دانشگاه سیستان و بلوچستان مخاطرات محیط طبیعی 2676-4377 7 16 2018 05 22 Estimates of erosion amount and sediment production in the Kangir watershed in Ilam Province using E.P.M model برآورد میزان فرسایش خاک و تولید رسوب در حوضه آبخیز کنگیر در استان ایلام با استفاده از مدل E.P.M 1 22 3628 10.22111/jneh.2018.17056.1073 FA سید اسداله حجازی دانشیار گروه ژئوموفولوژی، دانشکده جغرافیا و برنامه‌ریزی، دانشگاه تبریز مهدی احمدی دانشجوی دکتری ژئومورفولوژی، دانشکده جغرافیا و برنامه‌ریزی، دانشگاه تبریز هیمن شهابی استادیار گروه ژئومورفولوزی، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه کردستان Journal Article 2016 09 28 Soil erosion is one of the serious threats for natural resources of each country and in many regions of the world and Iran, erosion is considered as a natural hazard. Nowadays, existing of precise systems and different mathematical models of erosion can ability to researchers for store basic and up-to-date, so that they can estimate the amount of erosion and sediment production in the watersheds. In present research, the model erosion E.P.M (Erosion Potential Method) is used to estimates of the erosion and sediment production in the Kangir watershed in Ilam Province. In the first step, using topographic maps with scale 1: 50,000, the watershed boundary was determined. It also streams digital maps, geology, land-use, rainfall, land cover, satellite images IRS and ETM+ in 2014 were used. The study area is located in the northern part of Ilam province in the Iwan city. This area is one of the high rainfall areas of Ilam province and the average annual rainfall in this area is more than 700 mm. The existence of sensitive formation to erosion and mountainous regions and steep slopes have caused the studied area to be prone area to soil erosion. The specific erosion in the watershed was the equivalent of 13.5 tons per hectare along with per year that equal to 961 cubic meters in square kilometer along with per year. The amount of sediment coefficient of the basin was calculated around 0.81. Generally, the obtained results had indicate average erosion amount of watershed that high erosion area are located in the western and southwestern sides respectively but the low erosion are located in central and northwestern sides of study area. فرسایش خاک امروزه یکی از خطرات جدی برای منابع طبیعی هر کشور محسوب می‌گردد و در بسیاری از مناطق جهان و نیز ایران فرسایش یکی از مخاطرات طبیعی تلقی می‌گردد. امروزه وجود سامانه‌های دقیق و مدل‌های ریاضی مختلف فرسایشی امکان ذخیره اطلاعات‌پایه و به‌روز را به پژوهشگران می‌دهند تا بتوانند میزان فرسایش و تولید رسوب را در حوضه‌های آبخیز برآورد کنند. در تحقیق حاضر با استفاده از مدل فرسایش E.P.M ((Erosion Potential Method به بررسی و میزان فرسایش‌پذیری حوضه آبخیز کنگیر در استان ایلام پرداخته‌شده است. در گام اول با استفاده از نقشه‌های توپوگرافی 1:50000 مرز حوضه مشخص گردید. همچنین از نقشه‌های رقومی آبراهه‌ها، زمین‌شناسی، کاربری اراضی، بارش، پوشش گیاهی، تصاویر ماهواره اییIRS و ETM+ مربوط به سال 1393 استفاده گردید. منطقه موردمطالعه در قسمت شمالی استان ایلام و در حوضه استحفاظی شهرستان ایوان قرار دارد. این منطقه ازجمله مناطق پر بارش استان ایلام بوده و متوسط سالیانه بارش در این ناحیه بیش از 700 میلی‌متر است. وجود سازندهای حساس به فرسایش و کوهستانی بودن منطقه و شیب زیاد سبب شده که منطقه موردمطالعه از مناطق مستعد جهت فرسایش خاک باشد. میزان فرسایش ویژه در این حوضه در سال معادل 5/13 تن در هکتار در سال برآورد گردید که معادل 961 مترمکعب در کیلومترمربع در سال می‌باشد. مقدار ضریب رسوب‌دهی حوضه کنگیر 81/0 محاسبه گردید. به‌طوری کلی نتایج تحقیق نشان‌دهنده فرسایش‌پذیری متوسط حوضه آبخیز است که به ترتیب بیشترین فرسایش متعلق به قسمت‌های غربی و جنوب غربی و کمترین فرسایش مربوط قسمت‌های مرکز و شمال غربی حوضه آبخیز موردمطالعه است.

https://jneh.usb.ac.ir/article_3628_6e1115c72bf77f83e46a77d38c103705.pdf

دانشگاه سیستان و بلوچستان مخاطرات محیط طبیعی 2676-4377 7 16 2018 05 22 Synoptic Analysis of Dust in the North East of Iran تحلیل همدید گرد وغبار شمال شرق ایران 23 44 3280 10.22111/jneh.2017.3280 FA رضا دوستان هیأت علمی گروه جغرافیا دانشگاه فردوسی مشهد Journal Article 2016 12 04 An identity of dust atmospheric patterns and extreme dust in northeastern Iran is the aim of the study. This main was determined to using of daily visibility data in ten synoptic stations from its establishment until 2009 and digital data of geopotential height and wind components from NCEP- NCAR and to principle component analysis and clustering approach. In northeastern of Iran, respectively, the dust of cold half is related to western Asia trough, Iran eastern trough and low in the region to central Asia, whereas the cause of warm half dust is subtropical high, Iran-Pakistan low and Caspian high with maximum pressure gradient in the region. This condition intensified to 5900 meters of subtropical height in the region. In the cold half, Cutoff low in north and northwest of Caspian along strong low caused extreme dust and extreme dust of warm half is related to the establishment of blocking and cutoff low of Western Asia, Pakistan low and Caspian high. Thus, extreme dust, other similar climatic events is related to the cutoff low and blocking neighbor to Iran. According to the position of the atmospheric patterns above-mentioned, throughout the year, central Asia desert and eastern of the region to north and northeast flow, is a source of dust in warm half and dust course of cold half related to the position of fronts of the cyclone and unstable weather, are internal deserts. شناسایی الگوهای جوی گرد وغبار و فرین های گرد وغبار در شمال شرقی ایران، هدف مطالعه است. این مهم با استفاده از داده روزانه دید افقی 10 ایستگاه سینوپتیک از بدو تأسیس تا سال2009 وداده های رقومی ارتفاع ژئوپتانسیل متر و مؤلفه های باد از مرکز پیش بینی محیطی و مطالعات جوی آمریکا با روش تحلیل مؤلفه اصلی و خوشه بندی، تعیین گردید. در شمال شرق ایران، به ترتیب گرد وغبار نیمه سرد مرتبط با ناوه آسیای غربی،کم ارتفاع شرق ایران، کم فشارمنطقه تا آسیای مرکزی و مسبب گرد وغبار نیمه گرم، پرفشار جنب حاره، کم فشار پاکستان تا ایران و پرفشار دریای خزر با بیشینه شیب فشار در منطقه می باشند. این شرایط در تابستان با هم ارتفاع 5900 متر بر روی منطقه، تشدید می شود. گرد وغبارهای شدید نیمه سرد را سردچال شمال و شمال غرب دریای خزر با کم فشار قوی در منطقه و در نیمه گرم با شکل گیری مانع و سردچال آسیای غربی، کم فشار پاکستان و پرفشار دریای خزر، فرین های گرد وغبار منطقه حادث می گردد. بنابراین گرد وغبار فرین، مشابه دیگر رخدادهای اقلیمی با الگوی سردچال و مانع نزدیک به ایران مرتبط است. با توجه به موقعیت استقرار الگوهای جوی فوق در طول سال، بیابان آسیای مرکزی و شرق منطقه با جریان شمال و شمال شرقی، منبع گرد وغبار نیمه گرم( بیشینه گرد وغبار) و منبع گرد وغبارهای نیمه سرد مرتبط با موقعیت جبهه های سیکلون و ناپایداری هوا، بیابان های داخلی ایران می باشند.

https://jneh.usb.ac.ir/article_3280_6a929efb251ee33fe105b294042d8195.pdf

دانشگاه سیستان و بلوچستان مخاطرات محیط طبیعی 2676-4377 7 16 2018 05 22 Investigation of the possibility of landslide hazard mapping using the Random Forest algorithm (Case study: Sardarabad Watershed, Lorestan Province) بررسی امکان تهیه نقشه خطر زمین‌‌لغزش با استفاده از الگوریتم جنگل تصادفی (محدوده‌‌ی موردمطالعه: حوزه آبخیز سردارآباد، استان لرستان) 45 64 3213 10.22111/jneh.2017.3213 FA علی طالبی دانشیار، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه یزد سحر گودرزی دانش‌‌آموخته کارشناسی ارشد، آبخیزداری، دانشگاه یزد حمید رضا پورقاسمی استادیار، منابع طبیعی و محیط‌زیست، دانشگاه شیراز Journal Article 2016 12 20 With respect to the ability of data analysis techniques, their applications in various engineering and geosciences disciplines have been expanded. In this study, the random forest algorithm has been used for landslide susceptibility mapping in the Sardarabad Watershed, Lorestan Province. Random forest is another popular and very efficient algorithm, based on model aggregation ideas, for both regression and classification problems. The method combines the idea of bagger with random feature selection. For this purpose, layers of slope, aspect, elevation, curvature, distance from the fault, distance from the river, distance from the road, rainfall, lithology and land use were prepared as the factors influencing landslide. Then, their maps were digitized in ArcGIS10.2 map-software. Then, sensitive areas to landslides were evaluated using adaptive random forest algorithms. Meanwhile, random forest algorithms were written in R software and finally, ROC curves were used for evaluating the models. Based on the obtained results in the study area, the accuracy of the random forest algorithm is 98.8%. Overall, the random forest algorithm indicates that lithology and distance to roads are the main factors on landslide occurrence. Overall, the random forest algorithm indicates that lithology and distance to roads are the main factors on landslide occurrence. با توجه به توانایی تکنیکهای داده کاوی، کاربرد آنها در رشته های مختلف مهندسی و علوم زمین گسترش فراوانی داشته است. هدف از پژوهش حاضر پهنه‌بندی حساسیت زمین‌لغزش با استفاده از الگوریتم جنگل تصادفی، در حوزه آبخیز سردارآباد در شهرستان خرم‌آباد، استان لرستان است. جنگل‌های تصادفی یک نوع مدرن از درخت- پایه هستند که شامل انبوهی از درختهای کلاس‌بندی و رگرسیونی میباشند. الگوریتم جنگل تصادفی مبتنی بر دسته‌ای از درخت‌های تصمیم است و در حال حاضر یکی از بهترین الگوریتم‌های یادگیری است. برای انجام پژوهش حاضر لایه‌های اطلاعاتی درجه شیب، جهت شیب، ارتفاع از سطح دریا، شکل شیب، فاصله از گسل، فاصله از آبراهه، فاصله از جاده، بارندگی، لیتولوژی و کاربری اراضی به‌عنوان عوامل مؤثر بر وقوع زمین‌لغزش شناسایی و نقشه های آن در نرم‌افزار ArcGIS10.2 رقومی و تهیه گردیدند. سپس با استفاده از الگوریتم جنگل تصادفی، ارتباط بین عوامل مؤثر و موقعیت زمینلغزشها و وزن هر یک از آنها در نرم‌افزار آماری R محاسبه و درنهایت جهت تهیه نقشه حساسیت زمین‌لغزش منطقه موردمطالعه به محیط GIS منتقل گردید. نتایج ارزیابی دقت روش پهنه‌بندی با استفاده از منحنی تشخیص عملکرد نسبی و 30 درصد نقاط لغزشی استفاده‌نشده در فرآیند مدل‌سازی، بیان‌گر دقت عالی مدل جنگل تصادفی با سطح زیر منحنی 8/98 درصد است. هم‌چنین بر اساس الگوریتم جنگل تصادفی، عوامل لیتولوژی، فاصله از جاده و فاصله از رودخانه به ترتیب بیشترین تأثیر را در وقوع زمین‌لغزش حوزه آبخیز سردارآباد داشتهاند. با توجه به توانایی تکنیکهای دادهکاوی، کاربرد آنها در رشتههای مختلف مهندسی و علوم زمین گسترش فراوانی داشته است.هدفازپژوهشحاضرپهنه‌بندیحساسیتزمین‌لغزشبااستفادهازالگوریتمجنگلتصادفی،درحوزهآبخیزسردارآباددرشهرستان خرم‌آباد، استانلرستاناست. جنگل‌هایتصادفییکنوعمدرناز درخت- پایههستندکهشاملانبوهیازدرختهایکلاس‌بندیورگرسیونیمیباشند. الگوریتمجنگلتصادفیمبتنیبردسته‌ایازدرخت‌هایتصمیماستودر حالحاضریکیازبهترین الگوریتم‌هاییادگیریاست.برای انجام پژوهش حاضرلایه‌هایاطلاعاتیدرجهشیب،جهتشیب،ارتفاعازسطحدریا،شکلشیب، فاصلهازگسل،فاصلهازآبراهه،فاصله از جاده، بارندگی، لیتولوژیوکاربریاراضیبه‌عنوانعواملمؤثربروقوعزمین‌لغزششناساییونقشههای آن درنرم‌افزار ArcGIS10.2 رقومی و تهیه گردیدند. سپسبااستفادهازالگوریتمجنگلتصادفی،ارتباط بین عوامل مؤثر و موقعیت زمینلغزشها و وزنهریکازآنهادرنرم‌افزارآماری R محاسبهو درنهایت جهت تهیه نقشهحساسیتزمین‌لغزش منطقهموردمطالعهبه محیط GIS منتقل گردید.نتایجارزیابیدقتروشپهنه‌بندیبااستفادهازمنحنیتشخیصعملکردنسبیو30درصدنقاطلغزشی استفاده‌نشدهدرفرآیندمدل‌سازی،بیان‌گردقتعالیمدلجنگلتصادفی با سطح زیر منحنی 8/98درصد است.هم‌چنینبر اساس الگوریتمجنگلتصادفی، عوامللیتولوژی، فاصلهاز جادهوفاصله از رودخانهبه ترتیب بیشترین تأثیر رادروقوعزمین‌لغزشحوزه آبخیز سردارآباد داشتهاند.

https://jneh.usb.ac.ir/article_3213_41536b2c86c24a2826740c8d48a76984.pdf

دانشگاه سیستان و بلوچستان مخاطرات محیط طبیعی 2676-4377 7 16 2018 05 22 Site Selection crisis management support base by using AHP and GIS; (case study: the city of Shahr-e- Babak) جانمایی پایگاه‌های پشتیبانی مدیریت بحران با استفاده از تکنیک AHP و GIS؛ (مطالعه موردی: شهربابک) 65 88 3147 10.22111/jneh.2017.3147 FA محمد رحیمی استادیار گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری دانشگاه شهید باهنر کرمان نوشین افشارمنش کارشناس ارشد شهرسازی، برنامه‌‌ریزی شهری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرمان، کرمان Journal Article 2016 12 25 To reduce the city's vulnerability to crises such as earthquakes, floods and other natural disasters and abnormal only pay attention to the safety and strength of the building and construction engineering principles, is not enough. But also it is necessary for crisis management as one of the management levels urban affairs is entered. The location finds meaning in the framework of land use and in fact, is practical for Principles and scientific selection place for target land use, It is essential to taken an effective step in order to control and checkrein the crisis with the emphasis on the establishment and juxtaposition of urban land uses. Therefore, this study aimed at locating crisis management support base of Shahr-e Babak, to provide the optimal location pattern of crisis management support base. For this purpose have been invented advanced tools and techniques to become in the service more efficient of urban planning. Therefore, this study aimed at locating crisis management support base of Shahr-e Babak, to provide the optimal location pattern of crisis management support base using Analytical Hierarchy Process (AHP) for weighting criteria, overlay index (IO) to integrate layers and Geographic Information Systems (GIS). In terms of target, this research is practical and research methodology is descriptive-analytical and experimental research. Criteria used include efficiency, adaptability, safety and environmental characteristics Shahr-e-Babak. General results of this research show that 16.9% of Shahr-e-Babak land include totally inappropriate land to build a crisis management support base, 41.17 % is poor appropriate, 18.6 % is with quality neutral, 21.2 % is comparatively appropriate and 1.6 % of the land allocated to totally appropriate. Also suggested map locating also said Babak crisis management support base and the necessary land use the adjacent in Suggestion land use map. برای کاهش آسیب‌پذیری شهر در برابر بحران‌هایی نظیر زلزله، سیل و سایر بحرانهای طبیعی و غیرطبیعی تنها توجه به ایمنی و مقاومت ساختمان و رعایت اصول مهندسی ساختمان، کفایت نمی‌کند بلکه لازم است مدیریت بحران به عنوان یکی از حیاتی‌ترین سطوح مدیریت، وارد امور شهری گردد. از آنجا که مکانیابی در چهارچوب کاربری زمین معنا پیدا می‌کند و در حقیقت عملی است جهت گزینش علمی و اصولی مکانی برای کاربری مورد نظر، ضروری است تا با تأکید بر نحوه استقرار و همجواری کاربری‌های شهری، گامی مؤثر در جهت کنترل و مهار بحران برداشت. منظور از این پژوهش جانمایی پایگاه‌های پشتیبانی مدیریت بحران شهر بابک با در نظر گرفتن پارامترها و عوامل موثر مکانی شهر بابک می‌باشد. برای این منظور ابزار و فنون پیشرفته‌ای ابداع شده‌اند تا در خدمت تحلیل کاراتر برنامه‌ریزی شهری قرار گیرند. از اینرو مکان‌یابی پایگاه‌ پشتیبان مدیریت بحران شهربابک، با استفاده از فرآیند تحلیل سلسله مراتبی (AHP) جهت وزندهی معیارها، همپوشانی شاخص (IO) جهت تلفیق لایه‌ها و سیستم‌های اطلاعات جغرافیایی (GIS) الگوی مکانیابی بهینه پایگاه‌ پشتیبان مدیریت بحران را در تحقیق حاضر ارائه نموده است. ماهیت تحقیق حاضر به لحاظ هدف کاربردی و روش تحقیق توصیفی – تحلیلی- تجربی است. در این مسیر معیارهای بکار گرفته شامل کارایی، سازگاری، ایمنی و ویژگی‌های محیطی شهربابک می‌باشد. نتایج عمومی این پژوهش نشان می‌دهد 16.9 درصد از کل مساحت شهربابک شامل اراضی کاملا نامطلوب جهت احداث پایگاه پشتیبان مدیریت بحران ، 41.7 درصد اراضی با مطلوبیت ضعیف، 18.6 درصد اراضی با کیفیت بی‌تفاوت، 21.2 درصد اراضی نسبتا مطلوب و 1.6 درصد طبقه کاملا مطلوب را به خود اختصاص داده است. همچنین نقشه پیشنهادی جانمایی پایگاه‌ پشتیبان مدیریت بحران شهربابک و کاربری‌های ضروری مجاور این کاربری در نقشه کاربری اراضی پیشنهادی آمده است.

https://jneh.usb.ac.ir/article_3147_ca7edea7928679589783c902e83231fa.pdf

دانشگاه سیستان و بلوچستان مخاطرات محیط طبیعی 2676-4377 7 16 2018 05 22 Estimates of the damage caused by the earthquake by using RADIUS and GIS (Case Study city Ashkezar) تخمین خسارات ناشی از زلزله با استفاده از مدل RADIUS و GIS (مطالعه موردی شهرستان اشکذر) 89 104 3637 10.22111/jneh.2018.18419.1159 FA سید علی المدرسی دانشیار، دکترای تخصصی، دانشگاه آزاداسلامی یزد سید احمد میردهقان اشکذری دانشجوی دکتری جغرافیا، دانشگاه آزاد اسلامی یزد Journal Article 2016 12 27 Earthquake is a natural phenomenon that ignoring it causes irreparable damage, therefore seismic vulnerability assessment of residential districts is one of the necessities of urban management. By creating an appropriate model and employing a variety of spatial and non-spatial data and analyzing geographic information and multi-criteria decision-taking systems one can assess and analyze seismic vulnerability of cities against earthquakes. In this study Ashkezar city as one of Yazd province cities is chosen for vulnerability assessment. In this study Radius model is used for vulnerability assessment. This model’s input data is: 1-the size of the district under study 2-district population 3-total number of buildings 4-soil properties 5-vital arteries information 6-earthquake scenario; and its output data is earthquake magnitude, damages on buildings, vital arteries and casualties.The results show that earthquake damages by two possible scenarios in the district under study are very low so that in southwest fault scenario the damage is low and in eastern fault scenario there is no damage. زلزله پدیده‌ای است طبیعی که بی توجهی به آن خسارات جبران ناپذیری به دنبال خواهد داشت. بر این اساس بررسی‌‌های مربوط به آسیب‌‌‌پذیری لرزه‌‌‌ای مناطق مسکونی یکی از ضروریات مدیریت شهری است که با ایجاد یک مدل مناسب و به کارگیری انواع داده‌‌‌های مکانی و غیرمکانی و انجام تحلیل‌‌‌های مربوط در سیستم‌‌‌های اطلاعات جغرافیایی و سیستم‌‌‌های تصمیم‌‌‌گیری چند معیار، بتوان به ارزیابی و تحلیل آسیب‌‌‌پذیری شهرها در برابر زلزله کمک نمود. در این پژوهش شهر اشکذر به عنوان یکی از شهرهای استان یزد جهت بررسی آسیب‌‌‌پذیری انتخاب گردید. در این پژوهش برای تعیین آسیب‌‌‌پذیری، از مدل رادیوس استفاده شد. داده‌‌‌های ورودی این مدل عبارتند از: 1- اندازه و حد و مرز منطقه مورد مطالعه 2-جمعیت کل منطقه 3- تعداد کل ساختمان 4- نوع خاک 5- اطلاعات شریان‌‌‌های حیاتی 6- انتخاب سناریوی زلزله و خروجی‌‌‌های این نرم افزار عبارتند از: شدت لرزه‌‌‌ای، خسارات وارده به ساختمان و شریان‌‌‌های حیاتی و تلفات. نتایج حاصل از این پژوهش نشان می‌‌‌دهد خسارات ناشی از زلزله در دو سناریوی احتمالی وقوع زلزله در منطقه مورد مطالعه ناچیز است، به گونه‌‌‌ای که در سناریو گسل جنوب غرب، خسارات اندکی وارد می‌‌‌شود و در سناریوی گسل شرقی، میزان خسارت صفر است.

https://jneh.usb.ac.ir/article_3637_df1b5e5d1660bc59d44fc9d9266501d3.pdf

دانشگاه سیستان و بلوچستان مخاطرات محیط طبیعی 2676-4377 7 16 2018 05 22 Evaluation of the vulnerability of urban areas of Kashan against earthquake risk using IHPW model ارزیابی میزان آسیب‌پذیری محدوده شهری کاشان در برابر خطر زلزله با استفاده از مدل IHPW 105 126 3276 10.22111/jneh.2017.3276 FA لیلا گلی مختاری استادیار ژئومورفولوژی، دانشکده جغرافیا و علوم محیطی، دانشگاه حکیم سبزواری علی شکاری بادی دانشجوی کارشناسی ارشد هیدروژئومورفولوژی در برنامه‌ریزی محیطی، دانشگاه حکیم سبزواری زهرا بشکنی دانشجوی کارشناسی ژئومورفولوژی، دانشکده جغرافیا و علوم محیطی، دانشگاه حکیم سبزواری Journal Article 2016 12 28 Iran is located in Alpide seismic belt and about 21% of all world earthquakes are occurred in our country, so the extent of human and physical vulnerability in Iran is very high. Due to the increasing rate of population growth in cities, it is essential to identify the earthquake vulnerability of cities in order to reduce the earthquake impacts and the following adverse effects through different studies. The current study has been done with the aim to assess and evaluate the vulnerability of urban areas of Kashan to earthquake risk. In this study, the descriptive-analytical method was selected for investigations and the IHWP method and GIS software were used to evaluate vulnerability. The affecting factors for vulnerability that has been used in this study are as follows: population density, building’s quality, number of floors, distance to fault, epicenter of earthquake, pick ground acceleration (PGA), residential area distance from open spaces, city texture (urban open space), distance from medical centers, distance from hazardous centers and installations, depth of water table, and land use. The results of study show that 30 percent of Kashan urban areas, including Khzaq areas (zone 8), Ravand (zone 6), Taher Abad (zone 7) that are located in the northwest of the city are faced with high and very high-risk vulnerability, but in Bazaar areas (zone 10), Dasht Afroz (zone 3), and shahed (zone 2), the risk of vulnerability reduces significantly. Therefore, these areas can be used for temporary housing after the earthquake and can be suitable areas for subsequent development of the city. Finally, it is suggested that the special attention should be given to improving the existing buildings quality and precise designation for buildings under construction to reduce losses and damages caused by the earthquake and also to prevent city development in vulnerable areas. کشور ایران بر روی کمربند زلزله‌ی آلپاید قرار دارد که حدود 21 درصد از کل زلزله‌های جهان در این محدوده‌ی جغرافیایی به وقوع می‌پیوندد، بنابراین، میزان آسیب‌پذیری فیزیکی و انسانی ناشی از زلزله در ایران بسیار زیاد است. با توجه به افزایش روز افزون تراکم جمعیت در شهرها، ضروری است که برای کاهش خسارات جانی و مالی در هنگام وقوع زلزله و پس از آن، مطالعات لازم برای شناسایی میزان آسیب‌پذیری شهرها در برابر زلزله را انجام داد. پژوهش حاضر با هدف ارزیابی آسیب‌پذیری محدوده شهری کاشان در برابر خطر زمین‌لرزه صورت پذیرفته است. در این تحقیق با روش تحلیلی – توصیفی، از فرایند سلسله مراتبی معکوس (IHWP) و نرم‌افزار سیستم اطلاعات جغرافیایی (Arc GIS 10.3) برای سنجش میزان آسیب‌پذیری استفاده شده است. شاخص‌های موثر در آسیب‌پذیری که در پژوهش حاضر به کار گرفته شده عبارتند از: تراکم جمعیتی، کیفیت ابنیه، تعداد طبقات، فاصله از گسل، کانون زلزله، حداکثر شتاب زمین (PGA)، فاصله سکونتگاه‌ها از فضای باز، دانه‌بندی بافت (فضای باز شهری)، فاصله از مراکز درمانی، فاصله از مراکز و تاسیسات خطرزا، عمق سطح ایستابی و کاربری اراضی. نتایج تحقیق نشان می‌دهد 30 درصد محدوده شهری کاشان شامل نواحی خزاق (ناحیه 8)، راوند (ناحیه 6) و طاهرآباد (ناحیه 7) واقع در در شمال‌غرب با خطر آسیب‌پذیری بالا و بسیار بالا مواجه است از طرفی دیگر، در نواحی بازار (ناحیه 10)، دشت افروز (ناحیه 3) و شاهد (ناحیه 2) خطر آسیب‌پذیری به شدت کاهش پیدا می‌کند. بنابراین، این مناطق می‌تواند برای اسکان موقت پس از زمین‌لرزه و یا توسعه‌ی آتی شهر مناسب باشد. در نهایت، پیشنهاد می‌شود برای کاهش تلفات و خسارات ناشی از زلزله به مقاوم‌سازی ساختمان‌های موجود و طراحی اصولی و صحیح بناهای در حال ساخت توجه ویژه شود و از گسترش شهر در مناطق آسیب‌پذیر جلوگیری گردد.

https://jneh.usb.ac.ir/article_3276_44b37bc31485a354ebdb83546230ba04.pdf

دانشگاه سیستان و بلوچستان مخاطرات محیط طبیعی 2676-4377 7 16 2018 05 22 Analysis of temporal and spatial variations of Cloud cover using remote sensing data at Iran واکاوی تغییرات زمانی و مکانی پوشش ابر در ایران با بهره گیری از داده های سنجش از دور 127 144 3144 10.22111/jneh.2017.3144 FA خداکرم حاتمی بهمن بیگلو دانشجوی دکتری اقلیم‌شناسی، دانشگاه اصفهان سعید موحدی دانشیار اقلیم شناسی، دانشگاه اصفهان Journal Article 2016 12 30 The aim of this research is an analysis of tempo-spatial variations of Cloud cover at Iran. To achieve the goal, Cloud Fraction parameter has been used from cloud product of MODIS sensor on Terra satellite at level 2 and version 6 (MOD06) in the period of 2000 to 2013. Given that, the Available parameters in level 2 MODIS cloud products have not geographical coordinate’s regular network, At first, the Cloud Fraction parameter data were transferred to a regular network, due to this process, Climate analysis on the data is possible, Base on new database the results showed that In annual scale, the trend variations in cloud cover increase at a rate of 0.02+% per annual (2% per century) in the country. Cloud cover in the seasonal scale showed that the decreasing trend occurs in autumn and increasing trend in other seasons. Cloud cover in the monthly scale, in July, October, December, and January decreased and there is an increasing trend in other months. The spatial distribution of cloud cover in the long-term annual trend showed that there is decreasing trend in the North East, North West and sporadically in the central regions and an increasing trend in the South, Southeast, and East of the country. Spatial distribution of seasonal trend showed that most parts of the country have been with the positive trend in autumn and the negative trend in winter. هدف از این مطالعه، واکاوی تغییرات مکانی و زمانی پوشش ابر بر فراز ایران است. برای دستیابی به این هدف، از پارامتر درصدِابرپوش فرآورده ابر سطح 2، نسخهی 6 مودیس تررا (MOD06) در دورهی آماری 1379 تا 1392 شمسی استفاده شده است. با توجه به اینکه، فرآورده ابر سطح 2 مودیس فاقد شبکهی مختصات جغرافیایی منظم روزانه است. ابتدا پایگاه دادهی جدیدی همسان با تفکیک مکانی پارامتر درصدِابرپوش تهیه گردید تا واکاوی اقلیمی بر روی دادهها امکانپذیر گردد. یافتههای این پژوهش نشان داد که در مقیاس سالانه تغییرات روند پوشش ابر در کشور با آهنگ 02/0+ درصد در سال (2 درصد در هر قرن) رو به افزایش است. در مقیاس فصلی، در فصل پاییز با روند کاهشی و در سایر فصول با روند افزایشی روبرو است و در مقیاس ماهانه در ماههای تیر، مهر، آذر و دی روند کاهشی و در سایر ماهها روند افزایشی وجود دارد. پراکنش مکانی روند سالانهی پوشش ابر در درازمدت نشان داد که پوشش ابر در شمال شرق، شمال غرب و بطور پراکنده در قسمت های داخلی کشور روند کاهشی دارد و در جنوب، جنوب شرقی و شرق کشور روند افزایشی دارد. پراکنش مکانی روند فصلی نشان داد که بیشتر مناطق کشور در فصل پاییز با روند منفی و در فصل زمستان با روند مثبت روبرو است.

https://jneh.usb.ac.ir/article_3144_916d6a26154ed1e37258c5980524313e.pdf

دانشگاه سیستان و بلوچستان مخاطرات محیط طبیعی 2676-4377 7 16 2018 05 22 Evaluation the impact of natural and human factors on the underground water level of Darab County ارزیابی تاثیر عوامل طبیعی و انسانی بر تراز آبهای زیر زمینی شهرستان داراب 145 160 3198 10.22111/jneh.2017.3198 FA سهراب قائدی استادیار اقلیم شناسی، گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه شهید چمران اهواز ساناز آگاه کارشناسی ارشد، اقلیم شناسی در برنامه ریزی محیطی Journal Article 2017 01 22 The impact of natural and human factors that affect the level of Darab Plain was evaluated to determine the role of each of these factors in decreasing the level of groundwater occurrence. In recent decades, Simultaneity climate change and increasing population, industry and agriculture cause’s ambiguity in cognition of more effective factors in decreasing underground water reserves in the country. Darab plain in the south-eastern of Fars province has an important role in the field of agriculture and horticulture in the country. However, many natural factors affect, but from the natural, precipitation and evaporation were studied as the most important factors affecting the level of underground waters. From the human factors also seem to indiscriminate exploitation and numerous drilling deep and semi-deep wells have a significant impact on underground water resources. To assessment, the trend of data was used Mann- Kendall test and was applied Sen’s slope estimator to calculate data slope. Pearson correlation coefficient was applied to evaluate the relationship between groundwater level data with the data of precipitation and the exploitation of them. By comparing the natural parameters trend and the exploitation of water resources in the region, it can be concluded that natural factors have been little effective in decreasing the level of underground water and human activities played a significant role. تاثیر عوامل طبیعی و انسانی موثر بر تراز آبهای زیر زمینی دشت داراب بررسی گردید تا مشخص شود که سهم هر یک از این عوامل در کاهش تراز آبهای زیرزمینی منطقه به چه میزان است. همزمانی تغییرات آب و هوایی و رشد روزافزون جمعیت، صنعت و کشاورزی در دهه های اخیر موجب ابهام در بیان عامل موثرتر در کاهش شدید ذخایر آبهای زیرزمینی کشور شده است. دشت داراب در جنوب شرقی استان فارس از دشت های مهم کشور در زمینه ی تولیدات زراعی و باغی است. هرچند عوامل طبیعی متعددی در این زمینه تاثیر گذار هستند، لیکن از بین عوامل طبیعی، بارش و تبخیر به عنوان مهمترین عوامل موثر بر تراز آبهای زیر زمینی مطالعه گردید. از بین عوامل انسانی نیز به نظر می رسد بهره برداری بیش از حد و حفر متعدد چاههای عمیق و نیمه عمیق تاثیر بسزایی بر منابع آب زیر زمینی دارد. برای سنجش روند داده ها از آزمون من – کندال و برای محاسبه شیب آنها از برآوردگر شیب سن استفاده شد. ضریب همبستگی پیرسون نیز برای بررسی میزان رابطه ی داده های تراز آبخوان ها با داده های بارش و میزان بهره برداری از آنها بکار برده شد. با مقایسه روند عوامل و نتایج همبستگی آنها در منطقه، می توان نتیجه گرفت که تاثیر عوامل طبیعی در کاهش تراز آبهای زیر زمینی ناچیز و عامل اصلی کاهش شدید منابع آب منطقه، بهره برداریهای بی رویه از منابع آب بوده است.

https://jneh.usb.ac.ir/article_3198_f1badfddaceec6273b4e97902065f1ab.pdf

دانشگاه سیستان و بلوچستان مخاطرات محیط طبیعی 2676-4377 7 16 2018 05 22 Application of GIS in assessment and analysis of the spatial distribution of seismicity hazards and population density in Iran استفاده از سامانه اطلاعات جغرافیایی در بررسی و تحلیل توزیع مکانی خطر لرزه خیزی و تراکم جمعیت در ایران 160 174 3199 10.22111/jneh.2017.3199 FA سید ناصر هاشمی استادیار زمین شناسی ساختاری و تکتونیک، دانشکده علوم زمین، دانشگاه دامغان Journal Article 2017 01 25 The country of Iran is within one of the most seismically active regions of the world. In order to answer this question that how population centers in this country spatially correlate with seismicity hazardous zones, a GIS-based geospatial analysis technique has been employed to assess this correlation. For this purpose, the population density layer map of the country has been prepared based on the national database gathered in 2011. In addition, seismicity hazard maps of the region were prepared by analysis and combining the earthquake data catalog (including historical and instrumental data) and active fault data of the region. By overlying the population density and seismicity hazards maps of the region and employing ArcGIS (version 9.3) package, four zones namely: high population - high seismicity, high population – low seismicity, low population – high seismicity, and low population – low seismicity, are defined in the country. Additionally, the location of major cities of Iran (as the main population centers of the country) in relation to the peak ground acceleration estimated for the neighboring active faults for the cities’ location was assessed. Results obtained indicate that the population density, as a spatial variable, shows a high positively correlation with the seismicity variables, meaning that the most of the high populated centers in Iran are located in areas with high seismicity hazards. It is also concluded that more than 45% of major cities of Iran are located in potentially high earthquake hazard zones, with estimated PGA equal or more than 0.5 g. The results of this study can be very useful for preparing a national long-term plan, necessary for the future development of the country, as well as for reducing and controlling the seismicity risk over the region.n correlation coefficient, Darab County. کشور ایران از جمله نواحی با خطر و ریسک لرزه خیزی بالا در کره زمین محسوب می شود. در این تحقیق کوشش شده است با استفاده از روش های تحلیل مکانی و به کمک نرم افزار ArcGis (9.3)، به بررسی و تحلیل نحوه توزیع جمعیت و خطر لرزه ای در این کشور پرداخته شود. به این منظور، داده های مرتبط با لرزه خیزی ایران از منابع مختلف گردآوری شده و به همراه اطلاعات مربوط به گسلش فعال، در تهیه نقشه های توزیع خطر لرزه ای ایران بکار برده شده است. به علاوه، بر اساس آمار منتشر شده از سرشماری نفوس و مسکن سال 1390، نقشه توزیع تراکم جمعیت ایران در سطح شهرستان ها، تهیه شده است. به کمک ابزار آمار و تحلیل مکانی در نرم افزار ArcGis (9.3) و با ترکیب اطلاعات لرزه خیزی و توزیع جمعیت و همچنین بررسی پراکندگی مراکز جمعیتی (شهرهای) ایران، نقشه پهنه بندی خطر لرزه ای – جمعیت این کشور تهیه شده است. بر این اساس، 4 پهنه تحت عناوین: پهنه خطر لرزه ای بالا-جمعیت بالا، پهنه خطر لرزه ای بالا-جمعیت کم، پهنه خطر لرزه ای کم-جمعیت بالا و پهنه خطر لرزه ای کم-جمعیت کم، در نقشه نهایی پهنه بندی، مشخص شده است. همچنین، موقعیت مکانی قرارگیری شهرها نسبت به گسل های فعال نیز مورد بررسی قرار گرفته است. به علاوه، در این تحقیق مشخص شده است که حدود 45 درصد از شهرهای مهم ایران، به عنوان مهمترین مراکز جمعیتی این کشور، در نزدیکی گسل های فعال و در معرض خطر بیشینه شتاب لرزه ای بیش ازg 5/0 قرار دارند. نتایج حاصل از این تحقیق می تواند در برنامه ریزی های بلندمدت کشور برای آمادگی در برابر رخداد زلزله ها و تلاش برای کاهش خسارات ناشی از این پدیده طبیعی، سودمند باشد.

https://jneh.usb.ac.ir/article_3199_bcfbc9e04162431305b58e18fdec5c1c.pdf

دانشگاه سیستان و بلوچستان مخاطرات محیط طبیعی 2676-4377 7 16 2018 05 22 Modeling of Trends of Temperature and Precipitation Extreme Indices in Urmia Lake Basin مدل سازی و روندیابی شاخص‌های حدی دما و بارش حوضه دریاچه ارومیه 175 194 3517 10.22111/jneh.2017.18933.1194 FA علی محمد خورشیددوست استاد، گروه آب و هواشناسی، دانشگاه تبریز علی اکبر رسولی استاد، گروه آب و هواشناسی، دانشگاه تبریز سعید زنگنه دانشجوی دکتری، گروه آب و هواشناسی، دانشگاه تبریز Journal Article 2017 01 28 Temperature and precipitation are the basic elements of climate. Therefore, sudden or short-term and long-term changes may change the climate of any location. The aim of this study was to predict trend indices of climate extremes using statistical downscaling methods and artificial technical data generation. In this study, in order to achieve these goals, The climate data of temperature, precipitation and sunshine hours during the period 1981 to 2010 was received from Meteorological Organization. Then, using CLIMGEN statistical models and observational data of selected stations of the basin, data produced over the period of 2020-2050. Then, using RClimDex software, extreme temperature and precipitation indices were extracted. Finally, the by use of MINITAB software the climate trend indices were drawn at selected stations of Urmia Lake basin. For validation, the prediction was accomplished by observational database period of 2001-2010 through the model. The relationship between generated data with the observational data was analyzed by SPSS, which showed high accuracy in most stations. The maximum absolute error of precipitation in the station of Orumieh was 4.69 mm and the lowest in Tabriz station with 3.7 mm. The highest mean squared error of precipitation in the Takab station was obtained with 6.4 mm and the lowest in the Tabriz station was 4.14 mm. Results indicated an increase in temperature and precipitation extreme events including increases in summer days, and very humid days of consecutive dry days at selected stations proved to be located on West and East basins. The increase of icy days and the reduction of summer days were shown while very wet and dry consecutive days were observed in the southern selected station. دما و بارش از عناصر اساسی اقلیم است لذا تغییرات ناگهانی یا کوتاه‌مدت و درازمدت آن می‌تواند ساختار آب و هوای هر محل را دگرگون سازد. هدف از پژوهش حاضر پیش‌بینی روند شاخص‌های حدی اقلیمی با استفاده از روش‌های آماری ریز مقیاس‌نمایی و تولید داده‌های مصنوعی می‌باشد. در این تحقیق به منظور دست‌یابی به این اهداف، ابتدا داده‌های اقلیمی دما، بارش، ساعات آفتابی و ... طی دوره 1981 تا 2010 از سازمان هواشناسی اخذ گردید. سپس با استفاده از مدل‌ آماری CLIMGEN و داده‌های مشاهداتی دما، بارش و... سه ایستگاه‌ منتخب حوضه، داده‌های دوره 2050-2020 تولید شد. با استفاده از نرم افزار RClimDex شاخص‌های حدی دما و بارش شامل روزهای یخبندان، روزهای تابستانی، روزهای خیلی مرطوب و روزهای خشک متوالی استخراج گردید. در نهایت با استفاده از MINITAB و مدل سری‌های زمانی روند شاخص‌های اقلیمی در ایستگاه‌های منتخب حوضه دریاچه ارومیه ترسیم شد. برای صحت سنجی و ارزیابی مدل، توسط داده‌های مشاهداتی دوره 1981 تا 2000 به پیش‌بینی داده‌های دوره 2010-2001 بوسیله مدل پرداخته شد. سپس همبستگی و میزان خطای 1MAE و 2RMSE بین داده‌های تولید شده با داده‌های مشاهداتی توسط SPSS و EXCEL بدست آمد. بیش‌ترین میانگین خطای مطلق بارش در ایستگاه ارومیه با 69/4 میلیمتر و کم‌ترین آن در ایستگاه تبریز با 07/3 میلیمتر اندازه‌گیری شد. بیشترین میزان مجذور میانگین مربعات خطای بارش در ایستگاه تکاب با 4/6 میلیمتر و کم‌ترین آن در ایستگاه تبریز 01/4 میلیمتر بدست‌آمد. نتایج نشان دهنده افزایش رویدادهای حدی دما و بارش از جمله افزایش روند روزهای تابستان(روزهای گرم)، افزایش روزهای خیلی مرطوب(بارش سنگین) و روزهای خشک متوالی در ایستگاه‌های منتخب واقع در غرب و شرق حوضه می‌باشد؛ و افزایش روند روزهای یخبندان و کاهش روند روزهای تابستان، کاهش روزهای خیلی مرطوب و روزهای خشک متوالی در ایستگاه منتخب جنوب حوضه مشاهده می‌گردد.

https://jneh.usb.ac.ir/article_3517_f9e65e16f44b37e3aec52f2fd5a03cc8.pdf

دانشگاه سیستان و بلوچستان مخاطرات محیط طبیعی 2676-4377 7 16 2018 05 22 Prioritization of Landslide Effective Factors and its Hazard Mapping Using Weighted Linear Combination method (case study: Vark watershed) اولویت‌بندی عوامل موثر بر زمین‌لغزش و پهنه‌بندی خطر آن با استفاده از روش ترکیب خطی وزن‌دار (مطالعه موردی: حوضه وارک) 195 210 3220 10.22111/jneh.2017.3220 FA سیامک بهاروند استادیار، گروه زمین‌شناسی، واحد خرم‌آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، خرم‌آباد جعفر رهنماراد دانشیار، گروه زمین‌شناسی، واحد زاهدان، دانشگاه آزاد اسلامی، زاهدان سلمان سوری کارشناس ارشد، باشگاه پژوهشگران جوان و نخبگان، واحد خرم‌آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، خرم‌آباد Journal Article 2017 02 05 Landslide is a kind of natural disasters causing enormous human and financial losses every year in different countries. Identification and classification of landslide prone areas and their hazard zonation are of the most important steps in the assessment of environmental risks and play an indispensable role in watershed basins management. This study attempts to determine the relative risk of slope instability and landslide occurrence in the Vark area using Weighted Linear Combination (WLC) method. As the first step, In order to assess the stability of slopes, the occurred landslides in this area was recorded using the satellite images, Google Earth software and field observations. The impact of each factor on landslides such as slope, aspect, land use, elevation, lithology, earthquake intensity and distance from fault, road, spring, and drainage were defined in the Arc GIS software. The map of each factor was standardized and weighted using Fuzzy Logic and Analytic Hierarchy Process (AHP), respectively. Investigation of the factors affecting the risk of landslides in the basin of vark indicates tow factors including the slope and the lithology have the most important role in the occurrence of landslides in the area. According to the results of using the WLC in landslide risk zonation, 13.85, 26.90, 27.81, 21.90 and 9.52 percent of the area are located in very low, low, medium, high and very high-risk classes respectively. The investigation of the risk sensitive to the risk of landslides is located in parts of the north, north west and south west areas. زمین لغزش از جمله بلایای طبیعی است که همه ساله زیانهای جانی و مالی هنگفتی را در کشورهای مختلف به بار می‌آورد. شناسایی و طبقهبندی نواحی مستعد لغزش و پهنهبندی خطر آن گامی مهم در ارزیابی خطرات محیطی به شمار رفته و نقش غیر قابل انکاری را در مدیریت حوضههای آبخیز ایفا مینماید. این تحقیق با هدف پهنه‌بندی خطر نسبی ناپایداری دامنهای و وقوع زمینلغزش در حوضه وارک، با استفاده از روش ترکیب خطی وزندار صورت گرفته است. به منظور بررسی پایداری دامنه‌ها در این حوضه ابتدا لغزش‌های حوضه با استفاده از تصاویر ماهواره‌ای، تصاویر گوگل ارث و بازدیدهای میدانی شناسایی و ثبت گردیدند. با قطع نقشه‌های عوامل موثر بر لغزش با نقشه پراکنش زمین‌لغزش‌ها، تاثیر هر یک از عوامل شیب، جهت شیب، کاربری اراضی، ارتفاع، لیتولوژی، شدت زمین‌لرزه، فاصله از گسل، جاده، چشمه و آبراهه به ناپایداری شیب‌ها در محیط نرم‌افزار ArcGIS برآورد گردید و نقشه هر یک از عوامل به ترتیب با استفاده از منطق فازی و فرآیند تحلیل سلسله مراتبی، استانداردسازی و وزندهی شده است. بررسی عوامل موثر بر خطر زمین‌لغزش در حوضه وارک نشان می‌دهد که به ترتیب دو عامل شیب و لیتولوژی بیشترین نقش را در رخداد زمین‌لغزش‌های منطقه دارا می‌باشند. بر اساس نتایج پهنه‌بندی خطر زمین‌لغزش با استفاده از روش ترکیب خطی وزن‌دار به ترتیب 85/13، 90/26، 81/27، 90/21 و 52/9 درصد از مساحت منطقه در کلاس‌های خطر خیلی کم، کم، متوسط، زیاد و خیلی زیاد قرار گرفته است. بررسی نقشه حساسیت خطر زمین‌لغزش در حوضه وارک نشان می‌دهد که بیشترین حساسیت به خطر زمین‌لغزش در قسمت‌هایی از شمال، شمال غرب و جنوب غرب منطقه واقع شده است.

https://jneh.usb.ac.ir/article_3220_8148d8c87290b0331699e44613c908f1.pdf

دانشگاه سیستان و بلوچستان مخاطرات محیط طبیعی 2676-4377 7 16 2018 05 22 Flood mapping using HEC-RAS hydraulic model in part of Khorramabad watershed پهنه بندی سیل با استفاده از مدل هیدرولیکی HEC-RAS در پایین‌دست حوزه آبخیز خرم آباد 211 226 3343 10.22111/jneh.2017.3343 FA مژگان راد دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی و علوم دریایی تربیت مدرس مهدی وفاخواه دانشیار در منابع آب و هیدرولوژی/دانشگاه تربیت مدرس مهدی غلامعلی فرد استادیار دانشکده منابع طبیعی و علوم دریایی تربیت مدرس Journal Article 2017 02 08 Flood prone area identification in the watersheds is one of the basic solutions for destructive flood control and mitigation. Flood mapping is one of the best methods for flood prone area planning and identifying. For this purpose, flow boundary conditions, peak instantaneous discharge with different return periods, cross sections and their distance and roughness coefficients for each cross section were entered to HEC-RAS hydraulic model in Khorramabad watershed located in Lorestan province, Iran, and this model was then run and flood water surface profile at different return periods were estimated. The results obtained from flood mapping showed that flood prone area in return period of 2-year with 145.125 m3s-1 and return period of 100-year with 553.781 m3 s-1 effect 8.63 and 10 km2 in area, respectively. So that about 4.4 km2 of the total rain-fed farming area, 2.4 km2 of total rangeland area and 1.4 km2 of total residential, 1.6 road area and 0.2 km2 abandoned effect by flood in return period of 100-year. Similarly for other flood return periods was also observed that the most flood prone areas are related to rain-fed farming, rangeland, road, residential area and abandoned the land. یکی از راهکارهای اساسی برای کنترل و کاهش اثرات مخرب سیل، شناسایی مناطق سیل گیر در حوزه‌های آبخیز است. پهنه‌بندی سیل یکی از بهترین روش‌ها برای برنامه‌ریزی و شناسایی مناطق تحت تاثیر سیل می‌باشد. بدین منظور در حوزه آبخیز خرم آباد واقع در استان لرستان با معرفی شرایط مرزی جریان، دبی حداکثر لحظه‌ای با دوره بازگشت‌های مختلف، مقاطع عرضی و فاصله آنها و ضریب زبری مانینگ برای هر مقطع به مدل هیدرولیکی HEC-RAS، این مدل اجرا و نیم‌رخ سطح آب در دوره‌های بازگشت مختلف سیل به دست آمد. نتایج حاصل از پهنه بندی نشان داد که پهنه سیل مربوط به دبی با دوره بازگشت دو ساله با 125/145 مترمکعب بر ثانیه مساحتی برابر با 63/8 کیلومتر مربع و پهنه سیل مربوط به دبی با دوره بازگشت 100 ساله با 781/553 مترمکعب بر ثانیه مساحتی برابر با 10 کیلومتر مربع در منطقه تحت تاثیر قرار میدهد. به طوریکه سیل با دوره بازگشت 100 سال حدوداً 4/4 کیلومتر مربع از اراضی دیم واقع در محدوده، 4/2 کیلومتر مربع از اراضی مرتعی، سطحی نزدیک به 4/1کیلومتر مربع از اراضی مسکونی، 6/1 جاده و 2/0 از اراضی رهاشده را تحت تاثیر قرار میدهد. به همین ترتیب برای سایر دوره بازگشتها نیز مشاهده شد که بیشترین سطح درگیر سیل به ترتیب به اراضی زراعی دیم، مراتع، جاده، اراضی مسکونی و زمینهای رهاشده مربوط می شود.

https://jneh.usb.ac.ir/article_3343_7263fde832df97c7475c068141373806.pdf

دانشگاه سیستان و بلوچستان مخاطرات محیط طبیعی 2676-4377 7 16 2018 05 22 Determination of air pollution’s homogenous areas in Mashhad نواحی همگن آلودگی هوای شهر مشهد 227 240 3170 10.22111/jneh.2017.3170 FA رضا اسماعیلی دکتری اقلیم‌شناسی، مدیراجرایی مرکز پایش آلاینده‌های زیست محیطی مشهد، معاونت خدمات و محیط زیست شهری شهرداری مشهد Journal Article 2017 02 11 Air pollution is not only a threat to human health but also is a factor of a country under developing. Air pollution leads to decrease of life quality because of increase in death and some diseases. So, it decreases levels of incomes, efficiency, and economics due to the decrease in effective employees. In this article, the spatial distribution of Particulate Matter 2.5 (PM2.5), as the major pollutant of Mashhad, was investigated with cluster analysis. So, 24 monthly maps related to the years of 1393 and 1394 of Mashhad were derivate. Angle points of maps were determined in Arc GIS software and were used in T matrices. Cluster analysis with Ward method was used to determine homogenous areas. Results showed that there is three separate area with the different amount of air pollution. Minimum air pollution belongs to the first region, which is in the northwest of Mashhad with 18.2% of Mashhad’s area. The second region, which has 56.5% of the area, is in the central zone and the third region with maximum air pollution, is in the east zone of Mashhad with the 25.3% of the area. Mean concentration of PM2.5 in the third region was 32.4 micrograms per cubic meter which were the maximum density in all regions. آلودگی هوا تنها یک عامل تهدید کننده سلامت نیست، بلکه یک عامل عقب کشاندن کشورها است. آلودگی هوا با افزایش میزان مرگ و میر و بروز بیماری های متعدد منجر به کاهش کیفیت زندگی خواهد شد. در نتیجه آلودگی هوا کاهش نیروی کار، سطح درآمد، بازدهی و اقتصاد را در این کشورها کاهش می دهد. در تحقیق حاضر توزیع فضایی غلظت ذرات معلق کوچکتر از 5/2 میکرون به عنوان آلاینده اصلی شهر مشهد با استفاده از روش تحلیل خوشه ای مورد بررسی قرار گرفته است. بدین منظور 24 نقشه ماهانه مربوط به سال های 1393 و1394 برای سطح شهر مشهد تهیه گردید. نقاط گرهگاهی این نقشهها با استفاه از قابلیتهای سیستم اطلاعات جغرافیایی(GIS) استخراج و در ماتریسی با آرایش T تنظیم گردید. سپس جهت تعیین نواحی همگن یک تحلیل خوشه ای به روش ادغام وارد (WARD) بر روی ماتریس داده ها صورت گرفت. نتایج بدست آمده سه ناحیه مجزا از یکدیگر را برای سطح مشهد نشان می دهد. ناحیه اول که نواحی شمالغرب شهر مشهد را در برگرفته است کمترین بار آلودگی هوا را داراست. این ناحیه 2/18 درصد مساحت شهر مشهد را شامل می شود. ناحیه دوم که 5/56 درصد مساحت شهر را در برگرفته است نواحی مرکزی شهر را شامل می شود. و سومین ناحیه تعیین شده که آلودترین منطقه شهر مشهد می باشد مناطق شرقی شهر مشهد را در برگرفته است این ناحیه 3/25 درصد از مساحت شهر مشهد را شامل می شود. متوسط غلظت ذرات معلق کوچکتر از 5/2 میکرون در این ناحیه 4/32 میگروگرم بر متر مکعب می باشد که در بین نواحی تعیین شده بالاترین است.

https://jneh.usb.ac.ir/article_3170_313e719af6774b795d0cf5a359be60aa.pdf

دانشگاه سیستان و بلوچستان مخاطرات محیط طبیعی 2676-4377 7 16 2018 05 22 Identification of Snowfall Areas in Iran using Cluster Analysis شناسایی قلمروهای برفی ایران به روش تحلیل خوشه ای 241 258 3462 10.22111/jneh.2017.21590.1302 FA مجید منتظری استادیار آب و هواشناسی، دانشگاه اصفهان راضیه فنایی کارشناس ارشد آب وهواشناسی Journal Article 2017 08 23 Snow is one of the main sources of water budget, spring currents, groundwater aquifers, rivers, springs and it's important in mountainous areas and high latitudes. Due to the importance of this topic, the present study was conducted with the aim of identifying and clustering of snow in Iran. In this regard, present weather codes of 304 synoptic stations were surveyed during the period of 1951-2010. Initially, 16 codes that belonged solely to the snow were separated and then spatial distribution maps of each code were mapped and spatially surveyed. The results indicate that snowfall occurs only in 251 stations and their density is mainly in the north-west and south-east axis and the mountain axis of Alborz and Zagros chain. The codes 70, 71, 73, 22 and 72 respectively have the highest frequency of recording at the stations studied. Finally, by applying a hierarchical cluster analysis on the percentage of snow frequency, the stations were divided into three main clusters. This analysis showed that synoptic stations in Iran are mainly classified into three main clusters, High Mountain, low mountains and foot of the mountain clusters. It should be noted that the third cluster is distinguishable due to its large dispersion to two submerged subsurface and low-altitude mountain and coastal areas. Studies have shown that snowfall in Iran is strongly dependent on elevation and latitude. There is a significant inverse relationship between the elevation and latitude of the stations. On the other hand, there is a significant direct relationship between height and percentage frequency of snow. However, the percentage frequency of snowfall with latitude is not significant. This indicates that elevation in snowfall is more important than latitude. برف از منابع اصلی بیلان آب، جریان‌‌های سطحی بهاری، سفره‌‌های آب زیرزمینی، رودخانه‌‌ها و چشمه‌‌ها محسوب می شود و در مناطق کوهستانی و عرض های جغرافیایی بالا اهمیت زیادی دارد. به دلیل اهمیت این موضوع پژوهش حاضر با هدف شناسایی و خوشه‌‌بندی ایستگاه‌‌های برفی کشور انجام شد. در این راستا شناسه‌‌های هوای حاضر از 304 ایستگاه همدید طی دوره 2010-1951 مورد بررسی قرار گرفت. در ابتدا ۱۶ شناسه که صرفاً متعلق به برف بود جداسازی و سپس نقشه‌‌های توزیع مکانی هر شناسه ترسیم و از نظر مکانی بررسی شدند. نتایج حاکی از آن است که بارش برف تنها در 251 ایستگاه رخ داده و تراکم آنها عمدتاً در محور شمال غرب- جنوب شرق و محور کوهستانی البرز و زاگرس می باشد. در این میان شناسه های 70، 71، 73، 22 و 72 به ترتیب دارای بیشترین فراوانی ثبت در ایستگاه‌‌های مورد مطالعه بوده اند. در نهایت با اعمال تحلیل خوشه‌‌ای سلسله مراتبی بر روی داده‌‌های درصد فراوانی برف، ایستگاه‌‌های همدید به سه خوشه اصلی تفکیک شدند. این تحلیل نشان داد که ایستگاه‌‌های برفی ایران عمدتاً در سه خوشه اصلی شامل خوشه کوهستانی مرتفع، کوهستانی کم ارتفاع و پایکوهی دسته‌‌بندی می‌‌شود. لازم به ذکر است خوشه سوم به دلیل پراکندگی زیاد به دو زیرخوشه پایکوهی و کم ارتفاع پایکوهی و ساحلی قابل تفکیک است. بررسی‌‌ها نشان داد که در ایران بارش برف بشدت تابع ارتفاع و عرض جغرافیایی است بین ارتفاع و عرض جغرافیایی ایستگاه‌‌ها رابطه معکوس معنادار وجود دارد از سوی دیگر بین ارتفاع و درصد فراوانی برف رابطه مستقیم معنادار وجود دارد؛ اما درصد فراوانی برف با عرض جغرافیایی رابطه معناداری نشان نمی‌‌دهد این موضوع حاکی از آنست که نقش ارتفاع در بارش برف به مراتب بیشتر از عرض جغرافیایی است.

https://jneh.usb.ac.ir/article_3462_ed128f14bcd3b7fb5cd22319098769d0.pdf