بازتاب تغییرات محیطی در تغییرات توزیع فراوانی دمای رویه ی زمین: مطالعه موردی حوضه زاینده رود و حوضه اورمیه

نوع مقاله: مقاله مروری- از اساتید برجسته

نویسنده

استاد آب و هواشناسی دانشگاه اصفهان

چکیده

دستکاری های انسان در طبیعت بدون پیامد نیست. تغییراتی که انسان در محیط ایجاد می کند از راه تغییر ویژگی های گرمایی رویه ی زمین می تواند به تغییر دما و در نتیجه تغییر توزیع فراوانی دما منجر شود. تغییر دما خود زنجیره ای از تغییرات محیطی را در پی خواهد داشت. در کشوری هم چون ایران که به سبب گرمی هوا و کمبود منابع آب زیست پذیری بسیار شکننده ای دارد گاهی تغییرات محیطی می تواند به معنای مرگ و زندگی باشد. بررسی داده های دمای رویه ی زمین مودیس آکوا برای گذر شب و روز از 1382 تا 1396 نشان می دهد که دستکاری های انسان توزیع فراوانی دمای رویه ی زمین را در پهنه های معینی از کشور دستخوش تغییر کرده است. ساخت سدها و بر هم زدن چرخه ی طبیعی آب، تهی کردن منابع آب زیرزمینی از راه حفر چاه های بی شمار، گسترش شهرها، تغییر کاربری زمین، نابود کردن جنگل ها و درختزارها نمونه هایی از دستکاری های انسان در طبیعت هستند که چهره ی دمایی ایران را در طی دهه ی گذشته دگرگون کرده است. تعادل میان توان طبیعی سرزمین ایران و باری که بر این سرزمین گذاشته شده بر هم خورده است. تداوم مدنیت در مراکز کهن تمدنی کشور با خطر نابودی روبرو است مگر آن که ایرانیان شیوه ی زندگی خود را تغییر دهند و بین نیازهای خود و توان طبیعی سرزمین ایران تعادلی برقرار سازند

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Variations of LST frequency Distribution as an Indicator of Environmental Changes, Case Study Zayabderood and Urmia basins

نویسنده [English]

  • S.Abolfazl Masoodian
Professor of Climatology, Department of Physical Geography, University of Isfahan, Isfahan, Iran
چکیده [English]

Anthropogenic environmental changes can have serious consequences. Environmental changes affect the frequency distribution of the land surface temperature (LST) due to changes in the thermal properties of the land surface. Temperature changes, in turn, trigger a series of changes in various aspects of the environment. Such changes in Iran that suffer from a hot and dry climate may be matter of life and death. Analysis of 15 years of MODIS/Aqua LST data (2003-2017) shows that man-made land-use changes affect the frequency distribution of LST in some parts of Iran. Construction of dams has been altered the hydrologic cycle in many watersheds of the country. Overconsumption of groundwater resources, urbanization, and deforestation have affected the tempo-spatial behavior of LST in Iran during the past half-century. As a result, there is a huge imbalance between natural resources and expectations of society. Ecological footprints are beyond the capability of natural resources of the country. So there is an urgent need for abrupt changes in lifestyle and reducing the ecological footprints. Natural climatic changes along with these anthropogenic environmental changes would pose a serious threat to the survival of many metropolitans of Iran with several thousand years of history. Many civilization centers of the country survived severe droughts, but this time the changes are too fast.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Environmental changes
  • Land Surface Temperature
  • MODIS
  • Iran

حسینی ابری سیدحسن (1377). مدیریت سنتی آب زاینده رود: بحثی در دانش بومی، ویژه نامه ی علمی-پژوهشی دانشکده ی ادبیات و علوم انسانی، دوره ی دوم، شماره15، صص 120-101.

سازمان آب منطقه ای اصفهان(1396). مرکز اطلاعات و آمار، سازمان آب منطقه ای اصفهان.

مسعودیان سیدابوالفضل (1397). واکاوی توزیع فراوانی دمای رویه‎ی زمین ایران با داده‎های مودیس آکوا، منتشر نشده، صص 10-1.

 منتظری مجید؛ مسعودیان سیدابوالفضل (1396). رفتار زمانی مکانی جزیره ی گرمایی کلانشهر اصفهان، گزارش طرح پژوهش به شهرداری اصفهان، منتشر نشده، صص 70-1.

Imhoff, M. L., Zhang, P., Wolfe, R. E., & Bounoua, L. (2010). Remote sensing of the urban heat island effect across biomes in the continental USA. Remote Sensing of Environment, 114(3), pp. 504-513.

Jin, M., Dickinson, R. E., & Zhang, D. A. (2005), The footprint of urban areas on global climate as characterized by MODIS. Journal of climate, 18(10), pp. 1551-1565.

Lowry, W. P. (1977), Empirical estimation of urban effects on climate: a problem analysis. Journal of Applied Meteorology, 16(2), pp. 129-135.

Schwarz, N., Lautenbach, S., & Seppelt, R. (2011), Exploring indicators for quantifying surface urban heat islands of European cities with MODIS land surface temperatures. Remote Sensing of Environment, 115(12), 3175-3186.

Strabo (1917), The Geography of Strabo, Translated by Jones, H.L., William Heinemann London, pp. 1-589

Wang, K., Wang, J., Wang, P., Sparrow, M., Yang, J., & Chen, H. (2007), Influences of urbanization on surface characteristics as derived from the Moderate‐Resolution Imaging Spectroradiometer: A case study for the Beijing metropolitan area. Journal of Geophysical Research: Atmospheres, 112(D22).

Zhang, N., & Chen, Y. (2014), A case study of the upwind urbanization influence on the urban heat island effects along the Suzhou–Wuxi corridor. Journal of Applied Meteorology and Climatology, 53(2), 333-345.