تغییرپذیری و روند تغییرات شدت- گستره‌ی ترسالی و خشکسالی در ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار اقلیم شناسی، گروه جغرافیای طبیعی، دانشکده جغرافیای دانشگاه تهران

2 دانشجوی دکترای اقلیم شناسی، گروه جغرافیای طبیعی، دانشکده جغرافیای دانشگاه تهران

چکیده

هدف این پژوهش بررسی تغییرپذیری و روند تغییرات گستره­ی شدت­های ترسالی- خشکسالی در مقیاس­های سالانه، فصلی و ماهانه در ایران است. برای این منظور، از شاخص ZSI ، آزمون روند من-کندال و داده‎های بارش ماهانه بازکاوی­شده (ERA5) مرکز پیش‌بینی میان­مدت اروپا (ECMWF) در بازه زمانی 2021-1979 استفاده شد. نتایج پژوهش نشان داد که در گستره شدت‌های ترسالی – خشکسالی سالانه کشور، سه دوره مشخص: دهه 80 با گستره‌های تقریباً برابر ترسالی- خشکسالی، دهه 90 گستره‌های ترسالی و دو دهه اول قرن 21 میلادی که در شروع آن در سال آبی 2000-1999 بیش از 97 درصد کشور (70 درصد مساحت خشکسالی بسیارشدید) تحت شرایط خشکسالی بوده، بیشتر گستره‌های خشکسالی مشاهده می‌گردد. الگوی تغییرپذیری گستره‌های شدت ترسالی- خشکسالی در فصل زمستان و بهار تقریباً مشابه سالانه بوده، اما در فصل پاییز متفاوت از الگوی سالانه، در اواخر دوره، افزایش گستره‌‌های ترسالی بیشتر مشاهده می‌گردد. در این فصل در ماه نوامبر مساحت شدت‌های مختلف خشکسالی به‌ویژه (متوسط و شدید) کاهشی و در مقابل مساحت شدت‌های ترسالی افزایشی بوده است. اما در زمستان و بهار به‌خصوص ماه‌های ژانویه و تا حدودی مارس روند گستره‌های شدت ترسالی-خشکسالی برعکس بوده است. شدت شاخص نیز در برخی دوره‌های زمانی دارای روند بوده که افزایش شدت طبقات خشکسالی (افزایش شدت منفی شاخص) بارزتر است. در کل در هر سه مقیاس ماهانه، فصلی و سالانه، رخداد خشکسالی­های ضعیف و متوسط اما متوالی زیاد، درحالی­که ترسالی­های بسیارشدید و شدید با توالی کم، بیشتر بوده است. افزایش گستره‌های خشکسالی شدید مشهودتر و شدت طبقات خشکسالی نیز کمی افزایش یافته است. افزایش شدت شاخص و گستره‌های ترسالی در فصل پاییز شاید گویای تغییر رژیم بارشی و در مقابل افزایش گستره‌های خشکسالی به‌خصوص خشکسالی‌های شدید در دو فصل اصلی بارشی ایران (زمستان و بهار) هشداری برای مدیریت منابع آب در دوره گرم سال باشد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Variability and trend of changes in the severity-area of drought and wet in Iran

نویسندگان [English]

  • Mostafa Karimi 1
  • Sousan Heidari 2
1 Assistant Professor, Department of Physical Geography, Faculty of Geography, Tehran University, Tehran, Iran
2 Ph.D. Students of climatology, Department of Physical Geography, Faculty of Geography, Tehran University, Tehran, Iran
چکیده [English]

This study aims to investigate the variability and trend of changes in area severity of wet and drought on annual, seasonal, and monthly scales in Iran. For this purpose, the ZSI index, Mann-Kendall trend test, and the monthly precipitation data (ERA5) of the European Centre for Medium-Range Weather Forecasts (ECMWF) for the period 1979-2021 were used. The results showed that, in annual wet-drought intensities, there are three distinct periods; 1980s with almost equal wet-drought area 1990s wet dominate, and the first two decades of the 21st century, which began in 2000-1999 rainy year with more than 97% of the country (70% very severe drought area) under drought conditions where the most areas of drought observed. The pattern of variability of wet-drought intensity area in winter and spring is almost similar to the annual whereas it is different in autumn from the annual pattern. However wet area increases. at the end of the period. In this season in November, the area of drought intensities, especially (moderate and severe) has been decreasing and in contrast, the area of wet intensities has been increasing. But, the trend of wet-drought intensity was reversed in winter and spring, especially in January and to some extent in March. The intensity of the index also has a trend when the increase in the intensity of drought classes (increasing the intensity of the negative index) is more pronounced. Overall, in all three scales, the incidence of consecutive weak and moderate droughts and very severe and severe wet with the low sequence was higher. Increasing the intensity and area of wet in autumn may indicate a change in the precipitation regime. In contrast, the increase in droughts, especially high-intensity droughts in the two main rainy seasons of Iran is a warning for serious water resources management in the warm period.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Precipitation variability
  • Dry periods
  • Wet periods
  • ZSI index
  • ERA5 data
اسماعیلی، حسین؛ روشنی، احمد؛ شکیبا، علیرضا؛ پرک، فاطمه. (1397). روند وردایی فرین­های اقلیمی براساس شاخص­های ترکیبی تغییراقلیم در گستره ایران. جغرافیا و مخاطرات محیطی، 7 (4)، 110-89. doi.10.22067/GEO.V0I0.67984
اشرفی، سعیده. (1389). پهنه­بندی شمال­غرب ایران با استفاده از روش­های تحلیل خوشه­ای و تحلیل ممیزی. پژوهش­های اقلیم­شناسی، 1 (4-3)، 44-27.
اصلاحی، مهدی؛ سبحانی، بهروز؛ پوراصغر، فرناز. (1389). بررسی و کاربرد شاخص خشکسالی تبخیر و تعرق بارش استانداردشده (SPEI). پژوهش­های اقلیم­شناسی، 5 (19-20)، 38-23.
امین، پیمان؛ ملکی­نژاد، حسین. (1396). بررسی و مقایسه دوره­های خشکسالی با استفاده از نمایه­های مبتنی بر بارش در برخی مناطق مرکزی و غرب کشور. مدیریت حوزه آبخیز، 8 (16)، 281-271.  doi.10.29252/jwmr.8.16.271
بابایی فینی، ام السمله؛ علیجانی، بهلول. (1392). تحلیل فضایی خشکسالی­های بلند مدت ایران. پژوهش­های جغرافیایی طبیعی، 45 (3)، 12-1. doi.10.22059/JPHGR.2013.35831
بازگیر، سعید؛ اسعدی اسکویی، ابراهیم؛ عباسی، فائزه؛ رضازاده، پرویز؛ حقیقت، مسعود. (1399). مطالعه تطبیقی کارایی برخی نمایه­های خشکسالی هواشناسی در مناطق مختلف اقلیمی ایران. تحقیقات آب­وخاک ایران (علوم کشاورزی ایران)، 51 (11)، 2760-2751. doi.10.22059/IJSWR.2020.301067.668581
پرک، فاطمه؛ خاکی، علی؛ روشنی، احمد. (1397). واکاوی اقلیم­شناختی الگوهای واگرایی شار رطوبت در بارش­های سنگین منجر به سیل در جنوب­غرب ایران با تاکید بر سیلاب­های فروردین ماه 1398. هواشناسی و علوم جوّ، 1 (4)، 380-393.
پرک، فاطمه؛ روشنی، احمد؛ علیجانی، بهلول. (1394). واکاوی همدیدی سامانه کم­فشار سودانی در رخداد ترسالی­ها و خشکسالی نیمه جنوبی ایران. جغرافیا و مخاطرات محیطی، 4 (3)، 90-75. doi.10.22067/GEO.V4I3.40062
تاج­بخش، سحر؛ عیسی خانی، نسرین، فضل کاظمی، امین. (1394). ارزیابی خشکسالی هواشناسی در ایران با استفاده از شاخص «استانداردشده بارش و تبخیر- تعرق (SPEI)». فیزیک زمین و فضا، 41 (2)، 313-321. doi.10.22059/JESPHYS.2015.52888
حجازی­زاده، زهرا؛ عساکره، حسین؛ صیادی، فریبا. (1395). تغییراقلیم و توزیع زمانی- مکانی بارش در پهنه ایران­زمین. جغرافیا، 14 (50)، 54-33.
حکیم­دوست، سیدیاسر؛ رستگار، محسن؛ پورزیدی، علی­محمد؛ حاتمی، حسین. (1393). تحلیل فضایی خشکسالی اقلیمی و اثرات آن بر الگوی فضایی مکان­گزینی سکونتگاه­های روستایی (مطالعه موردی روستاهای استان مازندران). جغرافیا و مخاطرات محیطی، 3 (3)، 76-61. doi.10.22067/GEO.V3I3.32701
خزانه­داری، لیلی؛ زابل عباسی، فاطمه؛ قندهاری، شهرزاد؛ منصوره، کوهی؛ ملبوسی، شراره. (1388). دورنمایی از وضعیت خشکسالی ایران ایران طی سی سال آینده. جغرافیا و توسعه ناحیه­ای، 7 (12)، 98-83. doi.10.22067/GEOGRAPHY.V7I12.8929
خسروی، محمود؛ زهرایی، اکبر؛ حیدری، حسین؛ بنی نعیمه، سارا. (1391). تعیین مناطق هم خشکسالی استان گیلان با استفاده از شاخص ناهنجاری بارش. جغرافیا و مخاطرات محیطی، 1 (3)، 20-1. doi.10.22067/GEOGRAPHY.V7I12.8929
دانشمند، حجت­اله؛ محمودی، پیمان. (1395). تحلیل طیفی خشکسالی­های ایران. ژئوفیزیک ایران، 10 (4)، 47-28.
دوستان، رضا. (1398). تحلیل بر تحقیقات خشکسالی در ایران. تحلیل فضایی مخاطرات محیطی، 6 (4)، 94-53.  doi.10.29252/jsaeh.6.4.53
دوستکامیان، مهدی؛ عساکره، حسین؛ دارند، محمد. (1400). بررسی و تحلیل آشفتگی، نوسانات و جهش نواحی بارشی ایران. تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی، 21 (60)، 149-127. doi.10.52547/jgs.21.60.127
رضایی، حسین؛ خان‌محمدی، ندا؛ منتضری، مجید؛ بهمنش، جواد. 1397. ارزیابی انتخاب تابع توزیع احتمال مناسب در استفاده ازشاخص‌های خشکسالی SPI و RDI. دانش آب و خاک (دانش کشاورزی)، 28 (1)، 40-29.
رضیئی، طیب؛ دانش­کار آراسته، پیمان؛ ثقفان، بهرام. (1386). بررسی الگوی زمانی و مکانی خشکسالی­های هواشناسی در استان سیستان­و­بلوچستان. کشاورزی، 30 (1)، 99-86.
رنجبرسعادت­آبادی، عباس؛ پناهی، علی؛ فتاحی، ابراهیم. (1393). تأثیر نابهنجاری­های ماهانه الگوهای گردشی جو در رخداد دوره­های خشک و تر در غرب و شمال­غرب ایران. اقلیم­شناسی، 5 (18-17)، 109-91.
طولابی­نژاد، میثم؛ حجازی­زاده، زهرا؛ سلیقه، محمد. (1398). توزیع فضایی سامانه­های بندالی و همزمان آن با ترسالی­های فصل­های سرد در ایران. جغرافیا، 17 (62)، 40-20.
عزیزی، قاسم. (1379). ال­نینو و دوره­های خشکسالی- ترسالی در ایران. پژوهش­های جغرافیایی، 32 (38)، 84-71.
عسگری، احمد؛ رحیم­زاده، فاطمه. (1382). برجستگی نوسان بارش در کشور نسبت به روند و جهش آن. سومین کنفرانس و اولین کنفرانس ملی تغییر اقلیم. اصفهان، 29 مهر الی اول آبان سال 1382، 242-234.
علیجانی، بهلول؛ بابایی فینی، ام السلمه. (1388). تحلیل فضایی خشکسالی­های کوتاه­مدت ایران. جغرافیا و برنامه­ریزی منطقه­ای، 1 (پیش شماره)، 121-109.
علیجانی، بهلول؛ بیات، علی؛ دوستکامیان، مهدی؛ بلیانی، یداله. (1395). تحلیل طیفی سری­های زمانی بارش سالانه ایران. جغرافیا و برنامه­ریزی، 20 (57)،  237-217.
علیجانی، بهلول؛ دوستکامیان، مهدی؛ اشرفی، سعیده؛ شاکری، فهیمه. (1394). بررسی تغییرات الگوهای خودهمبستگی فضایی درون دهه­ای بارش ایران طی نیم قرن اخیر. جغرافیا و آمایش شهری- منطقه­ای، 5 (14)، 88-71. doi.10.22111/GAIJ.2015.1914
علیزاده، شهمراد؛ محمدی، حسین. (1394). مدل‌سازی سیستم دینامیک با استفاده از الگوی توزیع زمانی و مکانی خشکسالی در ایران. جغرافیا، 13 (47)، 160-141.
فاطمی، مهران؛ امیدوار، کمال؛ نارنگی‌فرد، مهدی؛ حاتمی بهمن بیگو، خداکرم. (1394). شناحت الگوهای همدید مؤثر بر دوره‌های ترسالی و خشکسالی در ایران مرکزی. جغرافیای طبیعی، 8 (29)، 40-19. doi.20.1001.1.20085656.1394.8.29.2.3
فتاحی، ابراهیم؛ بابایی فینی، ام­السلمه. (1393). طبقه­بندی الگوهای همدیدی بارش­زا و خشکسالی­زا در ایران زمین. تحقیقات جغرافیایی، 29 (1)، 122-105.
فتاحی، ابراهیم و بهیار، محمدباقر. (1390). بررسی الگوهای سینوپتیکی خشکسالی­های فراگیر در استان چهارمحال بختیاری. تحقیقات جغرافیایی، 226 (2)، شماره 2، 100-79.
کریمی احمدآباد، مصطفی؛ جعفری، مهناز؛ خوش­اخلاق، فرامرز؛ بازگیر، سعید. (1398). نقش تغییرات رطوبت انتقال­یافته در رخداد خشکسالی و ترسالی ایران. پژوهش­های جغرافیایی طبیعی، 51 (4)، 562-545. doi.10.22059/JPHGR.2019.244445.1007134
کریمی، مصطفی؛ فرج­زاده، منوچهر. (1390). شار رطوبت و الگوهای فضایی- زمانی منابع تأمین رطوبت بارش­های ایران. نشریه تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی، 11 (22)، 22-38.
کریمی، مصطفی؛ جعفری، مهناز. (1397). تغییرپذیری سالانه و روند تغییرات مساحت خشکسالی- ترسالی در ایران. دومین کنفرانس ملی آب‌وهواشناسی ایران، مشهد، 610-605.
کریمی، مصطفی؛ حیدری، سوسن؛ رفعتی، سمیه. (1400). روند تغییرات مؤلفه­های جوی چرخه آب (بارش و آب­قابل بارش) در حوضه­های آبریز ایران. تحلیل فضایی مخاطرات محیطی، 8 (2)، 54-33.
کریمی، مصطفی؛ خوش­اخلاق، فرامرز؛ شمسی­پور، علی­اکبر؛ نوروزی، فهمیه. (1398). الگوهای گردشی پراراتفاع جنب­حاره­ای عربستان در تراز میانی و ارتباط آن با بارش ایران. جغرافیا و برنامه­ریزی، 23 (69)، 255-233.
کشاورز، محمدرضا؛ وظیفه دوست، مجید؛ فتاحی، ابراهیم؛ بهیار، محمدباقر. (1391). الگوی توزیعی جهت و شدت روند تغییرات ایران به کمک نمایه توزیعی شدت خشکسالی پالمر. تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی، 12 (27)، 110-97.
کیانیان، محمدکیا؛ صالح پورجم؛ حاجی­محمدی، حسن؛ رسولی، فهیمه. (1395). بررسی و ارتباط خشکسالی و ترسالی­های غرب ایران با الگوهای سینوپتیکی جو. آمایش جغرافیا فضا، 6 (22)، 192-175.
کیانیان، محمدکیا؛ حاجی محمدی، حسن؛ کابلی، سیدحسن؛ مشکی، علیرضا؛ عسگری، حمیدرضا. (1397). مطالعه و شناسایی الگوهای دینامیکی همدیدی مؤثر بر رخداد خشکسالی­های استان سمنان. آمایش جغرافیایی فضا، 8 (28)، 32-19.
لشکری، حسن؛ متکان، علی‌اکبر؛ آزدای، مجید؛ محمدی، زینب. (1396). تحلیل همدیدی نقش پرفشار جنب حاره‌ای عربستان و رودباد جنب‌حاره‌ای در خشکسالی‌های شدید جنوب و جنوب‌غرب ایران. پژوهش‌های دانش­زمین، 8 (30)، 163-141. doi. 20.1001.1.20088299.1396.8.2.10.0
متکان، علی­اکبر؛ شکیبا، علیرضا؛ میرباقری، بابک؛ فلاحی. (1393). محاسبه­ عدم قطعیت محلی و مکانی بارش با استفاده از الگوریتم­های شبیه­سازی زمین آماری SGS و CO-SGS. سنجش­ازدور و GIS ایران، 6 (3)، 15-1.
مجرد، فیروز؛ خیری، راضیه؛ نوری، زهرا. (1393). تحلیل فراوانی خشکسالی­های روزانه در ایران با شاخص خشکسالی مؤثر. تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی، 14 (35)، 48-29.
محمودی، پیمان؛ دانشمند، حجت­اله. (1397). کاربرد تحلیل موجک در شناسایی رفتار دوره­ای خشکسالی­های ایران. جغرافیا و مخاطرات محیطی، 7 (1)، 168-153. doi.10.22067/GEO.V7I1.60717
محمودی، پیمان؛ رزمجو، سمیرا؛ جهانشاهی، سید مهدی امیر. (1399). همپوشانی دوره تناوب شاخص نوسان اطلس شمالی (NAO) با دوره تناوب خشکسالی­ها و ترسالی­های ایران. ژئوفیزیک ایران، 14 (1)، 104-91. doi.10.30499/IJG.2020.104299
مسعودیان، ابوالفضل؛ کاویانی، محمدرضا. (1387). اقلیم­شناسی ایران، چاپ اول، انتشارات دانشگاه اصفهان.
معروفی، صفر؛ طبری، حسین. (1390). آشکارسازی روند تغییرات دبی رودخانه مارون با استفاده از روش­های پارمتری و ناپارمتری. تحقیقات جغرافیایی، 26 (2)، 146-125.
معصوم­پور سماکوش، جعفر. (1384). مطالعه­ سینوپتیکی خشکسالی­های فراگیر در سواحل جنوبی خزر، پایان­نامه کارشناسی ارشد، جغرافیای طبیعی گرایش اقلیم­شناسی، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران.
موحدی، سعید؛ عساکره، حسین؛ سبزی پرور، علی اکبر؛ مسعودیان، ابوالفضل؛ مریانجی، زهره. (1390). بررسی تغییرپذیری رژیم بارش در ایران. آب­وخاک (علوم و صنایع کشاورزی، 25 (6)، 1447-1434. doi.10.22067/JSW.V0I0.12487
الوانکار، سیدرضا؛ نظری، فرزانه؛ فتاحی، ابراهیم. (1394). تأثیر تغییراقلیم بر شدت و دوره بازگشت خشکسالی­های ایران. تحلیل فضایی مخاطرات محیطی، 3 (2)، 120-99. doi.10.18869/acadpub.jsaeh.3.2.99
یزدانی، وحید؛ زارع­ابیانه، حمید؛ شادمانی، مجتبی. (1390). تحلیل فراوانی و پهنه­بندی خشکسالی­های ایران با کاربرد نمایه شاخص استانداردشده بارش. مهندسی منابع آب، 4 (8)، 43-31. doi.20.1001.1.20086377.1390.4.8.4.0
Akhtari, R., Morid, S., Mahdian, M. H., & Smakhtin, V. (2009). Assessment of areal interpolation methods for spatial analysis of SPI and EDI drought indices. International Journal of Climatology, 29(1), 135-145. doi.org/10.1002/joc.1691
Daneshmand, H. and Mahmoudi, P. (2017). Estimation and assessment of temporal stability of periodicities of droughts in Iran. Water Resources Management, 31(11), 3413-3426. doi.org/10.1007/s11269-017-1676-8
Ekwezuo, C.S. and Madu, J.C. (2020). Evaluation of Different Rainfall-based Drought Indices Detection of Meteorological Drought Events in Imo State, Nigeria. Journal of Applied Sciences and Environmental Management, 24(4), 713-717. doi. 10.4314/jasem.v24i4.25
Ely, L.L., Enzel, Y., Baker, V.R. and Cayan, D.R. (1993). A 5000-year record of extreme floods and climate change in the southwestern United States. Science, 262(5132), 410-412.  DOI: 10.1126/science.262.5132.4
Forzieri, G., Feyen, L., Russo, S., Vousdoukas, M., Alfieri, L., Outten, S., Migliavacca, M., Bianchi, A., Rojas, R. and Cid, A. (2016). Multi-hazard assessment in Europe under climate change. Climatic Change, 137(1), 105-119. doi.org/10.1007/s10584-016-1661-x
Ganji, M.H. (1968). Climate. In: The Cambridge History of Iran, the Land of Iran. Cambridge University Press.
Gao, J., Holden, J. and Kirkby, M. (2016). The impact of land‐cover change on flood peaks in peatland basins. Water Resources Research, 52(5), 3477-3492. doi.org/10.1002/2015WR017667
HadiPour, S.H., Abd Wahab, A.K. and Shahid, S. (2020). Spatiotemporal changes in precipitation indicators related to bioclimate in Iran. Theoretical and Applied Climatology, 141(1), 99-115. DOI: 10.1007/s00704-020-03192-6
Hayes, M. J., Svoboda, M. D., Wardlow, B. D., Anderson, M. C., and Kogan, F. (2012). Drought monitoring: Historical and current perspectives.
Heim Jr, R. R. (2002). A review of twentieth-century drought indices used in the United States. Bulletin of the American Meteorological Society, 83(8), 1149-1166. doi.org/10.1175/1520-0477-83.8.1149
Hersbach, H., D., Dee. (2016). ERA5 reanalysis is in production. ECMWF Newsletter No. 147, 7.
Hosseini, A., Ghavidel, Y., Khorshiddoust, A. M., and Farajzadeh, M. (2021). Spatio-temporal analysis of dry and wet periods in Iran by using the Global Precipitation Climatology Center-Drought Index (GPCC-DI). Theoretical and Applied Climatology, 143(3), 1035-1045. DOI: 10.1007/s00704-020-03463-2
Khojasteh, A., 2020. Cyclone tracking affecting precipitation in Iran. Arabian Journal of Geosciences, 13(18), 1-16.
Kim, S., Kim, B., Ahn, T. J., & Kim, H. S. (2011). Spatio‐temporal characterization of Korean drought using severity–area–duration curve analysis. Water and Environment Journal, 25(1), 22-30. doi.org/10.1111/j.1747-6593.2009.00184.x
Lin, H., Wang, J., Li, F., Xie, Y., Jiang, C., & Sun, L. (2020). Drought Trends and the Extreme Drought Frequency and Characteristics under Climate Change Based on SPI and HI in the Upper and Middle Reaches of the Huai River Basin, China. Water, 12(4), 1100.  doi.org/10.3390/w12041100
Liu, Z., Menzel, L., Dong, C., & Fang, R. (2016a). Temporal dynamics and spatial patterns of drought and the relation to ENSO: a case study in Northwest China. International Journal of Climatology, 36(8), 2886-2898. doi.org/10.1002/joc.4526
Liu, Z., Wang, Y., Shao, M., Jia, X., & Li, X. (2016b). Spatiotemporal analysis of multiscalar drought characteristics across the Loess Plateau of China. Journal of Hydrology, 534, 2.  81-299. doi.org/10.1016/j.jhydrol.2016.01.003
Mahajan, D. R., & Dodamani, B. M. (2015). Trend analysis of drought events over the upper Krishna basin in Maharashtra. Aquatic Procedia, 4, 1250-1257. doi.org/10.1016/j.aqpro.2015.02.163
Mallick, J., Talukdar, S., Alsubih, M., Salam, R., Ahmed, M., Kahla, N.B. and Shamimuzzaman, M. (2021). Analyzing the trend of rainfall in the Asir region of Saudi Arabia using the family of Mann-Kendall tests, innovative trend analysis, and detrended fluctuation analysis. Theoretical and Applied Climatology, 143(1), 823-841. doi.org/10.1007/s00704-020-03448-1
Mirza, M.M.Q. (2002). Global warming and changes in the probability of occurrence of floods in Bangladesh and implications. Global environmental change, 12(2), 127-138. doi.org/10.1016/S0959-3780(02)00002-X
Mishra, A. K., Singh, V. P., & Desai, V. R. (2009). Drought characterization: a probabilistic approach. Stochastic Environmental Research and Risk Assessment, 23(1), 41-55. doi.org/10.1007/s00477-007-0194-2
Modarres, R., Sarhadi, A. and Burn, D.H. (2016). Changes in extreme drought and flood events in Iran. Global and Planetary Change, 144, 67-81. doi.org/10.1016/j.gloplacha.2016.07.008
Nastos, P.T. and Zerefos, C.S. (2009). Spatial and temporal variability of consecutive dry and wet days in Greece. Atmospheric Research, 94(4), 616-628. DOI: 10.1016/j.atmosres.2009.03.009
Patil, S. R. (2013). Analysis of Spatial Performance of Meteorological Drought Indices. Master of Science Thesis. Supervisor: Steven Quiring. Texas A&M University.
Peterson, T.C., Heim, R.R., Hirsch, R., Kaiser, D.P., Brooks, H., Diffenbaugh, N.S., Dole, R.M., Giovannettone, J.P., Guirguis, K., Karl, T.R. and Katz, R.W. (2013). Monitoring and understanding changes in heat waves, cold waves, floods, and droughts in the United States: State of knowledge. Bulletin of the American Meteorological Society, 94(6), 821-834. doi.org/10.1175/BAMS-D-12-00066.1
Rahimi, J., Ebrahimpour, M. and Khalili, A. (2013). Spatial changes of extended De Martonne climatic zones affected by climate change in Iran. Theoretical and applied climatology, 112(3), 409-418. doi.org/10.1007/s00704-012-0741-8
Rakhmatova, N., Arushanov, M., Shardakova, L., Nishonov, B., Taryannikova, R., Rakhmatova, V. and Belikov, D.A. (2021). Evaluation of the Perspective of ERA-Interim and ERA5 Reanalyses for Calculation of Drought Indicators for Uzbekistan. Atmosphere, 12(5), 1-14. doi.org/10.3390/atmos12050527
Raziei, T., Saghafian, B., Paulo, A.A., Pereira, L.S. and Bordi, I. (2009). Spatial patterns and temporal variability of drought in western Iran. Water resources management, 23(3), 439-455. doi.org/10.1007/s11269-008-9282-4
Rodriguez‐Puebla, C., Encinas, A.H., Nieto, S. and Garmendia, J. (1998). Spatial and temporal patterns of annual precipitation variability over the Iberian Peninsula. International Journal of Climatology: A Journal of the Royal Meteorological Society, 18(3), 299-316. doi.org/10.1002/(SICI)1097-0088(19980315)18:3<299::AID-JOC247>3.0.CO;2-L
Savari, M., Damaneh, H. E., & Damaneh, H. E. (2022). Drought vulnerability assessment: Solution for risk alleviation and drought management among Iranian farmers. International Journal of Disaster Risk Reduction, 102654. doi.org/10.1016/j.ijdrr.2021.102654
Singh, D., Tsiang, M., Rajaratnam, B. and Diffenbaugh, N.S., (2014). Observed changes in extreme wet and dry spells during the South Asian summer monsoon season. Nature Climate Change, 4(6), 456-461. doi.org/10.1038/nclimate2208
Sun, S.L., Li, Q., Li, J., Wang, G. (2019). Revisiting the evolution of the 2009–2011 meteorological drought over Southwest China. J. Hydrol. 568, 385–402.  doi.org/10.1016/j.jhydrol.2018.10.071
Tech, T., 2011. Statistical analysis for monotonic trends.
Triola, M.F. (1995). Elementary Statistics ((6th edition)), Addison-Wesley: Reading, MA (1995), 691-693.
Tsakiris, G., & Vangelis, H. (2004). Towards a drought watch system based on spatial SPI. Water resources management, 18(1), 1-12. doi.org/10.1023/ B: WARM.0000015410.47014.a4
Vicente-Serrano, S. M., Beguería, S., & López-Moreno, J. I. (2010). A multiscalar drought index sensitive to global warming: the standardized precipitation evapotranspiration index. Journal of Climate, 23(7), 1696-1718. doi.org/10.1175/2009JCLI2909.1
Wang, G., Zhang, X., and Zhang, S. (2019). Performance of three reanalysis precipitation datasets over the Qinling-Daba mountains, eastern fringe of Tibetan plateau, China. Advances in Meteorology, 2019. doi.org/10.1155/2019/7698171
Wang, J. and Zhang, X. (2008). Downscaling and projection of winter extreme daily precipitation over North America. Journal of Climate, 21(5), 923-937. doi.org/10.1175/2007JCLI1671.1
Yao, N., Li, Y., Lei, T., et al. (2018). Drought evolution, severity and trends in mainland China over 1961–2013. Sci. Total Environ. 616–617, 73–89. DOI: 10.1016/j.scitotenv.2017.10.327.
  • تاریخ دریافت: 08 خرداد 1401
  • تاریخ بازنگری: 17 آبان 1401
  • تاریخ پذیرش: 21 آبان 1401
  • تاریخ اولین انتشار: 21 آبان 1401
  • تاریخ انتشار: 01 تیر 1402