ارزیابی اثرات خاکچال بر محیط زیست با بکارگیری فاکتورهای ژئوتکنیکی، مطالعه موردی: خاکچال ‏قوچان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار، بخش بیابان، موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، ‏تهران

2 دانشیار، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه سمنان

3 دانشجوی دکتری ژئوتکنیک، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه سمنان

چکیده

افزایش تولید پسماندها ناشی از رشد جمعیت و دفن غیراصولی در خاکچال‌ها، یکی از مهمترین مشکلات ایجاد شده در جوامع شهری می‌باشد. ارزیابی اثرات ‏محیط‌زیستی از ابزارهایی بوده که جهت پیش‌بینی و کاهش اثرات مخرب و زیان بار پروژه‌های عمرانی مورد استقبال قرار گرفته است. از این رو در پژوهش ‏حاضر در نظر است با‎ ‎استفاده‎ ‎از‎ ‎گزارشات‎ ‎و تصاویر موجود،‎ ‎مطالعات‎ ‎میدانی، ماتریس‎ ‎ایرانی و در نظر گیری فاکتورهای تاثیرگذار ژئوتکنیک زیست محیطی، ‏آثار‎ ‎بهره‌برداری غیر اصولی از خاکچال شهرستان قوچان بر محیط زیست بررسی گردد. با تجزیه و تحلیل ماتریس ایرانی مشخص گردید که تعداد اثرات و ‏پیامد های میانگین جبری منفی به ترتیب برابر با ارزش 3 و 5 است. در این میان اثر و پیامد منفی کم‌تر از 1/3- در ستون و سطر به ترتیب مربوط به تسطیح ‏و آماده سازی زمین، گسیختگی بستر و پایداری دیواره‏ است.‏ با توجه به بررسی های ژئوتکنیکی، فاکتور پایداری دیواره‌های خاکچال نیاز به بهسازی دارد. در ‏خاکچال قوچان در صورت خاکبرداری با شیب کمتر از 35 درجه و ارتفاع خاکبرداری حدود 4 متر ترانشه‌های موجود دچار ‏لغزش نمی گردد. از اینرو اصلاح ‏و بهسازی لازم در جهت پایداری دیواره ضروری بوده و نتایج و راه‌کارهای مناسب جهت بهبود شرایط ارائه شده است.‏

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Assessing the Impacts of Landfills on Environment using Geotechnical Factors, ‎Case study: Landfill of Quchan

نویسندگان [English]

  • Maryam Naeimi 1
  • Abdolhosein Haddad 2
  • Hojat Dehestani 3
  • Samira Zandifar 1
1 Assistant Professor, Research Institute of Forests and Rangelands, AREEO, Tehran, Iran.
2 Associate Professor, Faculty of Civil Engineering, Semnan University, Semnan, Iran.
3 PhD Student, Faculty of Civil Engineering, Semnan University, Semnan, Iran.
چکیده [English]

Increased waste production due to population growth and improper landfilling is one of the most significant problems in urban communities. Environmental impact assessment is one of the tools that has been introduced to predict and reduce the destructive and harmful effects of construction projects. Therefore, in the present study, the impacts of unprincipled exploitation of Quchan’s landfill on the environment (EIA) was assessed using existing reports and satellite images, field studies, and considering the influential factors of environmental geotechnics in Iranian matrix. Analyzing the Iranian matrix shows that the number of effects and consequences of the negative algebraic mean is equal to 3 and 5, respectively. However, the negative effect and consequence less than -3.1 in the column and row are related to leveling and ground preparation, bed rupture and wall stability, respectively. More investigation on geotechnical parameters indicated that the factor of safety (FS) of gravel walls needs improvement. It was shown that in Quchan’s landfill, in case of excavation with a slope of less than 35 degrees and excavation height of about 4 meters, the existing trenches will not slip. Therefore, the necessary modification and improvement is necessary for the wall retaining and appropriate results and solutions have been provided to improve the conditions.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Landfill
  • Geotechnical factors
  • Environmental impact assessment
  • wall stability
بدو، کاظم (1392)، اصول مهندسی دفن زباله و مبانی طراحی لندفیل­ها، انتشارات دانشگاه ارومیه، چاپ اول.
رودگرمی، پژمان؛ خراسانی، نعمت الله؛ منوری، سید مسعود؛ نوری، جعفر (1388)، پیش بینی اثرات محیط زیستی توسعه با استفاده از تصاویر ماهواره ای و تکینک های سنجش از دور، مجله علوم و تکنولوژی محیط زیست، دوره 11، شماره 1، صص 161-172.
شریعتمداری، نادر؛ رازقی، حمید رضا؛ نایبی، احمد؛ حمزه ای طهرانی، محمد حسین (1393)، توسعه قائم مراکز دفن بهداشتی زباله با توجه به مقاومت ترکیبات موجود در آنها، نشریه علمی پژوهشی امیرکبیر )مهندسی عمران و محیط زیست(، دوره چهل و شش، شماره 2 ، صص 39-46.
طاحونی، شاپور (1387)، داس براجا.ام، اصول مهندسی ژئوتکنیک، جلد دوم، مهندسی پی، ویرایش دوم.
عابدین زاده، نیلوفر؛ عابدین زاده، فریماه؛ عبدی، طوبی (1390)، بررسی عوامل راهبردی مدیریت پسماند شهر رشت با استفاده از روش  SWOT و تشکیل ماتریسQSPM ، محیط شناسی، دوره 37، شماره 57، صص 12-1.
عابدین زاده، نیلوفر؛ روانبخش، مکرم؛ عابدی، طوبی (1392)، ارزیابی اثرات زیست محیطی محل دفن بهداشتی – مهندسی پسماندهای شهری شهرستان سمنان، فصلنامه علوم و تکنولوژی محیط زیست، دوره 2 شماره 15، صص117-105.
عیسوند، فریبا؛ دولتی، بهنام؛ پیرخراطی، حسین، بدو، کاظم؛ فرهادی، خلیل؛ (1394)، بررسی پتانسیل خاک لندفیل ارومیه به منزلۀ لاینر جاذب کادمیوم در ساخت لندفیل مهندسی- بهداشتی، محیط شناسی، دوره 41، شماره 3، صص 653 – 663.
غلامعلی فرد، مهدی؛ میرزایی، محسن؛ حاتمی منش، مسعود؛ ریاحی بختیاری، علی رضا؛ صادقی، مهربان (1393)،کاربرد ماتریس ارزیابی اثرات سریع و ماتریس ایرانی (اصلاح شده لئوپولد) در ارزیابی اثرات محیط زیستی محل دفن پسماند جامد شهرکرد، مجله دانشگاه علوم پزشکی شهرکرد، دوره 16، شماره 1، صص 31-46.
غیور ، زکیه؛ رزم آرا، مرتضی (1397)، مکانیابی لندفیل شهر قوچان با استفاده از تلفیق سامانه GIS و روشMCDA ، فصلنامه زمین شناسی محیط زیست، دوره 12، شماره 42، صص 20-11.
قادری، عباسعلی؛ پیرزاده، بهاره؛ شاه بیگیف نرجس (1398)، ارزیابی اثرات زیست محیطی کارخانه کمپوست زاهدان، ‎مخاطرات محیط ‏طبیعی، دوره 8، شماره 20، صص 244-233. ‏
گیلوری، سارا؛ مظلومی بجستانی، علیرضا؛ حافظی مقدس، ناصر؛ مظهری، سید علی؛ سرسنگی علی آباد، علی رضا (1394)، ارزیابی زیست‌محیطی (EIA) و مکانیابی بهینه محل دفن پسماند جامد شهری با استفاده از روشSAW ،GIS و ماتریس لئوپولد (مطالعه موردی شهر یزد)، دو ماهنامه علمی پژوهشی دانشکده بهداشت یزد، سال 14، شماره 6، صص 162-149.
مخدوم، مجید (1387)، چهار نکته در ارزیابی اثرات توسعه، نشریه علمی محیط و توسعه، دوره 2، شماره 3، صص 12-9.
مهندسان مشاور عمران تدبیر آسیا، (1395)، گزارش ژئوتکنیک احداث راه روستایی از شورک حاجی به سمت زیدانلو.
نعیمی، مریم؛ حداد، عبدالحسین؛ لشگری، علی (1398)، مطالعه فاکتورهای ژئوتکنیکی در ارزشیابی اثرات محیط زیستی کارخانه سیمان، پژوهش های محیط زیست، دوره  18 ، شماره 9، صص 311-299. 
نوائی فیض ابادی، علی اصغر‏؛ علیدادی، حسین؛  نجف پور، علی اصغر؛ دنکوب، محمود؛ یزدانی، محسن؛ ساقی، معصومه؛ شفیعی، محمد ناصر (1395)، ارزیابی اثرات زیست محیطی کارخانجات کمپوست سازی در ایران- مروری، نشریه پژوهش در بهداشت محیط، دوره 2، شماره 1، صص 51-38.
ولی زاده، سهیل؛ شکری، زینب (1394)، بررسی کاربرد ماتریس لئوپولد ایرانی در ارزیابی اثرات محیط زیستی، گزینه های مدیریت پسماند جامد در شهر بیرجند، مجله سلامت و محیط، دوره 8 ، شماره 2، صص 249 - 262.
Bareither, C. A., Benson, C. H., & Edil, T. B. (2012). Effects of waste composition and decomposition on the shear strength of municipal solid waste. Journal of geotechnical and geo-environmental engineering, Vol. 138, No. 10, pp 1161-1174.
Dehestani, H., Haddad, A., & Balghour, M. K. (2016). Reinforcement optimization in unstable rock slopes using geomechanical rating of reinforcement, journal of Proceeding of the Romanian academy of sciences, Vol. 17, No. 2, pp 160-168.
Duncan, J. M., Wright, S. G., & Brandon, T. L. (2014). Soil strength and slope stability. John Wiley & Sons.
Fatoyinbo, I. O., Bello, A. A., Olajire, O. O., Oluwaniyi, O. E., Olabode, O. F., Aremu, A. L., & Omoniyi, L. A. (2020). Municipal solid waste landfill site selection: a geotechnical and geoenvironmental‑based geospatial approach. Environmental Earth Sciences, Vol. 79, No. 231. https://doi.org/10.1007/s12665-020-08973-w
Karimpour-Fard, M., Machado, S. L., Shariatmadari, N., & Noorzad, A. (2011). A laboratory study on the MSW mechanical behavior in triaxial apparatus. Waste Management, Vol. 31, No. 8, pp 1807-1819.
Khodary, S. M., Negm, A. M., & Tawfik, A. (2018). Geotechnical properties of the soils contaminated with oils, landfill leachate, and fertilizers. Arabian Journal of Geosciences, Vol. 11, No. 2. https://doi.org/10.1007/s12517-017-3372-7
Leknes, E. (2001). The roles of EIA in the decision-making process. Environmental Impact Assessment Review, Vol. 21, No. 4, pp ‎309-334.
‎ Lins, E. A. M., Jucá, J. F. T., Lins, C. M. M. S., & Mariano, M. O. H. (2020). Relationship of Field Capacity with Geotechnical Parameters in an Urban Solid Waste Landfill. American Scientific Research Journal for Engineering, Technology, and Sciences (ASRJETS), Vol. 71, No. 1, pp ‎99-122.
Nambiar, N., Remya, N., & Varghese, G. K. (2020). Effective reuse of waste material as an amendment in composite landfill liner: Assessment of geotechnical properties and pollutant retention capacity. Waste Management & Research, Vol. 38, No. 2, pp 134-141.
Rowe, R. K., Caers, C. J., Reynolds, G., & Chan, C. (2000). Design and construction of the barrier system for the Halton Landfill. Canadian Geotechnical Journal, Vol. 37, No. 3, pp 662-675.
Stabnikov, V., Naeimi, M., Ivanov, V., & Chu, J. (2011). Formation of water-impermeable crust on sand surface using biocement. Cement and Concrete Research, Vol. 41, No.11, pp 1143-1149.
Yong, L. L., Emmanuel, E., Purwani, R., & Anggraini, V. (2019). Geotechnical assessment of Malaysian residual soils for utilization as clay liners in engineered landfills. Int J GEOMATE, Vol. 16, No. 58, pp 20-25.