دانشگاه سیستان و بلوچستانمخاطرات محیط طبیعی2676-43773420140522Temporal and Spatial Analysis of Drought with use of SPI Index in Iranتحلیل زمانی و مکانی خشکسالی با استفاده از شاخص SPI در ایران116246410.22111/jneh.2014.2464FAمنوچهرفرج زادهدانشیار گروه اقلیم شناسی دانشگاه تربیت مدرسکلثوماحمدیانکارشناس ارشد اقلیم شناسی دانشگاه تربیت مدرسJournal Article20130608In this study the temporal and spatial patterns of drought with the use of daily precipitation data of 30 synoptic weather stations for common period of forty years, and for five temporal series (3-, 6-, 12-, 24- and 48-month) by using SPI index, with three characteristics of intensity, frequency and duration on a national scale were investigated. The results show drought's maximum frequency in the 3- and 6-month scale in the extremely dry category is Sanandaj Station. In the 6-month scale in the moderately dry category is Ahvaz Station, in the severely dry category is Noshahr Station, and in the extremely dry category is Sanandaj Station. In the 12-month scale in the moderately dry category is Orumieh Station, in the severely dry category is NoshahrStaion, and in the extremely dry category is BabolsarStaion. In the 24-month scale in the moderately dry category is Bandar Abbas staion, in the severely dry category is Noshahr Station, and in the extremely dry category is Ramsar Station. In the 48-month scale in the moderately dry category is Bandar Abbas station and among of two other stations, Noshahr Station has the droughts' maximum frequency. Moreover, the highest intensity is occurred in Semnan Station in the 3-monthscale with amount of -3.89. <br /> در این پژوهش با استفاده از داده های روزانه بارش سی ایستگاه سینوپتیک با طول دورهی آماری مشترک چهل سال، شاخص SPI، به تفکیک 5 سری زمانی 3, 6, 12, 24 و 48 ماه به بررسی الگوی زمانی و مکانی خشکسالی با سه مشخصهی شدت، فراوانی و مدت در مقیاس ملی پرداخته شده است. نتایج این مطالعه نشان می دهد که حداکثر فراوانی وقوع خشکسالی در مقیاس سه و شش ماه در ردهی فراخشک، ایستگاه سنندج و در مقیاس شش ماه در ردهی نسبتاً خشک، ایستگاه اهواز، ردهی خشک شدید، ایستگاه نوشهر و ردهی فراخشک ایستگاه سنندج، در مقیاس دوازده ماه، ردهی نسبتاً خشک، ایستگاه ارومیه، ردهی خشک شدید، ایستگاه نوشهر و ردهی فراخشک ایستگاه بابلسر، مقیاس 24ماه در ردهی نسبتاً خشک در ایستگاه بندرعباس در ردهی خشک شدید ایستگاه نوشهر و در ردهی فراخشک ایستگاه رامسر، در مقیاس 48 ماه در ردهی نسبتاً خشک ایستگاه بندرعباس و دو ردهی بعدی ایستگاه نوشهر بیشترین فراوانی وقوع خشکسالی را دارا بودهاند. همچنین شدیدترین خشکسالی در ایستگاه سمنان در مقیاس زمانی سه ماه با مقدار 89/3- رخ داده است.https://jneh.usb.ac.ir/article_2464_a5493388d4809e960f9495a53f4dbc09.pdfدانشگاه سیستان و بلوچستانمخاطرات محیط طبیعی2676-43773420140522Vulnerability AssessmentCitiesnearbyFaultsusingTOPSISMethod& GIS: A Case Study of Ardabilارزیابی آسیب پذیری شهرها از گسل های پیرامونی با استفاده از روش TOPSIS در محیط GISمطالعهی موردی: (شهر اردبیل)1733246610.22111/jneh.2014.2466FAفریبااسفندیاری درآباداستادیار گروه جغرافیای طبیعی(ژئومورفولوژی) ،دانشگاه محقق اردبیلی،ایرانعطاغفاری گیلاندهاستادیار گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری ،دانشگاه محقق اردبیلی،ایرانخدادادلطفیکارشناس ارشد جغرافیای طبیعی(ژئومورفولوژی)،دانشگاه محقق اردبیلی،ایرانJournal Article20130619 <br />Humansevereearthquakes hadonthethinkingunderlyingthe formulation ofaplanto reducethe risks anddamage caused byit. Tectonicfeatures ofthe country,asone of themost destructiveearthquakedestructionofhuman lifehas beenraised. ThereSarndhaygeology,withheterogeneousresistance tothe establishmentofanalluvialplainwithless resistancethana thicklayer ofbedrock, surroundedbynumerousfaults Andgreatearthquakesduring thepast100 years, thetraumaoftheearthquakevibrationforcescreatedforthe study area. Inthisstudy,Application ofTOPSISmodelasone ofthe prominenttechniques ofMulti CriteriaDecision Making(MCDM)has been consideredin thevulnerability assessment. Inthis studythe vulnerabilityof Ardabil, theearthquake, theareasurrounding thecity'sfivemajorfaults, werestudied The results arebased onan average of69acreswithin the city limitsinanearthquakefaultzoneofvery highvulnerabilitystarsAverage of408acres oflandin thestudy areawouldberankedmuch harm.Intotalscenario-based analysisforfaultDovillmost affectedareawill follow.Sareinfaultscenarioandthedamagewill beminimal.وقوع زلزلههای شدید بشر را بر آن داشته است که در فکر تدوین یک برنامهی زیر بنایی برای کاهش خطرات و آسیب های ناشی از آن باشد. ویژگی های زمین ساخت کشور، زلزله را به عنوان یکی از مخرب ترین عوامل انهدام حیات انسانی مطرح نموده است. وجود سازندهای زمین شناسی، با مقاومت ناهمگن، استقرار شهر روی یک دشت آبرفتی با مقاومت کمتر نسبت به سنگ بستر ضخیم لایه، احاطه شدن توسط گسلهای متعدد و وقوع زلزله های تاریخی و باستانی مخرب فراوان، شرایط آسیب زایی در برابر نیروهای ارتعاشی حاصل از زلزله برای محدوده مورد مطالعه به وجود آورده است. در این تحقیق کاربرد مدل TOPSIS به عنوان یکی از فنون برجسته تصمیم چند معیاری(MCDM) در ارزیابی آسیب پذیری مد نظر بوده است. در این تحقیق آسیب پذیری شهر اردبیل، در برابر خطر زلزله، از ناحیه پنج گسل مهم پیرامون شهر، مورد مطالعه و بررسی قرار گرفتبر اساس نتایج به دست آمده به طور میانگین 69 هکتار از محدوده شهر در اثر زلزله ایجاد شده از ناحیه گسل های مورد بررسی دارای رتبه آسیب پذیری بسیار زیاد، 408 هکتار از مساحت شهر به طور میانگین در محدودهی آسیب پذیری زیاد قرار خواهد داشت. در کل براساس بررسی های انجام گرفته، سناریوی گسل دویل بیشترین آسیب را برای منطقه به دنبال خواهد داشت و سناریوی گسل سرعین کمترین میزان آسیب را وارد خواهد کرد.https://jneh.usb.ac.ir/article_2466_1fbfabc3738e162473fbab29d48f602e.pdfدانشگاه سیستان و بلوچستانمخاطرات محیط طبیعی2676-43773420140522Evaluation of Geomorphological Evidences for Possible Impact Crater of Zirouki in Sistan and Baluchestan, SE Iranارزیابی شواهد ژئومورفولوژیک برای گودال برخوردی احتمالی زیروکی در سیستان و بلوچستان، جنوبشرق ایران3348246710.22111/jneh.2014.2467FAمحمد رضامنصوری دانشوردانشجوی دکترای اقلیم شناسی در برنامه ریزی محیطی، گروه جغرافیا و برنامه ریزی محیطیسمیهرضاییدانش آموخته کارشناسی ارشد ژئومورفولوژی در برنامه ریزی محیطی، گروه جغرافیا، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد مشهد، ایرانJournal Article20130812Despite the extensive studies on geomorphological phenomena in Iran, since investigation of meteorite impact craters h not been considered. Based on both remote sensing technique and field work we have recognized the circular structure of Zirouki crater in the Samsour desert, southeast of Iran, which is claimed by MansouriDaneshvar and Bagherzadeh as possible impact crater on 2011 and 2013. The Zirouki crater is defined as one of potential impact sites by Baratoux et al, (2012) and registered as first possible impact carter of Iran in Expert Database on Earth Impact Structures (Web Encyclopedia on Natural Hazards, Novosibirsk, Russia). When the crater confirmed as an impact structure then would be the third impact structure candidate in the Middle East after the Wabar craters in Saudia Arabia and Jebel Waqf as Suwwan in Jordan. Investigation of the possible impact structure of Zirouki crater was done using the geomorphological interpretations in different levels of topographical, geophysical, geological and petrographical studies. The main results of the present study revealed that quite obvious crater shape morphology with mounded rims and a central uplift projection; as well geophysical pattern provided very strong evidence for possible impact structure, indicating the presence of circular negative gravity anomaly at the whole of the craterwhich distinct it from igneous patterns and other erosive forms.با وجود مطالعات گستردهی انجام شده دربارهی پدیده های ژئومورفولوژی ایران، تا کنون بررسی گودال های برخوردی مورد توجه قرار نگرفته است. در این مقاله بر اساس روش های سنجش از دور و برداشت های میدانی، یک ساختار گودالی شکل در دشت سمسور در جنوب شرقی ایران مورد ارزیابی قرار گرفت که پیش از این توسط "منصوری دانشور و باقرزاده" در سال های 2011 و 2013 به عنوان یک گودال احتمالی حاصل از برخورد شهاب سنگی معرفی شده است. گودال زیروکی توسط "باراتوکس و همکاران" در سال 2012 به عنوان یک سایت دارای پتانسیل برخورد معرفی شده و در آگوست 2013 به عنوان تنها گودال برخوردی شهابسنگی امکان پذیر و قابل تأیید در ایران در پایگاه تخصصی ساختارهای برخوردی جهان (دانشنامه مخاطرات طبیعی دانشگاه نووسی بیرسک، روسیه) ثبت گردید. اگر این گودال به عنوان گودال برخوردی تأیید شود آنگاه اولین نمونهی در ایران و سومین نمونه آن درخاورمیانه پس از "وبار" در عربستان و "جبل وقف الصوان" در اردن خواهد بود. ارزیابی گودال زیروکی با استفاده از تفسیرهای سنجش از دور ژئومورفولوژیکی و در سطوح مختلف مطالعات توپوگرافی، ژئوفیزیک، زمین شناسی، و پتروگرافی به انجام رسیده است. مهمترین نتایج حاصل شده از این تحقیق نشان دهندهی ساختار واضح گودالی شکل با لبه های برآمده و توپوگرافی برجسته مرکزی می باشد. همچنین اطلاعات ژئوفیزیک به خوبی نشان دهندهی یک بی هنجاری ثقلی منفی و دایره ای شکل منطبق بر گودال است که آن را از پدیده های آذرینی و دیگر شکلهای فرسایشی متمایز می سازد.https://jneh.usb.ac.ir/article_2467_9ee92d9fdde67c26e6650de7911d7180.pdfدانشگاه سیستان و بلوچستانمخاطرات محیط طبیعی2676-43773420140522Change-point Detection of Annual Temperature by using the Grey Relational System for Analyzing Mashhad`s Heat Islandتعیین نقطه ی شکست دمای سالانه با الگوی وابستگی سیستم خاکستری برای تحلیل جزیره حرارتی مشهد4960246810.22111/jneh.2014.2468FAمحبوبهفرزندیکارشناس ارشدهواشناسی کشاورزیحجترضایی پژندکارشناس ارشدهیدرولوژی، عضو هیات علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحدمشهدنفیسهسید نژاد گلخطمیدانش آموخته ارشد هواشناسی کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهدJournal Article20131207Heat island forming in big cities is one of the modern environmental hazards due to the uncontrolled urban development. The global temperature is increasing slowly from the 19th century. The heat islands of big cities have two components: global warming and urban development (population growth, urban development, land use changes and etc.). The purpose of this paper is to study these components in Mashhad city with 127 years of long-term temperature data. Change point of Mashhad annual temperatures was achieved with Grey relational patternin 1980. Mean annual temperatures before and after 1980 are respectively 13.5 and 15.1 by difference 1.6 which shows increasing trend. This increasing is about 3 degree end to 2013. The linear trend line equation for Mashhad after change-point has coefficient of determination and the trend test statistic is 0.0993 (show trend), While this statistic before change point is 0.0035 (show no trend). Moreover annual temperatures of three stations: Kortian, Bar and Olang-Asadi which located outside of Mashhad and adjacent to it analyzed for comparing heat island too. The grey relational pattern showed that change points of the three stations are between the years of 1976 to 1980.This analysis showed that the increasing in annual temperature of Mashhad and suburb are nearly at the same time.The slop of Mashhad's trend line compared with Olang-Asadi. The reason of choosing Olang-Asadi is that its elevation similar with Mashhad and it is being adjacent to Mashhad.The final result showed that the heat island in Mashhad began from 1981 with a slope of 0.093. The annual difference temperature of Mashhad is +3 degree from 1981 to 2013. The relation of temperature difference and population growth provided to a standardized pattern that confirms the existence of heat islands.تشکیل جزیره حرارتی در شهرهای بزرگ یکی از مخاطرات محیطی جدید به علت توسعه بی رویه شهرها قلمداد می شود. دمای کره زمین از قرن 19 میلادی در حال افزایش است. جزیره حرارتی کلان شهرها از دو مولفه گرم شدن جهانی و گرم شدن به علت توسعه شهری (رشد جمعیت، توسعه شهری، تغییر کاربری و ...) به وجود آمده است. بررسی این دو مولفه برای شهر مشهد با آمار دراز مدت دمای 127 ساله هدف این مقاله است. نقطه تغییر دمای سالانه مشهد با روش همبستگی سیستم خاکستری سال 1359 به دست آمد. متوسط دما قبل و بعد از 1359 به ترتیب 5/13 و 1/15 با اختلاف 6/1 درجه سانتیگراد بوده و روند افزایشی دارد. این افزایش حدود 3 درجه افزایش را برای سال 1392 نشان می دهد. معادله خط روند خطی شهر مشهد پس از نقطه شکست با ضریب تعیین و آماره آزمون 0933/0 (دارای روند) است. در حالی که این آماره قبل از نقطه شکست 0035/0 (بدون روند) می باشد. افزون براین دمای سالانه سه ایستگاه کرتیان، بار-اریه و النگ اسدی که خارج از مشهد و در مجاورت آن قرار دارندبرای مقایسه وجود جزیره حرارتی نیز بررسی شد. روش همبستگی سیستم خاکستری نقطه شکست این سه ایستگاه را بین سالهای 1355 تا 1359 نشان داد. این تحلیل نشان داد که افزایش دمای سالانه در مشهد و سه ایستگاه حومه با اندک تفاوتی تقریبا هم زمان هستند. شیب خط روند این سه ایستگاه محاسبه که با آزمون خط رگرسیون در سطح یک درصد معنی دار شد. تفاضل شیب خط روند گرم شدن شهر مشهد با ایستگاه برون شهری النگ اسدی محاسبه شد. علت انتخاب ایستگاه النگ اسدی هم ارتفاع بودن و مجاور بودن آن با مشهد است. نتیجه نهایی نشان داد که جزیره حرارتی در شهر مشهد از حدود سال 1360 با شیب 093/0 شروع شده است. تفاوت دمای سالانه تا سال 1392 حدود 3+ درجه سانتیگراد است. رابطه بین لگاریتم رشد جمعیت و اختلاف دما به صورت یک الگوی استاندارد شده ارائه شد که وجود جزیره حرارتی را تایید می کند.https://jneh.usb.ac.ir/article_2468_50a68a8a45b64af102ea911e521839c1.pdfدانشگاه سیستان و بلوچستانمخاطرات محیط طبیعی2676-43773420140522Investigation of the Relationship between Sudan Low-pressure System and the Heavy PrecipitationOccurredonApril 30, 1994in Kermanshahبررسی رابطه سامانه کم فشار سودانی و بارش دهم اردیبهشت ماه 1383 در استان کرمانشاه6180246910.22111/jneh.2014.2469FAعلیرضاموقریدانشجوی دکترای اقلیم شناسی، دانشکده جغرافیا و برنامه ریزی محیطی، گروه جغرافیای طبیعی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایرانمحمودخسرویدانشیار اقلیم شناسی، دانشکده جغرافیا و برنامه ریزی محیطی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایرانJournal Article20131213This study aimed to identify the cause of intense rainfall occurred on April 30, 1994 in Kermanshah, The maps of surface pressure in the upper atmosphere Sudan and low pressure systems result in precipitation patterns were identified The role of this system as one of the major systems of the West was to climax. Maps and atmospheric pressure at the upper and lower levels, it was determined that Starting with the establishment of precipitation over the Mediterranean trough Turkey and Iraq and the location of the study area at the front of the upper levels, Sudan is associated with low pressure at the surface occurs. There is a high pressure system over the Arabian Peninsula and North-West Indian Ocean This system leads to amplification. Omega plans and volubility of the story of instabilities weather is rainy day. The moisture content of the maps, Most moisture levels 850 hPa and the Mediterranean Sea to be supplied the region is imported from the West. But the 700 hPa level is the main source of water that flows from the Red Sea to the south west of the study area appears. <br /> در این پژوهش به منظور شناسایی عامل بارش شدید رخ داده در 10 اردیبهشت 1383 در استان کرمانشاه، از رویکرد محیطی به گردشی استفاده شده است. در واقع انتخاب این رویکرد به محقق امکان می دهد تا تنها بر روی بارشها و درنتیجه تیپ های همدیدی متمرکز شود که قصد مطالعه آنها را دارد. با بررسی نقشههای فشار سطح زمین و سطوح فوقانی جو، سامانه کم فشار سودانی الگوی منجر به بارششناسایی شدکه به بررسی نقش این سیستم به عنوان یکی از سامانههای عمده بارانزای غرب کشور پرداخته شد. محدوده مطالعاتی برای تمام نقشه ها 10 تا 60 درجه عرض شمالی و 10 تا 90 درجه طول شرقی منظور گردید. با بررسی نقشههای فشار در ترازهای پایینی و بالایی جو مشخص گردید که شروع بارندگیها با استقرار ناوه مدیترانه برروی ترکیه و عراق و قرارگیری منطقه مورد مطالعه در قسمت جلوی آن در ترازهای بالایی، با همراهی کم فشار سودان در سطح زمین اتفاق میافتد. وجود سامانه پرفشار بر روی شبه جزیره عربستان و شمال غرب اقیانوس هند، به تقویت این سامانه می انجامد. بررسی نقشه های امگا و چرخندگی نیز حکایت از ناپایداری هوا در روز بارش دارد. همچنین با توجه به نقشه های رطوبتی و جهت جریان، بیشترین رطوبت در ترازهای دریا و 850 هکتوپاسکال از دریای مدیترانه تامین می شود که از سمت غرب به منطقه وارد می شود. اما در تراز 700 هکتوپاسکال منبع عمده رطوبتیمربوط به دریای سرخاست که توسط جریانات جنوب غربی به منطقه مورد مطالعه می رسد.https://jneh.usb.ac.ir/article_2469_4df97d61635b6d457614b9a8d0831d1a.pdfدانشگاه سیستان و بلوچستانمخاطرات محیط طبیعی2676-43773420140522Identification CirculationsPatterns of DustPollutantDays with Applying ClusteringAnalysis in Shirazشناسایی الگوهای همدید روزهای آلوده به ذرات معلق به روش واکاوی خوشهای شهر شیراز8193247010.22111/jneh.2014.2470FAکمالامیدواراستاد گروه آب و هوا شناسی، دانشگاه یزد، یزد، ایرانمهدینارنگی فرددانشجو دوره دکتری آب و هوا شناسی، دانشگاه یزد، یزد، ایرانخداکرمحاتمی بهمن بیگلودانشجو دوره دکتری آب و هوا شناسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایرانJournal Article20130812Pollution in themetropolitansurfaceseverelythreatensthe quality of citizens life. Thisphenomenon inrecent yearshas createdamajorenvironmentalproblem.To study thecharacteristics ofsynopticpatternsondustpollution daysincity, the present research has used environmentalapproachto circulation. Todoso,first using particulate pollutants, the data and Standard Index Pollution (PSI>100) were extracted for pollutant days during 7 years (2005-2011).Then, for recognition of circulation patterns in pollutant days, sea level pressure data, geopotential height 500<sub>hpa</sub>, 850<sub>hpa</sub> levels and Temperature of soilmoistureat1000<sub>hpa</sub>level with applying cluster analysis were employed. The resultsof70days ofpollutant, the mostpolluteddayswith24daysdustoccurredin 2005,based oncluster analysisby calculating theEuclideandistanceand linkage of ‘ward’, so, fourcirculation patterns were extracted and a key day was devoted to each cluster. As a result, Synopticanalysisshowed thatathermallow pressuresystemat sea level, a cyclone form at850<sub>hpa</sub> level and a stronganticycloneoverthe 500<sub>hPa</sub>level form inthewarm period whereas ahigh pressuresystemat thesealevel, anticyclonicsystemat850<sub>hpa </sub>level and barotropic atmosphericat500hpa levelform in cold period that it is the most important circulation patterns atdustpollutantdays in shiraz. <br /> آلودگی در سطح کلانشهرها به شدت کیفیت زندگی شهروندان را تهدید میکند. این پدیده در سالهای اخیر به یک معضل اساسی زیست محیطی تبدیل شده است. به منظور مطالعه ویژگی الگوهای همدید روزهای آلوده به ذرات معلق در شهر شیراز با استفادهاز رویکردمحیطیبه گردشی، شرایط حاکم بر این الگوها مورد بررسی قرار گرفت. جهت انجام این پژوهش نخست با استفاده از دادههای آلاینده ذرات معلق در بازه زمانی 7 ساله (2011-2005) و شاخص استانداردهای آلایندگی روزهای آلوده (100PSI>) استخراج گردید؛ سپس با به کارگیری دادههای فشاری سطح زمین و تراز 500 و 850 هکتوپاسکال، رطوبت سطح خاک و دمای تراز 1000 هکتوپاسکال الگوهای فشار در روزهای آلوده به کمک تحلیل خوشهای مورد پردازش قرار گرفت. نتایج بیانگر وجود 70 روز آلوده، که بیشترین تعداد روزهای آلوده به ذرات معلق در سال 2005 با 24 روز رخ داده است، بر اساس تحلیل خوشهای با محاسبهی فواصل اقلیدسی و پیوند آن به روش وارد در محیط نرمافزار متلب چهار الگو فشاری و برای هرخوشهیکروزبه عنوانروزنمایندهمشخصشد. نتایج تحلیل همدید نشان میدهد که یک سامانهکمفشارحرارتی در تراز دریا و یک سامانه چرخندی در تراز 850 هکتوپاسکال به همراه استقرار واچرخند قوی بر روی ایران در تراز 500 هکتوپاسکال در دوره گرم در روزهای آلوده شکل میگیرد و در مقابل وجود یک سامانه پرفشار در تراز دریا با ریزش هوای سرد به همراهی یک سامانه واچرخندی (پر ارتفاع) در تراز 850 با حاکمیت جو فشارورد در تراز پانصد در دوره سرد عوامل اصلی الگوهای همدید روزهای آلوده به ذرات معلق میباشد.https://jneh.usb.ac.ir/article_2470_5958b44788890a9a33365d98c60c3053.pdf