دانشگاه سیستان و بلوچستانمخاطرات محیط طبیعی2676-43775820160521Using probabilistic method to seismic hazard zoning in Sistan and Baluchestan Provinceاستفاده از روش احتمالاتی در پهنه بندی خطر لرزه ای استان سیستان و بلوچستان116277410.22111/jneh.2016.2774FAعبدالرضاپرتابیاناستادیار گروه زمین شناسی دانشگاه سیستان و بلوچستانصمدفتوحیدانشیار دانشکده جغرافیا و برنامه ریزی محیطی، دانشگاه سیستان و بلوچستانحامدریگیاداره کل راه و شهرسازی استان سیستان و بلوچستانJournal Article20160515In this study Seismic hazard assessment is carried out for 25 – 31.5 ˚E and 58.8 – 63.3 N ˚ including Sistan and Baluchestan province. There are several active faults within this area that many destructive earthquakes occurred along them. At the first we identified these active structures then seismic catalog of period of 1900-2014 and historical earthquake have been investigated. 33 potential seismic sources have been identified. For each seismic sources, seismic parameter estimated. Using these data and choosing convenient attenuation relationship in EZ-FRISK software in a network of dots with the distance of 20 *20 km we obtained peak ground acceleration on bedrock in sites for exceedance probability 10% and life time 50 years for return period of 475 years. The results show Sistan and Baluchestan province is divided to 5 different seismic zones as follow: The area with PGA more than 0.35g that named Very High Seismic Zone and the area with PGA between 0.3 g to 0.35g that named High Seismic Zone includes parts northeast and east of northern part of province and in the middle of Sothern part of province. The area with PGA between 0.25g to 0.3g that named Moderate Seismic Zone, the area with PGA between 0.2g to 0.25g that named Low Seismic Zone and the area with PGA less than 0.2g that named very Low Seismic Zone mainly includes north east and south west parts of province.در این مطالعه به پهنه بندی خطر زلزله در استان سیستان و بلوچستان پرداخته شده است. ابتدا تمامی این ساختارهای فعال، شناسایی و به همراه کاتالوگ لرزه ای مربوط به بازه زمانی 2014-1900 و زلزله های تاریخی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت و با استفاده از این اطلاعات ۳۳ چشمه لرزه ای پهنهای تعیین شد. برای هر چشمه لرزه ای پارامترهای مختلف که نشان دهنده توان لرزه ای آنها محاسبه شد. با استفاده از این اطلاعات و روابط کاهندگی مناسب در نرم افزار EZ-FRISK بر اساس روش احتمالاتی با در نظر گرفتن شبکه ای از نقاط به فواصل 20*20 کیلومتر و در مجموع بر روی 776 نقطه بیشینه شتاب زمین برای احتمال 10درصد برای یک دوره 50 ساله که نشان دهنده دوره بازگشت 475 سال میباشد بر روی سنگ بستر محاسبه شد. نتایج نشان دهنده تقسیم شدن استان به ۵ محدوده با سطح خطر متفاوت بر حسب شتاب گرانش (g)است که عبارت اند از نواحی با خطر نسبی خیلی زیاد با بیشینه شتاب بیش از ۳۵ /۰ و مناطق با بیشینه مقادیر شتاب میان ۳۰/۰ تا ۳۵/۰ با خطر لرزه ای زیاد نواحی با خطر لرزه ای متوسط شامل مناطق با بیشینه مقادیر شتاب میان ۲۵ /۰ تا ۳۰/۰ است. مقادیر شتاب ۲۰/۰ تا ۲۵/۰ معرف نواحی با خطر لرزه ای کم و مناطق با بیشینه مقادیر شتاب کمتر از۰ ۲/۰ نواحی با خطر لرزه ای خیلی کم مشخص می کنند .https://jneh.usb.ac.ir/article_2774_750472d945b3a8b1f5850368aa5db304.pdfدانشگاه سیستان و بلوچستانمخاطرات محیط طبیعی2676-43775820160521Analysis of the Impact Climate and ENSO on the Malaria in Kerman Provinceتحلیل نقش عناصر اقلیمی و پدیده انسو در شیوع مالاریا در استان کرمان1730278210.22111/jneh.2016.2782FAداریوشرحیمیهیات علمیجوادموریان زادهکارشناس ارشد جغرافیای پزشکیJournal Article20140723Malaria as a mosquito-borne disease is largely dependent on climatic conditions. Temperature, rainfall and relative humidity considered as climatic factors affecting the geographical distribution of this disease. Southern and eastern regions of Kerman province is a malaria endemic area in Iran. The purpose of this is to evaluate the effect of climatic factors and ENSO on the incidence of malaria in the south of Kerman. Data, including are meteorological data, ENSO and patients with malaria in the period 2003-2013. The results show that the epidemic in this region is very much dependent on annual and monthly temperature, humidity and precipitation. The relationship between temperature and disease is significant at 0.95. Level so the disease increases with temperature up to 40-c˚ threshold. As well as, the result shows that the epidemic malaria is decreasing with increasing relative humidity and precipitation in south Kerman. The statistical analysis shows that malaria has reaction to ENSO. This relation is different at phase El Nino and La-Niño. In the El-Nino phase is increasing malaria because increasing temperature at this phase but the La-Niño phase is decreasing malaria because increasing relative humidity and precipitation in Southern and eastern Kerman province. Regarding to the occurrence of ENSO in January and the appearance of its effects with 6-9 month delay in the Southern and eastern parts of Kerman province, so, by the analysis of the ENSO phases and the predication of the temperature, relative humidity and precipitation we can provide more efficient malaria control programs.بیماری مالاریا از جمله بیماری های است که شیوع آن با عناصر اقلیمی مرتبط می باشد.در این مقاله تاثیر عناصر اقلیمی و پدیده انسو بر این بیماری در استان کرمان بررسی شود.داده هاشامل دما، رطوبت نسبی ، بارش ، شاخص انسو و مبتلایان به بیماری مالاریا در دوره 92-1382 که با کمک روش های زمین آمار مورد تحلیل شده اند. تحلیل های آماری نشان می دهند دما تا آستانه 40 درجه سلسیوس تاثیر بالای در شیوع این بیماری دارد. بین تعداد مبتلایان و عنصر اقلیمی دما میزان همبسته بودن این دو برابر با (79/0+r= )است، اما بررسی های در مورد دو عنصر رطوبت نسبی و بارش با مبتلایان به بیماری مالاریا حاکی از وجود یک رابطه معکوس با ضرایب همبستگی 89/0- و 878/0- است.البته وجود آبگیرها و مانداب ها که نتیجه ریزش های جوی در ماه های قبل از فصل شیوع بیماری در منطقه می باشند مهمترین کلونی زندگی پشه آنوفل به عنوان مولد بیماری مالاریا است. همچنین بررسی ارتباط پدیده جوی-اقیانوسی انسو با شیوع بیماری مالاریا در منطقه نشان میدهدکه این بیماری درفاز منفی انسو(ال نینو) با ضریب همبستگی مثبت در حد (40/0+r= ) افزایش و در فاز منفی آن(لانینا) با ضریب همبستگی (85/0- =r) کاهش می یابد.لذا از آنجایکه پدیده انسو رخدادهای با گام های زمانی تقریبا معین با تکرار پذیری 3 الی 7 ساله داشته و آثار آن بر عناصر اقلیمی منطقه با تاخیرهای 6 تا 18 ماهه بر اقلیم منطقه آشکار می گردد می توان نسبت به تهیه و تنظیم برنامه های کنترل بیماری اقدام نمود.https://jneh.usb.ac.ir/article_2782_9ea13f2d9952068c394ae71a19f4d5a6.pdfدانشگاه سیستان و بلوچستانمخاطرات محیط طبیعی2676-43775820160521Reviews and impact of chemicals on water quality obtained in khorramabad city,using standards(National, World Health Organization and Epa)بررسی روند تغییرات فصلی و سالیانه کیفیت فیزیکی و شیمیایی منابع آب شهر خرمآباد با استفاده از نرم افزار Arc GIS3152284410.22111/jneh.2016.2844FAصیاداصغری سراسکانروددانشیار جغرافیای طبیعی(ژیومورفولوژی)، دانشگاه محقق اردبیلی، گروه جغرافیای طبیعیزینبدولتشاهیکارشناسی ارشد جغرافیای پزشکی، دانشگاه ارومیهJournal Article20160610The research area of this study is the city of Khorramabad . The data of this study are 23 wells and springs in Khrorramabad and from 1381 to 1392, which is seasonal. Information and data on the chemical elements present in the water parameters: ph., total hardness (TH), electrical conductivity (EC), Total Dissolved Solids (TDS), sulfate (SO4), chlorine (Cl), nitrite (NO2) and nitrate (NO3). . The results showed that Ph. of all wells and springs allowed within acceptable limits and standards. The total hardness (TH) is higher than the desirable standards in all seasons in all of resources and is lower than the allowed maximum of standards. According to the conducted researches, the amount of the electrical conductivity, total dissolved solids (TDS) and sulfate (SO4) are lower than optimum and maximum in all wells and springs in all seasons. The amount of chlorine (Cl) in all wells and springs is lower than the limit on the number of allowable standards but is higher than the desirable standard of EPA. In all seasons the amount of nitrate (NO3) on all resources is lower than the allowed Iranian national limit, and desirable and permissible World Health Organization (who), and the limit of EPA standard, but in all of the resources is higher than the desirable limit of (EPA). Also, in all seasons, the amount of nitrites (NO2) in all wells, springs and the study area is lower than the standards.محدوده مطالعاتی این تحقیق شهر خرمآباد میباشد دادههای این تحقیق 23 حلقه چاه و چشمه در سطح شهرستان خرمآباد در بازه زمانی 1381 تا 1392 که بهصورت فصلی میباشد. اطلاعات و آمار مربوط به عناصر شیمیایی موجود در آب شامل پارامترهای: pH، سختی کل (TH)، هدایت الکتریکی (EC)، مواد جامد محلول (TDS)، سولفات (〖so〗_4)، کلرو (Cl)، نیتریت (〖no〗_2) و نیترات (〖no〗_3) می باشند. در این تحقیق از نرمافزار Arc GIS ویرا یش 1/10 و روشهای درونیابی جبری یا قطعی، زمینآماری، روش IDW، روش کریجینگ و روش اسپلاین نقشهها تهیه و تولید شدند و برای بررسی کیفیت شیمیایی عناصر موردنظر آب آشامیدنی از استاندارد ملی، استاندارد سازمان بهداشت جهانی (WHO) و سازمان محیطزیست آمریکا (EPA) بهعنوان شاخص سنجش آلودگی استفاده شد. نتایج نشان داد که pH تمامی چاهها و چشمه-ها در محدوده مطلوب و مجاز استانداردها بوده است. مقدار سختی کل (TH) در همهی فصول در تمام منابع بالاتر از حد مطلوب استانداردها و پایینتر از حداکثر مجاز استانداردها میباشد.مقدار هدایت الکتریکی، مواد جامدومحلول در آب، سولفات(〖SO〗_4) و〖no〗_2 در کلیه چاهها و چشمهها در تمامی فصول پایینتر از حد مطلوب و حداکثر مجاز میباشد. مقدار کلرو(Cl) تمام چاهها و چشمه-ها پایینتر از حد مطلوب و مجاز استاندارهاست ولی در تعدادی از منابع بالاتر از حد مطلوب استاندارد EPA بوده است. در تما م فصول میزان نیترات 〖no〗_3در کلیه منابع پایینتر از حد مجاز ملی ایران، و حد مطلوب و مجاز سازمان بهداشت جهانی(WHO) حد مجاز استاندارد EPA میباشد اما در کلیه منابع از حد مطلوب (EPA) بالاتر است.https://jneh.usb.ac.ir/article_2844_e20cb3d6c69883da8a6b00ae5ddf14ed.pdfدانشگاه سیستان و بلوچستانمخاطرات محیط طبیعی2676-43775820160521A Synoptic analysis for the occurrence of springtime heavy rainfall in the Northwest of Iranتحلیل همدیدی سازوکار وقوع بارش های سنگین بهاره در شمال غرب ایران5382278310.22111/jneh.2016.2783FAعلی محمدخورشید دوستدانشگاه تبریزعباسمفیدیدانشگاه فردوسی مشهد، گروه جغرافیاعلی اکبررسولیدانشگاه تبریزکاملآزرمدانشگاه تبریز- دانشکده جغرافیا-گروه آب و هواشناسیJournal Article20160718The main purpose of this research is synoptic analysis for the occurrence of springtime heavy rainfall in the Northwest of Iran. Therefore, daily precipitation data were obtained from 15 synoptic stations for a period of 34 years (1981-2014). Then by using percentile index of above 95th, it was identified 98 days with heavy precipitation. So, to determine the synoptic patterns by applied the NCEP/NCAR reanalysis dataset, the maps of geopotential height, sea level pressure, streamlines, vorticity, and specific humidity at different levels were prepared and the regional pattern flow and atmospheric conditions two days before the occurrence of precipitation analyzed. The results indicate that heavy precipitations in North West of Iran are categorized into four synoptic patterns. At the first pattern, the main cause of heavy precipitation in North West is passing cyclone or low-pressure migratory systems and the regional dynamic convergence and its association with cyclonic circulation. The main factor for the transferring of moisture to the inner side of these cyclones is the anti-cyclone stationed in Saudi Arabia. At the second pattern, the couple blocking system in the middle level of troposphere system is caused heavy precipitation with stop-motion circulation systems in the middle and lower levels of the atmosphere. At the third pattern, a deep cyclonic circulation center has not been formed on their area and seems deepening a trough of extratropical and stimulates the local convergence condition dynamically, and is regarded as the main mechanism of precipitations occurrence.هدف اصلی پژوهش حاضر تحلیل همدیدی سازوکار حاکم بر وقوع بارش های سنگین بهاره در شمال غرب ایران می باشد. بدین جهت داده های بارش روزانه فصل بهار تعداد 15 ایستگاه همدید در منطقه شمال غرب کشور برای یک دوره 34 ساله (2014-1981) مورد استفاده قرار گرفت و با بهره گیری از شاخص صدک و لحاظ نمودن صدک 95% به بالا، 98 روز بارش سنگین و فراگیر شناسایی شد. به منظور تعیین الگوی همدیدی با بهره گیری از داده های بازتحلیل شده NCEPNCAR، نقشه های مربوط به ارتفاع ژئوپتانسیل، فشار سطح دریا، خطوط جریان، تاوایی نسبی، شار رطوبت در ترازهای متفاوت به صورت 6 ساعته تهیه شد و الگوی منطقه ای جریان و شرایط جوی حاکم از دو روز قبل از وقوع روز بارشی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافتهها بیانگر آن است که بارشهای سنگین شمال غرب ایران در قالب 4 الگوی همدیدی قابل دسته-بندی میباشند. در الگوی اول، علت اصلی وقوع بارش سنگین در منطقه، عبور چرخند یا سامانه کمفشار دینامیکی مهاجر و منطقه همگرایی و گردش چرخندی ناشی از آن است که عامل اصلی تزریق رطوبت به داخل این چرخندها، واچرخند مستقر بر روی دریای عرب میباشد. در الگوی دوم سامانه بندالی از نوع زوجی در تراز میانی وردسپهر با توقف حرکت سامانههای گردشی در تراز میانی و زیرین جو منجر به وقوع بارش سنگین شده است. در الگوی سوم یک مرکز کمفشار در تراز دریا مشاهده نمیگردد، اما یک مرکز گردش چرخندی بر روی منطقه شکل گرفته است.https://jneh.usb.ac.ir/article_2783_0b6907751c2d61d1b54b1f9681d762d5.pdfدانشگاه سیستان و بلوچستانمخاطرات محیط طبیعی2676-43775820160521Ranking Effective Desertification Indices using TOPSIS and Analytic Hierarchy Process (Case Study: Kashan Region)تعیین و اولویتبندی شاخصهای موثر در بیابانزایی با استفاده از مدل تاپسیس و تحلیل سلسله مراتبی8396281810.22111/jneh.2016.2818FAساراپیش یارکارشناسی ارشد مدیریت مناطق بیابانیحسنخسرویهیات علمی دانشگاهعلیطویلیدانشیار دانشگاه تهرانآرشملکیاندانشیار دانشگاه تهرانJournal Article20160627It is very difficult to assess desertification and criteria and indices are considered as key tools to measure the destruction. Evaluate the most effective desertification indices assessment and determination of their priorities and importance using systematic methods including Attribute Decision Making can increase the efficiency of controlling projects and, reclamation of disturbed lands, and also to avoiding investment wasting. Therefore, in this study TOPSIS and Analytic Hierarchy Process algorithm were used to determine the most effective indices and ranking their priorities and importance. The first, based on previous study in Iran and other parts of the world, 32 of effective indices on desertification were selected and weighted by relevant experts via questionnaires. Using Shannon entropy model suitable criteria for evaluating the indices were weighted, and then the most effective factors to assess desertification were determined and weighted by TOPSIS algorithm and Analytic Hierarchy Process respectively. The results showed that the criteria of sensitivity to minor changes and cost and time with the weight of 0.341 and 0.111 have the highest and the least importance among the studied criteria respectively. Among 32 ranked indices, 20 indices were determined as the most effective indices on desertification. The indices of annual rain fall, salinity, vegetation cover have the highest importance respectively. Also the results showed that indices of land use changes and annual rainfall with the weight of 0.217 and 0.166 have the highest priorities between human and natural indices respectively; so they should be prioritized in management and combat to desertification.ارزیابی موثرترین شاخصهای بیابانزایی و تعیین اولویت و اهمیت آنها با استفاده از روشهای سیستماتیک و نظامند مانند روشهای تصمیمگیری چند معیاره میتواند باعث افزایش بهرهوری پروژههای کنترل و احیای مناطق در خطر بیابانزایی و جلوگیری از هدر رفت سرمایهگذاری شود. بنابراین در پژوهش حاضر بهمنظور تعیین موثرترین شاخصها و اولویتبندی و وزندهی آنها از روشهای تاپسیس و تحلیل سلسله مراتبی استفاده شد. ابتدا 32 شاخص مهم و تاثیرگذار با استفاده از تحقیقات صورت گرفته در این زمینه در ایران و جهان و مدلهای ارزیابی موجود تعیین و از طریق پرسشنامه بهوسیله کارشناسان مربوطه نمرهدهی شدند. با کمک روش آنتروپی شانون، معیارهای مناسب برای ارزشیابی شاخصها، وزندهی و سپس با بکارگیری روش تصمیمگیری رتبهای تاپسیس موثرترین شاخصهای برای مدیریت و مقابله با بیانزایی تعیین و با استفاده از تحلیل سلسله مراتبی، وزندهی و اولویت بندی شدند. نتایج پژوهش نشان داد که معیار حساسیت به تغییرات جزئی با وزن 341/0 دارای بالاترین اهمیت و معیار هزینه و زمان با وزن 111/0 دارای کمترین اهمیت در بین معیارهای مورد بررسی هستند. از میان 32 شاخص رتبهبندی شده 20 شاخص بهعنوان موثرترین شاخصها تعیین شد که شاخصهای بارش سالیانه، شوری آب، درصد پوشش گیاهی از اهمیت بالایی برخوردار هستند. همچنین نتایج تحقیق نشان داد که شاخص تغییر کاربری اراضی با وزن 217/0 و شاخص بارش سالیانه با وزن 166/0به ترتیب بالاترین اولویت را در بین شاخصهای انسانی و طبیعی دارند و بنابراین در مدیریت و مقابله با بیابانی شدن باید در اولویت قرار گیرند.https://jneh.usb.ac.ir/article_2818_aa31da7949aa7400dc48204ec9ece3b7.pdfدانشگاه سیستان و بلوچستانمخاطرات محیط طبیعی2676-43775820160521The prospect of the effects of global warming on the ice the country changesدورنمای اثر گرمایش جهانی بر تغییرات مکانی_ زمانی یخبندان های کشور97122284710.22111/jneh.2016.2847FAکمالامیدواراستاد اب وهواشناسی دانشگاه یزد، یزد، ایرانرضاابراهیمیدانشگاه یزدمرضیهجمشیدی مطلقدانشگاه یزدقاسملکزاشکوردانشگاه گلستانJournal Article20160422The aim of this study was to evaluate the effects of global warming over the coming decades is frost country. For this, the first two time periods 2015-2026 and 2039-2050 in the minimum temperature data from the database at the Max Planck Institute in Germany EH5OM was extracted under A1B scenario. Then, using a dynamic model of regional climate temperature in at least two time periods mentioned in size 0/27 × 0/27 Degrees latitude areas with dimensions of approximately 30 × 30 km, covering an area of deals were downscaled. Each period of 12 years with cell size (2140 * 4380), the rows indicate the time (days) and columns represent the location (cell) via code in MATLAB days with temperatures below zero degrees Celsius, while mining and Zoning days Ice in the cold months, the slope of the trans-detector computed by Mann-Kendall and tilt sensing and maps that were drawn in the oven software. The results showed that most cold months in the period 2050-2039 of frost days over the period 2026-2015 are entitled. Most of frost days in February and in the mountainous Zagros and Alborz heights of Azerbaijan and Khorasan with 300 days appear.هدف از این پژوهش ارزیابی یخبندانهای کشور تحت اثر گرمایش جهانی طی دهههای آتی میباشد . جهت این امر نخست دادههای دمای حداقل هوا در دو بازه زمانی 2026-2015 و 2050-2039 از پایگاه داده EH5OM واقع در موسسه ماکس پلانک آلمان تحت سناریو A1B استخراج شد. سپس با استفاده از مدل دینامیکی اقلیم منطقهای دمای حداقل در دو بازه زمانی مذکور در ابعاد 27/0×27/. درجه طول و عرض جغرافیایی که حدوداً نقاطی با ابعاد 30×30 کیلومتر مساحت ایران را پوشش میدهند ریزمقیاس گردید. هر بازه زمانی 12 سال با ابعاد یاختهای (2140*4380 ) است که سطرها بیانگر زمان(روز) و ستونها بیانگر مکان(یاخته) میباشند.سپس از طریق کد نویسی در نرمافزار MATLAB روزهای با دمای زیر صفر درجه سانتیگراد استخراج و ضمن پهنهبندی روزهای یخبندان کشور در ماههای سرد سال ،روند و شیب روند این فرا سنج توسط آزمونهای من کندال و شیب سنس محاسبه و نقشههای آن در نرمافزار سور فر ترسیم گردید. نتایج نشان داد که اکثر ماههای سرد سال در بازه زمانی 2050-2039 از روزهای یخبندان بیشتری نسبت به بازه زمانی 2026-2015 برخوردار میباشند. بیشترین روزهای یخبندان کشور در ماه فوریه و در نوار کوهستانی زاگرس،آذربایجان و بلندیهای البرز و خراسان با 300 روز نمایان است. بیشترین وسعت مکانی روند منفی روزهای یخبندان کشور نیز در ماه فوریه و در 16 درصد وسعت کشور عمدتاً در نوار کوهستانی مشاهده میشود که شیب روند مناطق دارای روند منفی به میزان 2- روز و مناطق دارای روند مثبت به میزان 2 روز در سال است.https://jneh.usb.ac.ir/article_2847_db2e011f8d92e80142b53d518553fdf6.pdfدانشگاه سیستان و بلوچستانمخاطرات محیط طبیعی2676-43775820160521Environmental factors affecting the formation and occurrence of natural hazards rural settlements Silakhor Plains in Lorestan Provinceعوامل محیطی موثر بر شکلگیری و رخداد مخاطرات طبیعی سکونتگاههای روستایی دشت سیلاخور استان لرستان123134286510.22111/jneh.2016.2865FAداریوشیاراحمدیعضو هیئت علمی دانشگاه لرستانسیامکشرفیعضو هیئت علمی دانشگاه لرستانJournal Article20160703In principle, the appearance of a village more than anything is dependent upon the environmental conditions and geographical position. Thus identifying the environmental factors which influence the formation of rural habitats is highly important. The Silakhor plain in the northeast of Lorestan Province is an area with its favorable environmental factors for inhabitation, and a dense drainage network of major and minor faults. But it has a variety of natural hazards. In this paper, descriptive – analytical and statistical research methods have been used along with tools like topography, geology, and geomorphology maps, water resources and satellite imagery. To overlay the layers, Arc GIS software tools and AHP methods were used. Results indicate that the most important geomorphic factors in the dispersal establishment of villages are alluvial plains. The most stable Ecological factors which affect the distribution of villages in the Silakhor plain is the slope factor and the most instable ones are several faults that cause earthquakes in the region. From the natural hazards viewpoint, the results show that in the Silakhor plain from among 223 villages, 18 villages are at the risk of flooding, 41 villages at the risk of landslides, and 66 villages are located in high earthquake risk regions. Finally, the compilation hazard maps show that 18 villages are highly vulnerable to natural disasters.اصولاً استقرار و پیدایش یک روستا بیش از هر چیز تابع شرایط محیطی و موقعیّت جغرافیایی آن است. بنابراین شناخت عوامل محیطی تأثیرگذار در شکلگیری سکونتگاههای روستایی از اهمّیت زیادی برخوردار است. دشت سیلاخور در شمالشرقی استان لرستان از جمله مناطقی است که با وجود فاکتورهای محیطی مساعد جهت سکونت-گزینی، به دلیل وجود شبکه زهکشی متراکم و گسلهای اصلی و فرعی مختلف، دارای مخاطرات طبیعی گوناگونی است. با توجّه به موضوع تحقیق، از ابزار مختلفی مانند نقشههای توپوگرافی، زمینشناسی، ژئومورفولوژی، منابع آب و تصاویر ماهوارهای استفاده شده است. همچنین ابزارهای مختلف نرمافزار Arc GIS و روش AHP برای همپوشانی لایهها مورد استفاده قرار گرفته است. روش تجزیه و تحلیل بدین صورت است که ابتدا فاکتورهای محیطی مؤثّر در شکلگیری سکونتگاهها و رخداد مخاطرات طبیعی شناسایی و سپس موقعیّت سکونتگاهها در ارتباط با هر یک از فاکتورهای محیطی و مخاطرات طبیعی، تحلیل شدند. نتایج نشان میدهد که مهمترین عامل ژئومورفیک در پراکندگی و استقرار روستاها، دشتهای آبرفتی است. پایدارترین عامل اکولوژیک مؤثّر بر پراکنش روستاها در دشت سیلاخور عامل شیب و ناپایدارترین عامل، وجود گسلهای مختلفی است که باعث لرزهخیزی منطقه شده است. بررسی مخاطرات طبیعی دشت سیلاخور بیانگر این نکته است که از بین 223 روستا موجود، 18 روستا در معرض خطر سیل، 41 روستا در معرض خطر زمین لغزش و 66 روستا در خطر خیلی بالای زلزله قرار گرفتهاند. همچنین تلفیق نقشه نهایی مخاطرات نشان میدهد که 18 روستا در معرض خطر بالای سوانح طبیعی قرار دارند.https://jneh.usb.ac.ir/article_2865_2873d72fb4d6bb05b1126f13b7a92ac0.pdf