بررسی آسیب توفان‌‌های گرد و غبار بر راه‌‌های ارتباطی سیستان (1398-1396)

شهرکی گفتارگی, ام البنبن; میری, عباس; نوری, سهیلا; احمدپور برازجانی, محمود

doi:10.22111/jneh.2021.37838.1779

بررسی آسیب توفان‌‌های گرد و غبار بر راه‌‌های ارتباطی سیستان (1398-1396)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

¹ دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه مرتع و آبخیزداری، دانشگاه زابل

² استادیار، گروه مرتع و آبخیزداری، دانشگاه زابل

³ دانشیار، گروه اقتصاد کشاورزی، دانشگاه زابل

10.22111/jneh.2021.37838.1779

چکیده

توفان‌‌های گرد و غبار یکی از مخاطرات طبیعی است که آسیب هنگفت اجتماعی و اقتصادی را بر سیستان تحمیل می‌‌نمایند. از آنجایی-که بررسی پیامدهای این توفان‌‌ها و آسیب‌‌های ناشی از آنها در بخش‌‌های مختلف دشوار است در این مطالعه تنها بخشی از پیامدها و آسیب‌‌های ناشی از این توفان‌‌ها در سیستان طی سال‌‌های 1398-1396 مورد بررسی قرار گرفته است. آسیب وارده بر راه‌‌های ارتباطی شامل آسیب وارده به بدنه راه، آسیب وارده به تاسیسات و تجهیزات و آسیب ناشی از نگهداری راه می‌‌باشد. به منظور برآورد آسیب‌‌ها و دریافت اطلاعات مورد نیاز جداولی تهیه شد و با مراجعه به اداره راهداری و حمل و نقل راه‌‌های شهرهای زابل، زهک و هیرمند تکمیل شدند. تحلیل توفان‌‌های گرد و غبار با استفاده از داده‌‌های سرعت باد و دید افقی ثبت شده در ایستگاه هواشناسی زابل انجام گرفت. نتایج نشان داد که توفان‌‌های گرد و غبار به تابلوها و تأسیسات و آسفالت راه‌‌ها آسیب‌‌هایی را وارد نموده بطوری‌‌که هزینه نگهداری و بازسازی آنها را افزایش داده است. بین فراوانی ماهانه و سالانه توفان‌‌های گرد و غبار و مقادیر ماهانه و سالانه رسوبات انباشته شده در سطح راه‌‌ها انطباق مناسبی وجود داشت. بیشینه تجمع ماسه در نیمه اول سال و ماه تیر و در سال 1397 مشاهده شده که منطبق با بیشینه فراوانی توفان‌‌های گرد و غبار می‌‌باشد. مقدار آسیب‌‌های وارده از توفان‌‌های گرد و غبار بر راه‌‌های ارتباطی سیستان 5/32 میلیارد تومان طی سه سال مورد بررسی برآورد شد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

مخاطرات محیط طبیعی

عنوان مقاله [English]

The damage cost of dust storms on roads in the Sistan region during 2017-2019

نویسندگان [English]

Omolbanin Shahreki Kaftargi ¹
Abbas Miri ²
Soheila Nori ²
Mahmoud Ahmadpoor Borazjani ³

¹ Msc Student of Control and Management of Desert, Faculty of Water and Soil, University of Zabol, Zabol, Iran.

² Assistant Professor of Control and Management of Desert, Faculty of Water and Soil, University of Zabol, Zabol, Iran

³ Associate Professor of Agricultural Economics, Faculty of Agriculture, University of Zabol, Zabol, Iran

چکیده [English]

Dust storms are natural hazards that cause economic and social damage in the Sistan region. Because the investigation of the impacts of dust storms in all aspects is difficult, in this study a part of the impacts of dust storms was assessed and assessment was limited to extent of damage to roads for the period 2017-2019. The damages cost of dust storms on roads includes damages to the road surface asphalt, signposts, and road maintenance. For estimation of damage cost and obtaining the required information, a series of tables were provided and completed by Road Maintenance and Transportation organizations of Zabol, Zahak, and Hirman. Analyzing dust storms was carried out through recorded wind speed and visibility data at Zabol meteorological station. The results showed that dust storms impacted the signposts and damaged the road surface for which their maintenance and repairmen cost increased. A good agreement was found between the monthly and annual frequency of dust storms and accumulated sediment. The greatest amount of accumulated sediment on the road was observed during the first half of the year, in June and 2018 according to the highest frequency of dust storms. The total damage cost of dust storms on road was obtained about 32.5 milliard Tomans for the period 2017-2019.

کلیدواژه‌ها [English]

dust storms
natural hazards
roads
damage costs
shifting sediment
Zabol

مراجع

دهمرده قلعه نو، محمد؛ زابلی، مجید؛ شهریاری، علی؛ خطیبی، رسول. (1389). آسیبهای ناشی از فرسایش بادی و توفانهای گرد و غبار برراه زابل - زاهدان، دومین همایش ملی فرسایش بادی و توفانهای گرد و غبار، یزد، https://civilica.com/doc/100898

سایه میری، علی؛ نصراللهی، کمال؛ میرزایی، فتح اله. (1397). بررسی آثار و آسیب‌های اقتصادی و اجتماعی گرد و غبار در استان ایلام. دومین همایش بین‌المللی گرد و غبار، ایلام.

حسامی، سعید؛ نجفی علمدارلو، محسن؛ ملامحمدی عمران، اصغر. (1393). ارزیابی تاثیر پدیده گرد و غبار بر ماموریتهای تصادفی و غیر تصادفی اورژانس مطالعه موردی خوزستان. همایش ملی مهندسی عمران، شهرسازی و توسعه پایدار.

سردارشهرکی، علی؛ صفدری، مهدی؛ علی احمدی، ندا. (1398)، ارزیابی پیامدها ریزگردها بر اقتصاد منطقه سیستان. کنفرانس بین المللی گرد و غبار در جنوب غرب آسیا، زابل، دانشگاه زابل.

کامیابی، سعید؛ سید علی پور، سید خلیل. (1393). ارزیابی تصادفات جاده ای در شرایط مختلف جوی در جاده های اصلی استان سمنان. فصلنامه مطالعات پژوهشی راهور. سال سوم، شماره 8. 22 صفحه. 136-115

شرافتی، ایوب؛ میش مست نهی، امین. (1396)، تحلیل تأثیر توفانهای120روزه بر افزایش تصادفات جادهای (موردمطالعه: محورهای منتهی به شهرستان زابل). فصلنامه علمی-ترویجی راهور، 14(38)، 137-147.

مستخدمین حسینی، حمید. (1394). مقدمه ای بر روش تحقیق در علوم انسانی. ماهنامه اجتماعی، علمی و فرهنگی کار و جامعه. شماره 187. 69-55.

نظری، مرضیه؛ فروزانی، معصومه؛ یزدان‌پناه، مسعود؛ برادران، مسعود. (1396). تبیین امنیت معیشت کشاورزان در شرایط گرد و غبار در شهرستان شوش. علوم ترویج و آموزش کشاورزی ایران، 13(2)، 169-153.

طباطبایی، سید عباس؛ حسامی، سعید؛ نجفی علمدارلو، محسن؛ ملامحمدی، عمران، اصغر. (1394). بررسی تاثیر گرد و غبار بر جابجایی کالا توسط حمل و نقل جاده ای استان خوزستان. دهمین کنگره بین المللی مهندسی عمران. تبریز. 5-1.

Behrooz, R.D., Gholami, H., Telfer, M.W., Jansen, J.D., Fathabadi, A. (2019). Using GLUE to pull apart the provenance of atmospheric dust. Aeolian Res. 37, 1–13.

Jeong, D. Y. (2008). Socio-economic costs from yellow dust damages in South Korea. Korean Social Science Journal, 35 (1-29).

Jugder, D., Shinoda, M., Sugimoto, N., Matsui, I., Nishikawa, M., Park, S.U., Chun, Y.S., Park, M.S. (2011). Spatial and temporal variations of dust concentrations in the Gobi Desert of Mongolia. Global and Planetary Change, 78(1-2), 14-22.

Kang, G.G., Chu, J. M., Jeong, H.S., Han, H.J., Yoo, N.M. (2004). An Analysis of the damage from Yellow dust in northeastern Asia and regional cooperation strategy for reducing damage. Korea Environment Institute, Seoul.

Middleton, N. J. (2017). Desert dust hazards: A global review. Aeolian Research, 24, 53-63.

Miri, A., Ahmadi, H., Ekhtesasi, M.R., Panjehkeh, N., Ghanbari, A. (2009). Environmental and socio-economic impacts of dust storms in Sistan Region, Iran. International Journal of Environmental Studies. 66, 343-355.

Miri, A., Moghaddamnia, A., Pahlavanravi, A., Panjehkeh, N., (2010). Dust storm frequency
after the 1999 drought in the Sistan region, Iran. Climate Research. 41, 83

Miri, A., Maleki, S., Middleton, N. (2020). An investigation into climatic and terrestrial drivers of dust storms in the Sistan region of Iran in the early twenty-first century. Science of the Total Environment. 757, 143952.

Rashki, A., Kaskaoutis, D.G., Goudie, A.S., Kahn, R.A. (2013). Dryness of ephemeral lakes and consequences for dust activity: the case of the Hamoun drainage basin, southeastern Iran. Sci. Total Environ. 463, 552–564.

Rashki, A., Kaskaoutis, D.G., Francois, P., Kosmopoulos, P.G., Legrand, M. (2015). Dust-storm dynamics over Sistan region, Iran: Seasonality, transport characteristics, and affected areas. Aeolian Research, 16, 35-48.

Pahlavanravi, A., Miri, A., Ahmadi, H., Ekhtesasi, M.R. (2012). The impacts of different kinds of dust storms in hot and dry climates, a case study in Sistan region. Desert, 17(1), 15-25.

Tozer, P., Leys, J. (2013). Dust storms–what do they cost? The Rangeland Journal, 35(2), 131-142.