تخمین خسارات ناشی از زلزله با استفاده از مدل RADIUS و GIS (مطالعه موردی شهرستان اشکذر)

المدرسی, سید علی; میردهقان اشکذری, سید احمد

doi:10.22111/jneh.2018.18419.1159

تخمین خسارات ناشی از زلزله با استفاده از مدل RADIUS و GIS (مطالعه موردی شهرستان اشکذر)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

¹ دانشیار، دکترای تخصصی، دانشگاه آزاداسلامی یزد

² دانشجوی دکتری جغرافیا، دانشگاه آزاد اسلامی یزد

10.22111/jneh.2018.18419.1159

چکیده

زلزله پدیده‌ای است طبیعی که بی توجهی به آن خسارات جبران ناپذیری به دنبال خواهد داشت. بر این اساس بررسی‌‌های مربوط به آسیب‌‌‌پذیری لرزه‌‌‌ای مناطق مسکونی یکی از ضروریات مدیریت شهری است که با ایجاد یک مدل مناسب و به کارگیری انواع داده‌‌‌های مکانی و غیرمکانی و انجام تحلیل‌‌‌های مربوط در سیستم‌‌‌های اطلاعات جغرافیایی و سیستم‌‌‌های تصمیم‌‌‌گیری چند معیار، بتوان به ارزیابی و تحلیل آسیب‌‌‌پذیری شهرها در برابر زلزله کمک نمود. در این پژوهش شهر اشکذر به عنوان یکی از شهرهای استان یزد جهت بررسی آسیب‌‌‌پذیری انتخاب گردید. در این پژوهش برای تعیین آسیب‌‌‌پذیری، از مدل رادیوس استفاده شد. داده‌‌‌های ورودی این مدل عبارتند از: 1- اندازه و حد و مرز منطقه مورد مطالعه 2-جمعیت کل منطقه 3- تعداد کل ساختمان 4- نوع خاک 5- اطلاعات شریان‌‌‌های حیاتی 6- انتخاب سناریوی زلزله و خروجی‌‌‌های این نرم افزار عبارتند از: شدت لرزه‌‌‌ای، خسارات وارده به ساختمان و شریان‌‌‌های حیاتی و تلفات. نتایج حاصل از این پژوهش نشان می‌‌‌دهد خسارات ناشی از زلزله در دو سناریوی احتمالی وقوع زلزله در منطقه مورد مطالعه ناچیز است، به گونه‌‌‌ای که در سناریو گسل جنوب غرب، خسارات اندکی وارد می‌‌‌شود و در سناریوی گسل شرقی، میزان خسارت صفر است.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Estimates of the damage caused by the earthquake by using RADIUS and GIS (Case Study city Ashkezar)

نویسندگان [English]

Ali Almodaresi ¹
Ahmad Mirdehghan ²

¹ Associate Prof., Gis &Rs Dept. Yazd branch Islamic Azad University

² PhD Student, Geography Dept. Yazd branch Islamic Azad University

چکیده [English]

Earthquake is a natural phenomenon that ignoring it causes irreparable damage, therefore seismic vulnerability assessment of residential districts is one of the necessities of urban management. By creating an appropriate model and employing a variety of spatial and non-spatial data and analyzing geographic information and multi-criteria decision-taking systems one can assess and analyze seismic vulnerability of cities against earthquakes. In this study Ashkezar city as one of Yazd province cities is chosen for vulnerability assessment. In this study Radius model is used for vulnerability assessment. This model’s input data is: 1-the size of the district under study 2-district population 3-total number of buildings 4-soil properties 5-vital arteries information 6-earthquake scenario; and its output data is earthquake magnitude, damages on buildings, vital arteries and casualties.The results show that earthquake damages by two possible scenarios in the district under study are very low so that in southwest fault scenario the damage is low and in eastern fault scenario there is no damage.

کلیدواژه‌ها [English]

Vulnerability
Earthquake
RADIUS model
Ashkezar

مراجع

احدنژاد محسن، (1388)، مدل‌‌‌سازی آسیب‌‌‌پذیری شهرها در برابر زلزله مطالعه موردی شهر زنجان، رساله دکتری جغرافیا و برنامه‌‌‌ریزی شهری به راهنمایی قرخلو مهدی، دانشگاه تهران، صص 45-60.

آژانس همکاری‌‌‌های بین‌المللی ژاپن (جایکا)، 1380، پروژه ریز پهنه‌‌‌بندی لرزه‌‌‌ای تهران بزرگ، صص 10-12.

امینی جمال، (1387)، تحلیل آسیب‌پذیری مساکن شهری در برابر زلزله (مطالعه موردی منطقه 9 شهرداری تهران)، پایان‌‌‌نامه کارشناسی ارشد سنجش‌ازدور و سیستم اطلاعات جغرافیایی به راهنمایی فرج زاده اصل منوچهر، دانشگاه تربیت مدرس تهران، صص 5-9.

امینی جمال، کرمی جلال، علی‌محمدی عباس، صفرراد طاهر، (1390)، ارزیابی مدل RADIUS در تخمین خسارات ناشی از زلزله در محیط GIS (مطالعه موردی منطقه یک شهرداری تهران)، نشریه مطالعات و پژوهش‌های شهری و منطقه‌ای دانشگاه اصفهان، سال سوم، شماره 11، صص 23- 40.

حاتمی نژاد حسین، فتحی حمید، عشق‌‌‌آبادی فرشید، (1388)، ارزیابی میزان آسیب‌‌‌پذیری لرزه‌‌‌ای در شهر، نمونه موردی: منطقه 10 شهر تهران، نشریه پژوهش‌های جغرافیایی انسانی، شماره 68، صص 1-20.

زنگی‌‌‌آبادی علی، محمدی جمال، صفایی همایون، قائد رحمتی صفر، (1386)، تحلیل شاخص‌‌‌های آسیب‌‌‌پذیری مساکن شهری در برابر خطر زلزله (نمونه موردی: مساکن شهر اصفهان)، جغرافیا و توسعه، شماره 12، صص 79-61.

عزیزی محمدمهدی، اکبری رضا، (1387)، ملاحظات شهرسازی در سنجش آسیب‌‌‌پذیری شهرها از زلزله، نشریه هنرهای زیبا، شماره 34، صص 36- 25.

مهندسین مشاور؛ کریاس بنا، (1386)، گزارش طرح تفصیلی شهر اشکذر.

Carlos A. Villacis and Cynthia N. Cardona, (1999), Guidelines for the implementation of earthquake risk management projects. Geo hazards International. Palo Alto, California.

Cynthia N. cardona, (2002), Earthquake Damage Scenarios for Thimphu Valley- implementation of Case Study- Geo hazards International, Vol 38-42.

Ebert. A, Kerle. N, Stein. A, (2009), Urban social vulnerability assessment with physical proxies and spatial metrics derived from air- and spaceborne imagery and GIS data, Nat Hazards 48, 275–294.

Gulati.B, (2006), Earthquake Risk Assessment of Buildings Applicability of HAZUS in Dehradun, India, Unpublished MS Thesis, ITC, the Netherlands.

HAZUS-MH MR3 Technical Manual (2007), Federal Emergency Management Agency (FEMA).

Lantada. N, Pujades. L, Barbat. A (2009), Vulnerability index and capacity spectrum based methods for urban seismic risk evaluation. A comparison, Nat Hazards 51:501–524.

Martinelli. A, Cifani.G, Cialone. G, Corazza. L, Petracca. A, Petrucci. G (2008), Building vulnerability assessment and damage scenarios in Celano (Italy) using a quick survey data-based methodology, Soil Dynamics and Earthquake Engineering 28, 875– 88.

Rashed. T,Weeks. J,Couclelis. H,Herold. M, (2007), an integrative GIS and remote sensing model for place-based urban vulnerability analysis.

Tang. A, Wen. A, (2009), an intelligent simulation system for earthquake disaster assessment, Computers & Geosciences 35, 871– 879.

Tavakoli. B,Tavakoli. S, (1993), Estimating the Vulnerability and Loss functions of Residential Buildings, Journal of the International Society for the Presentational Mitigation of Natural Hazard 7(2).

UNDP (2004), Reducing Disaster Risk, A Challenge for Developmen