93[1], 314-331

 Campbell, K.W., and Y. Bozorgnia, (2008) NGA Ground Motion Model for the Geometric Mean Horizontal Component of PGA, PGV, PGD and 5% Damped Linear Elastic Response Spectra for Periods Ranging from 0.01 to 10, Journal of Earthquake Spectra, 24[1]

Cornel, C. H. (1968). Engineering seismic risk analysis. Bull. Seism. Soc. Am. 54

Ghodrati Amiri, G., Μotammed, R., and Rabet Eshaghi, H., 2003, Seismic hazard assessment of metropolitan Tehran, Iran, J. Earthquake Engineering, 7, 347-372.

 Kijko, A., and Sellevoll, Μ. A., (1992) Estimation of earthquake hazard parameters from incomplete data files, Part II, incorporation of magnitude heterogeneity, Bull. Seism. Soc. Am., 82, 120-134.

 139-171

Schwartz, D. P. & Coppersmith, K. J, (1984), " Fault behavior and characteristic earthquakes: Examples from the Wasatch and San Andreas Fault Zones" Journal of Geophysical research. doi: 10.1029/JB089iB07p05681. ISSN: 0148-0227.

 Wells, D.L, and Coppersmith, K.J. (1994), New empirical relationships among magnitude, rupture length, rupture width, rupture area and surface displacement, B.S.S.A. 84[4], 974-1002

 Wilson, A. T. (1930). Earthquakes in Persian, Bull. School Oriental Stud. London. 6[1], 103-131