الگوهای همدید گردش جو مؤثر بر خشکسالی‌های ماهانه فراگیر دوره سرد ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانش آموخته دکتری اقلیم‌شناسی، گروه جغرافیای طبیعی، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران، ایران

2 دانشیار اقلیم‌شناسی گروه جغرافیای طبیعی، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران، ایران

3 استاد اقلیم‌شناسی گروه جغرافیای طبیعی، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران، ایران

چکیده

خشکسالی یکی از چالشی‌‌ترین پدیده‌های اقلیمی در مناطق خشک و نیمه‌خشک مانند ایران است که تحت تأثیر الگوهای خاص گردش جوی رخ می‌دهد. این پژوهش به‌منظور شناسایی الگوهای گردش جوی خشکسالی‌های فراگیر ماهانه در ایران با استفاده از داده‌های بلندمدت (1979 تا 2021) و شاخصZSI انجام شده است. داده‌های مورد استفاده شامل ارتفاع ژئوپتانسیل، نم ویژه، دما، باد مداری و نصف‌النهاری و بارش ماهانه از پایگاه داده ERA5 با تفکیک مکانی 25/0 درجه می‌باشند. براساس نتایج، در ماه‌های سپتامبر، ژوئن، ژوئیه و آگوست هیچ‌گونه خشکسالی فراگیری مشاهده نشد. 8 خوشه گردش جو برای خشکسالی‌های فراگیر ماهانه شناسایی شد.  از میان این 8 خوشه، 4 خوشه با فراوانی بیش از 77 درصد، الگوهای غالب گردش جو و سامانه های همدید موثر در وقوع خشکسالی های فراگیر شناسایی شدند. این 4 الگوی جوی به ترتیب فراوانی شامل الف) پرارتفاع جنب حاره تراز زیرین همراه با پشته جنب حاره تراز میانی، ب) پرارتفاع جنب حاره تراز زیرین تلفیق شده با پرفشار سیبری همراه با پشته تراز میانی ، ج) پشته پرارتفاع جنب حاره تراز زیرین و میانی و د) پرارتفاع-واچرخند تراز زیرین مستقر برخشکی می‌باشند. به طور کلی مرکز واچرخندی، پرارتفاع و پشته‌های جنب‌حاره که به‌طور متوسط در محدوده‌ای از دریای عرب تا شبه جزیره عربستان فعال هستند نقش اساسی در رخداد خشکسالی های فراگیر ماهانه ایران ایفا می کنند. این پدیده‌های همدید با گسترش شمال سو نسبت به شرایط میانگین، باعث کاهش شدید بارش در ایران می‌شوند. همچنین الگوی استقرار این پدیده‌ها در اندرکنش با سایر ساختارهای گردش جو منطقه و سیاره‌ای است. بنابراین بررسی چرایی این تغییرات  می‌تواند به درک تغییرپذیری بارش ماهانه و فصلی و رخدادهای شدید و فراگیر خشکسالی کمک قابل توجهی کند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Synoptic Patterns of Atmospheric Circulation Affecting Widespread Monthly Droughts in the Cold Period of Iran

نویسندگان [English]

  • Sousan Heidari 1
  • Mostafa Karimi 2
  • Ghasem Azizi 3
  • Ali Akbar Shamsipour 2
1 PhD in Climatology, Department of Physical Geography, Faculty of Geography, University of Tehran, Tehran, Iran
2 Associate Professor of Climatology, Department of Physical Geography, Faculty of Geography, University of Tehran, Tehran, Iran
3 Professor of Climatology, Department of Physical Geography, Faculty of Geography, University of Tehran, Tehran, Iran
چکیده [English]

Drought is among the most significant climatic challenges affecting arid and semi-arid regions such as Iran, typically triggered by specific atmospheric circulation patterns. This study aims to identify the atmospheric circulation patterns associated with widespread monthly droughts in Iran, using long-term data from 1979 to 2021 and the ZSI index. The dataset, sourced from the ERA5 reanalysis, includes geopotential height, specific humidity, meridional and zonal wind components, air temperature and monthly precipitation with a spatial resolution of 0.25 degrees. The analysis indicates that widespread droughts do not occur during September, June, July and August. Overall, nine atmospheric circulation clusters were identified with four dominant patterns accounting for over 77% of drought events, emerging as the primary synoptic systems responsible for these occurrences. These patterns include: (1) lower-level subtropical high combined with a mid-level subtropical ridge, (2) lower-level subtropical high integrated with the Siberian high-pressure system with a mid-level ridge, (3) subtropical ridge present at both lower and mid-levels, and (4) lower-level high-pressure system and anticyclone over land. The findings emphasise the significant role of anticyclonic centres, high-pressure systems, and subtropical ridges, mainly active between the Arabian Sea and the Arabian Peninsula, in driving widespread monthly droughts in Iran. The northward shift of these systems relative to the climatological mean results in a marked decrease in precipitation across Iran. Additionally, the spatial configuration of these systems interacts with broader regional and planetary circulation patterns, highlighting the necessity for further research to better understand both monthly and seasonal precipitation variability and the occurrence of extreme drought events.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Dry periods
  • Synoptic Patterns
  • Southwest Asia Cyclone
  • Subtropical Jet
  • Trough
  • Ridge
احمدگیوی، فرهنگ؛ ایران‌نژاد، پرویز؛ محمدنژاد، علیرضا. (1389). اثر پرفشارهای جنب‌حاره و سیبری بر خشکسالی های غرب ایران، چهاردهمین کنفرانس ژئوفیزیک ایران، 21-23 اردیبهشت، مؤسسه ژئوفیزیک دانشگاه تهران.
اردکانی، حسین؛ زمانیان، محمدتقی؛ هاشمی دوین، مهری. (1387). مطالعه همدیدی و دینامیکی بیشترین بارش روی منطقه خراسان، فیزیک زمین و فضا، 34(2)، 123-107. doi:20.1001.1.2538371.1387.34.2.9.1
بهرامی، اسرین؛ دارند، محمد. (1403). ارزیابی دقت زمانی-مکانی برآورد بارش پایگاه داده‌ی ERA5 بر روی ایران، ژئوفیزیک ایران، آماده انتشار. doi: 10.30499/ijg.2024.455625.1599
پژوه، فرشاد؛ جعفری، فرزانه. (1399). واکاوی همدید بارش های سیل آسا و مخاطره آمیز غرب و جنوب‌غرب ایران در دهه اول فروردین 1398، اطلاعات جغرافیایی «سپهر»، 29(114)، 1984-165.  https://doi.org/10.22131/sepehr.2020.44600
ثقفی، مریم؛ براتی، غلامرضا؛ علیجانی، بهلول؛ مرادی، محمد. (1401). تحلیل تطبیقی سازوکار بارش‌های پاییز و زمستان جنوب‌غرب ایران، پژوهش‌های دانش زمین، 13(2)، 69-58.  doi:10.48308/esrj.2022.100930
جعفربیگلو، منصور؛ خوش‌اخلاق، فرامرز؛ اوجی، روح الله. (1388). موقعیت و فراوانی فصلی مسیرهای چرخندی در ترسالی‌های غرب میانی ایران. پژوهش‌های جغرافیای طبیعی، 41(68)، 84-71.
حاجی محمدی، حسن؛ راستی، فاطمه؛ کرمی، مختار. (1393). بررسی همدیدی سامانه‌های واچرخندی و ارتباط آن با خشکسالی‌های استان فارس، دومین همایش ملی بیابان با رویکرد مدیریت مناطق خشک و بیابانی، اقلیم‌شناسی و روند خشکسالی در مناطق خشک، سمنان.
حجازی‌زاده، زهرا؛ علیجانی، بهلول؛ سلیقه، محمد؛ نادی، ساناز؛ میرزاییی، نبی. (1402). بررسی تغییرات خشکسالی های ایران با رویکرد تغییراقلیم. دگرگونی‌ها و مخاطرات آب‌وهوایی، 2(4)، 23-1.
حسنعلی‌زاده، نفسیه؛ مساعدی، ابوالفضل؛ ظهیری، عبداالرضا و بابانژاد، منوچهر. (1393). تعیین نواحی همگن توزیع بارش سالانه در سطح استان گلستان با استفاده از تحلیل خوشه‌ای و روس گشتاورهای خطی، آب‌وخاک (علوم و صنایع کشاورزی)، 28 (5): 1071-1061.  https://doi.org/10.22067/JSW.V0I0.26319
حیدری، سوسن؛ کریمی احمدآباد، مصطفی؛ عزیزی، قاسم؛ شمسی‌پور، علی‌اکبر. (1403). اثر موقعیت ناوه و پشته بادهای غربی بر گستره خشکسالی‌های ایران، جغرافیا و برنامه ریزی محیطی، 95(3): 188-161.  doi: 10.22108/gep.2024.142104.1655
حیدری، سوسن؛ کریمی، مصطفی؛ بیرانود، آذر. (1403). ارزیابی عملکرد داده‌های بازتحلیل ERA5 در تخمین بارش ایران و واکاوی فضایی رژیم بارشی کشور، پژوهش‌های دانش زمین، 15(2)، 24-1. https://doi.10.48308/esrj.2024.104225
خسروی، محمود. (1383). بررسی روابط بین الگوهای چرخش جوی کلان مقیاس نیمکره شمالی با خشکسالی‌های سالانه سیستان و بلوچستان، جغرافیا و توسعه، 2(3)، 188-167. doi: 10.22111/gdij.2004.3835
خسروی، محمود. (1383). بررسی روابط بین الگوهای چرخش جوی کلان‌مقیاس نیمکره شمالی با خشکسالی‌های سالانه سیستان و بلوچستان، جغرافیا و توسعه، دوره 2(3)، 188-167. doi: 10.22111/gdij.2004.3835.
خوش‌اخلاق، فرامرز؛ عزیزی، قاسم؛ رحیمی، مجتبی. (1391). الگوهای همدیدی خشکسالی و ترسالی زمستانه در جنوب غرب ایران، علوم جغرافیایی، 12(25)، 77-57.
خوش‌اخلاق، فرامرز؛ قائمی، هوشنگ؛ زاهدی، مجید؛ زاهدی، مجید. (1376). بررسی الگوهای ماهانه خشکسالی و ترسالی در ایران، تحقیقات جغرافیای، 12(2)، 154-136.
خوش‌اخلاق، فرامرز؛ کریمی احمدآباد، مصطفی؛ جاسمی، سیدمیثم، کاکی، سیف‌الله. (1399). واکاوی آماری-همدید تغییرپذیری آب‌وهواشناختی رژیم بارش غرب میانی ایران با تأکید بر رخداد خشکسالی‌های شدید، پژوهش‌های تغییرات آب‌وهوایی، 1 (1)، 82-63. doi:10.30488/ccr.2020.235986.1004
دلدارزهی، زاهد؛ محمودی، پیمان؛ خسروی، محمود. (1403). سازوکارهای انتقال رطوبت دریای عرب در خشکسالی‌ها و ترسالی‌های فراگیر ایران، جغرافیا و برنامه‌ریزی محیطی، 35(1): 72-45. doi: 10.22108/gep.2023.136560.1571
رضیئی، طیب، مفیدی، عباس؛ زرین، آذر. ) 1388(. مراکز فعالیت و الگوهای گردش جو زمستانه تراز 500 هکتوپاسکال روی خاورمیانه و ارتباط آنها بارش ایران ایران، فیزیک زمین و فضا، 35(1)، 141-121. doi.org/10.22059/jesphys.2009.79975
رنجبرسعادت‌آبادی، عباس؛ اسدی تلوکی، احمد؛ مرادی، محمد. (1393). تأثیر بی‌هنجاری‌های ماهانه الگوهای فشاری بر شرایط بارشی پاییزه در سواحل شمالی ایران. ژئوفیزیک ایران، 8(1)، 101-82. doi.org/20.1001.1.20080336.1393.8.1.7.8
صادقی، سلیمان؛ علیجانی، بهلول. سلیقه، محمد؛ حبیبی نوخندان، مجید و قهرودی تالی، منیژه. (1387). تحلیل همدیدی واچرخندها بر خشکسالی‌های فراگیر خراسان، جغرافیا و توسعه ناحیه‌ای، (10)، 118-105.  https://doi.org/10.22067/geography.v6i10.4272
طولابی‌نژاد، میثم؛ حجازی‌زاده، زهرا؛ آر لوپو، آنتونی؛ سلیقه، محمد. (1400). پیوند بندال‌های اوراسیا-اطلس شمالی با ماه‌های تر و خشک فراگیر در ایران، جغرافیا و مخاطرات محیطی، 10(3)، 104-83. doi: 10.22067/geoeh.2021.70187.1054
عزیزی، قاسم؛ علیزاده، تیمور. (1393). ارتباط بین تیپ الگوهای گردشی تراز دریا، با بارش‌های فراگیر در ایران. پژوهش های جغرافیایی طبیعی، 46(3)، 310-297. doi: 10.22059/jphgr.2014.52133.
عزیزی، قاسم؛ نیری، معصومه؛ رستمی جلیلیان، شیما. (1388). تحلیل سینوپتیک بارش‌های سنگین در غرب کشور (مطالعه موردی: بارش دوره 7-4 مارس 2005، 16-24 اسفند 1385)، جغرافیایی طبیعی، 1(4)، 13-1.
عساکره، حسین؛ ترکارانی، فاطمه؛ سلطانی. (1393). میانگین الگوهای گردشی نوآم با بارش‌های سنگین در شمال‌غرب ایران، تحلیل فضایی مخاطرات محیطی، 1(1)، 96-85. http://jsaeh.khu.ac.ir/article-1-2316-fa.html.
علیجانی، بهلول؛ سلیقه، محمد؛ دارند، محمد؛ جاهدی، آرمان. (1400). تغییرات میانگین مداری و نصف‌النهاری بادهای غربی در دوره‌های ترو خشک غرب ایران، نیوار، 45(112-113)، 95-81. doi:10.30467/nivar.2021.276760.1183
فرج‌زاده، منوچهر؛ کریمی احمدآباد، مصطفی؛ قائمی، هوشنگ؛ مباشری، محمدرضا. (1388). چگونگی انتقال رطوبت در بارش زمستانه غرب ایران (مطالعه موردی بارش 3-7 ژانویه 1996). کدرس علوم انسانی، 13(1)، 217-193. http://hsmsp.modares.ac.ir/article-21-7869-fa.html
کریمی احمدآباد، مصطفی؛ جعفری، مهناز؛ خوش‌اخلاق، فرامرز، بازگیر، سعید. (1398). نقش تغییرات رطوبت انتقال یافته در رخداد خشکسالی و ترسالی ایران. پژوهش های جغرافیایی طبیعی، 51(4)، 562-545. doi: 10.22059/jphgr.2019.244445.1007134
کریمی، مصطفی؛ جعفری، مهناز. (1394). بررسی نوسانات رطوبت ورودی به مناطق خشک ایران در رخدادهای خشکسالی ترسالی، کاوش‌های جغرافیایی مناطق بیابانی، 3(2)، 143-121. doi:20.1001.1.2345332.1394.3.2.6.8
کریمی، مصطفی؛ جعفری، مهناز؛ خوش‌اخلاق، فرامرز؛ بازگیر، سعید. (1397). تغییرات رطوبت ورودی به جو ایران و ارتباط آن با دوره‌های مرطوب و خشک فصلی، تحقیقات کاربردی علوم جغرافیای، 18(51): 131-115. doi: 10.29252/jgs.18.51.115
کریمی، مصطفی؛ خوش‌اخلاق، فرامرز؛ بازگیر، سعید؛ جعفری، مهناز. (1395). نقش گردش وردسپهر زیرین پرفشار عربستان در بارش ایران، پژوهش‌های جغرافیایی طبیعی، 48(4)،  587-569. doi: 10.22059/jphgr.2016.60827
کریمی، مصطفی؛ خوش‌اخلاق، فرامرز؛ شمسی‌پور، علی‌اکبر؛ نوروزی، فهیمه. (1398). الگوهای گردشی پرارتفاع گردشی پرارتفاع جنب‌ حاره‌ای عربستان در تراز میانی و ارتباط آن با بارش ایران، جغرافیا و برنامه‌ریزی، 23(69)، 255-233.
کریمی، مصطفی؛ فرج‌زاده. (1390). شار رطوبت و الگوهای فضایی-زمانی منابع تأمین رطوبت بارش‌های ایران، تحقیقات کاردبردی علوم جغرافیایی، 11(22)، 128-109.
کریمی، مصطفی؛ نوروزی، فهیمه؛ جعفری، مهناز؛ خوش‌اخلاق، فرامرز؛ شمسی‌پور، علی‌اکبر. (1400). هم‌زمانی تغییرات مکانی واچرخند عربستان در تراز 850  hPa با بارش‌های اکتبر تا مارس در ایران.پژوهش های جغرافیای طبیعی، 53(4)، 52-509. . doi: 10.22059/jphgr.2022.330917.1007647
کریمی، مصطفی؛ نوروزی، فهیمه؛ جعفری، مهناز؛ خوش‌اخلاق، فرامرز؛ شمسی‌پور، علی‌اکبر. (1401). مشخصه‌های جغرافیایی-همدیدی واچرخند عربستان در روزهای بارش سنگین بر روی ایران، تحلیل فضایی مخاطرات محیطی، 9(1)، 168-151. http://jsaeh.khu.ac.ir/article-1-3279-fa.html
کیانیان، محمدکیا؛ حاجی محمدی، حسن؛ کابلی، سیدحسن؛ مشکی، علیرضا؛ عسگری، حمیدرضا. (1397). مطالعه و شناسایی الگوهای دینامیکی همدیدی مؤثر بر رخداد خشکسالی‌های استان سمنان، آمایش جغرافیایی فضا، 8(28)، 32-19.
کیانیان، محمدکیا؛ صالح پورجم، امین؛ حاجی محمدی، حسن؛ رسولی، فهمیه. (1395). بررسی و ارتباط خشکسالی و ترسالی‌های غرب ایران با الگوهای سینوپتیکی جو، آمایش جغرافیایی فضا، 6(22)، 192-175.
کیانی‌پور، منیژه، مسعودیان، ابوالفضل؛ عساکره، حسین. (1401). واکاوی پیوند آب بارش‌پذیر با فرارفت رطوبت در ایران زمین، جغرافیا و توسعه، 20(66)، 130-107. doi: 10.22111/j10.22111.2022.6698
کیخسروی، قاسم؛ شکیبا، علیرضا؛ حمیدپور، پگاه. (1401). تحلیل الگوهای همدیدی و ترمودینامیک منجر به بارش‌های ابرسنگین و برآورد پهنه آبی حاصل از بارش‌ها در حوضه‌ آبخیز کرخه، مطالعات نواحی ساحلی، 3(1)، 100-83. doi: 10.22124/gscaj.2022.20667.1108
گرامی، محمدصالح؛ کریمی، مصطفی؛ عزیزی، قاسم؛ رفعتی، سمیه. (1401). تحلیل همدیدی بارش‌های همراه با طوفا‌ن تندری فراگیر بهاره در شمال‌غرب ایران، پژوهش‌های جغرافیایی طبیعی، 45(1):110-95. doi: 10.22059/jphgr.2022.334160.10076
گوهری، فاطمه، حاجی محمدی، حسن؛ حاجی وندپایداری، سمیه. (1401). شناسایی مکانسیم جوی حاکم بر رخداد ناهنجاری‌های شدید بارشی ایران، پژوهش‌های تغییرات آب و هوایی، 3(10)، 46-33. doi: 10.30488/ccr.2022.341170.1079
لشکری، حسن؛ متکان، علی‌اکبر؛ آزادی، مجید؛ محمدی، زینب. (1396). تحلیل همدیدی نقش پرفشار جنب‌حاره‌ای عربستان و رودباد جنب‌حاره‌ای در خشکسالی‌های شدید جنوب و جنوب‌غرب ایران، پژوهش‌های دانش زمین، 8(30)، صص: 163-141.
لشکری، حسن؛ محمدی، زینب. (1394). اثر موقعیت استقرار پرفشار جنب‌حاره‌ای عربستان بر سامانه‌های بارشی در جنوب و جنوب‌غرب ایران، پژوهش‌های جغرافیایی طبیعی، 47(1)، 90-73 doi: 10.22059/jphgr.2015.53679.
محمدی، حسین؛ فتاحی، ابراهیم؛ شمسی‌پور، علی‌اکبر، اکبری، مهری. (1391). تحلیل دینامیکی سامانه‌های سودانی و رخداد بارش‌های سنگین در جنوب‌غرب ایران، تحقیقات علوم جغرافیای (علوم جغرافیای)، 12(24)، 24-7.
محمدیاریان، محترم؛ طاوسی، تقی؛ خسروی، مجمود؛ حمیدیان پور، محسن. (1398). ناحیه‌بندی رژیم بارش‌های حدی ایران در دوره‌ 20 ساله، تحقیقات جغرافیایی، 34(2): 192-183. doi: 10.29252/geores.34.2.183
محمودی، پیمان؛ حمیدیان‌پور، محسن؛ سنایی، مهدی. (1401 الف) . ویژگی های همگرایی شار رطوبتی در زمان وقوع خشکسالی‌ها و ترسالی‌های فراگیر ایران، پژوهش‌های اقلیم‌شناسی، 1401(52): 168-143.
محمودی، پیمان؛ طاوسی، تقی؛ کردی تمندانی، صابره. (1401 ب) شناسایی الگوهای ناهنجاری‌های همدیدی منجر به خشکسالی‌ها و ترسالی‌های فراگیر ایران. پژوهش‌های جغرافیایی، 54(1) 20-1. doi: 10.22059/jphgr.2022.267431.1007286
مسعودیان، سیدابوالفضل. (1384). شناسایی رژیم‌های بارش به روش تحلیل خوشه‌ای، پژوهش‌های جغرافیایی، 37(52)، 59-47.
مسعودیان، سیدابوالفضل. (1391). شناسایی گونه‌های هوای اصفهان، تحقیقات جغرافیایی، 27(3)، 86-65.
مسعودیان، سیدابوالفضل؛ عطایی، هوشمند. (1384). شناسایی فصول بارشی ایران به روش تحلیل خوشه‌ای، علوم انسانی دانشگاه اصفهان، 18(1)، 12-1.
مشایخ، فرناز؛ لشکری، حسن. (1402). تحلیل همدیدی ترسالی‌های شدید و فوق شدید در جنوب ایران، پژوهش‌های جغرافیایی طبیعی، 55(4)، 25-1. doi: 10.22059/jphgr.2024.356775.1007755.
مشایخ، فرناز؛ لشکری، حسن؛ دریاباری، سیدجمال‌الدین؛ رنجبر، محسن. (1401). تحلیل اثرپذیری ناهنجاری‌های بارش در زمان وقوع خشکسالی‌های شدید و فوق شدید در جنوب‌ ایران در سه سیکل خورشیدی. جغرافیا، 20(74)، 20-1. http://dor.net/dor/ 20.1001.1.27833739.1401.20.74.1.1
مفیدی، عباس، زرین، آذر؛ جانبارقبادی، غلامرضا. (1391). تبیین علل کاهش یافتن مقدار و شدت بارش‌های زمستانه در قیاس با بارش‌های پاییزه در سواحل جنوبی دریای خزر، فیزیک زمین و فضا، 38(1)، 203-177. doi: 10.22059/jesphys.2012.24842
مفیدی، عباس؛ زرین، آذر. (1384). بررسی سینوپتیکی تأثیر سامانه‌های کم‌فشار سودانی در وقوع بارش‌های سیل‌زا در ایران. تحقیقات جغرافیایی، 20(2)، 136-113.
وزیری‌مهر، محدثه؛ حمیدیان پور، محسن؛ خسروی، محمود؛ نظری پور، حمید. (1401). الگوهای گردشی جو و دوره‌های فرین‌تر و خشک فصل زمستان در جنوب‌شرق ایران، فیزیک زمین و فضا، 48(3): 641-656. doi: 10.22059/jesphys.2022.327069.1007337
Bonis, T., & Oudot, S. (2018). A fuzzy clustering algorithm for the mode-seeking framework. Pattern Recognition Letters, 102, pp 43-73. https://doi.org/10.1016/j.patrec.2017.11.019
Brunner, M.I. and Chartier‐Rescan, C., 2024. Drought spatial extent and dependence increase during drought propagation from the atmosphere to the hydrosphere. Geophysical Research Letters, 51(6), p.e2023GL107918. https://doi.org/10.1029/2023GL107918
Büntgen, U., Trouet, V., Frank, D., Leuschner, H.H., Friedrichs, D., Luterbacher, J. and Esper, J. (2010). Tree-ring indicators of German summer drought over the last millennium. Quaternary Science Reviews, 29(7-8), pp.1005-1016. https://doi.org/10.1016/j.quascirev.2010.01.003
Byun, H.R. (1992a). A study on the atmospheric circulation during the dry period before the Changma. Part I: existence and characteristics. J. Kor. Meteor. Soc., 28, pp.72-85.
Byun, H.R. (1992b). A study on the atmospheric circulation during the dry period before the Changma. Part II: compared with those before and after the period. J. Kor. Meteor. Soc., 28, pp.86-102.
Byun, H.R. (1996). On the atmospheric circulation associated with the Korean drought. J. Korean Meteor. Soc, 32, pp.455-469.
Chu, P.S., Nash, A.J. and Porter, F.Y. (1993). Diagnostic studies of two contrasting rainfall episodes in Hawaii: Dry 1981 and wet 1982. Journal of Climate, 6(7), pp.1457-1462. https://doi.org/10.1175/1520 0442(1993)006<1457:DSOTCR>2.0.CO;2
Croitoru, A.E., Toma, F.M. and Dragota, C. (2011). Meteorological drought in the central Romanian plain (between the Olt and Argeș rivers). Case study: year 2000. Riscuri si catastrofe, 9, pp.113-120.
De Carvalho, F.D.A., Lechevallier, Y., & De Melo, F.M. (2012). Partitioning hard clustering algorithms based on multiple dissimilarity matrices. Pattern Recognition, 45(1), pp 447–464. https://doi.org/10.1016/j.patcog.2011.05.016
Ekwezuo, C.S.; and J.C. Madu, (2020). Evaluation of Different Rainfall-based Drought Indices: Detection of Meteorological Drought Events in Imo State, Nigeria. Journal of Applied Sciences and Environmental Management, 4: pp 713-717. doi: 10.4314/jasem.v24i4.25.
Ferreira, M. R., de Carvalho, F. D. A., & Simões, E. C. (2016). Kernel-based hard clustering methods with kernelization of the metric and automatic weighting of the variables. Pattern Recognition, 51, pp 310-321. https://doi.org/10.1016/j.patcog.2015.09.025
Fowler, A. and Adams, K. )2004). Twentieth-century droughts and wet periods in Auckland (New Zealand) and their relationship to ENSO. International Journal of Climatology: A Journal of the Royal Meteorological Society, 24(15), pp.1947-1961. https://doi.org/10.1002/joc.1100
Girardin, M.P., Tardif, J.C., Flannigan, M.D. and Bergeron, Y. (2006). Synoptic-scale atmospheric circulation and boreal Canada summer drought variability of the past three centuries. Journal of Climate, 19(10), pp.1922-1947. https://doi.org/10.1175/JCLI3716.1
Kousari, M. and Asadi Zarch, M. (2011). Minimum, maximum, and mean annual temperatures, relative humidity, and precipitation trends in arid and semi-arid regions of Iran. Arabian Journal of Geosciences, 4. https://doi.org/10.1007/s12517-009-0113-6
Lhotka, O., Trnka, M., Kyselý, J., Markonis, Y., Balek, J. and Možný, M. (2020). Atmospheric circulation as a factor contributing to increasing drought severity in central Europe. Journal of Geophysical Research: Atmospheres, 125(18), p.e2019JD032269. https://doi.org/10.1029/2019JD032269
Mahmoudi, P.; A. Rigi, and M.M. Kamak. (2019). A comparative study of precipitation-based drought indices with the aim of selecting the best index for drought monitoring in Iran. Theoretical and Applied Climatology, 3: pp 3123-3138. doi.org/10.1007/s00704-019-02778-z.
Mashari Eshghabad, S.; E. Omidvar, and K. Solaimani. (2014). Efficiency of some meteorological drought indices in different time scales (case study: Tajan Basin, Iran). Ecopersia, 1: pp 441-453. doi.org/20.1001.1.23222700.2014.2.1.3.0.
Modarres, R. and da Silva, V.D.P.R. (2007). Rainfall trends in arid and semi-arid regions of Iran. Journal of Arid Environments, 70(2), pp.344-355. https://doi.org/10.1016/j.jaridenv.2006.12.024
Namias, J. (1991). Spring and summer 1988 drought over the contiguous United States—Causes and prediction. Journal of Climate, 4(1), pp.54-65. https://doi.org/10.1175/1520-0442(1991)004<0054:SASDOT>2.0.CO;2
Parry, S., Prudhomme, C., Hannaford, J. and Lloyd-Hughes, B. (2010). Examining the spatio-temporal evolution and characteristics of large-scale European droughts. In Proceedings of the BHS Third International Symposium (pp. 135-142). British Hydrological Society. http://www.ceg.ncl.ac.uk/bhs2010/
Rakhmatova, N.; M. Arushanov, L. Shardakova, B. Nishonov, R. Taryannikova, V. Rakhmatova, and D.A. Belikov. (2021). Evaluation of the Perspective of ERA-Interim and ERA5 Reanalyses for Calculation of Drought Indicators for Uzbekistan. Atmosphere, 5: 527. doi.org/10.3390/atmos12050527
Sert, S.A., Bagci, H., & Yazici, A. (2015). MOFCA: multi-objective fuzzy clustering algorithm for wireless sensor networks. Applied Soft Computing, 30, pp 151-165. https://doi.org/10.1016/j.asoc.2014.11.063.
Taghizadeh, E.; F. Ahmadi-Givi, L. Brocca, and E. Sharifi. (2021). Evaluation of satellite/reanalysis precipitation products over Iran. International Journal of Remote Sensing, 9: pp 3474-3497. doi.org/10.1080/01431161.2021.1875508
Trenberth, K.E. and Branstator, G.W. (1992). Issues in establishing the causes of the 1988 drought over North America. Journal of Climate, 5(2), pp.159-172. https://doi.org/10.1175/1520-0442(1992)005<0159:IIECOT>2.0.CO;2.

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از تاریخ 02 خرداد 1404
  • تاریخ دریافت: 30 بهمن 1403
  • تاریخ بازنگری: 15 اردیبهشت 1404
  • تاریخ پذیرش: 02 خرداد 1404
  • تاریخ اولین انتشار: 02 خرداد 1404
  • تاریخ انتشار: 02 خرداد 1404