تأثیر « اتاقک سکون» در کاهش غبار هوای داخلی مسکن(مورد مطالعاتی: یک خانه در دزفول)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه معماری، دانشگاه صنعتی جندی شاپور دزفول

2 کارشناسی ارشد معماری از، دانشگاه صنعتی جندی شاپور دزفول

چکیده

پدیده‌ی گردوغبار یکی از مهم‌ترین مخاطرات طبیعی در جنوب غربی ایران است که در سال‌های اخیر افزایش قابل توجه داشته و به صورت یک معضل جدی درآمده است که ادامه حضور و گسترش بیشتر این پدیده می‌تواند طی چند سال آینده آسیب‌های جبران ناپذیری بر سلامت جامعه و محیط زیست وارد کند؛ لذا به کارگیری تمهیداتی جهت مقابله و رفع این مشکل، ضروری به نظر می‌رسد. از آنجا که کاهش آلودگی هوای شهر کار دشواری است، پس توجه به هوای داخلی خانه‌ها، سهم عمدهای در ایجاد سلامت خواهد داشت. که هدف از این پژوهش  یافتن راه‌کاری معمارانه است که بتواند هوای داخلی خانه را بدون تولید گازهای مضر تصفیه کند. سوالی که برای این پژوهش مطرح است این است که میزان غلظت غبار در اتاقی که مجهز به اتاقک سکون است، با غلظت غبار در دیگر فضاها چه تفاوت‌هایی دارد؟  در این پژوهش از بین سه روش‎ متداول تصفیه غبار، روش استفاده از "اتاقک سکون" تعیین شده و مورد بررسی قرار گرفت؛ که به صورت تجربی یک نمونه آزمایشی از این اتاقک در یک اتاق از خانه‌های دزفول تعبیه شد؛ و مورد آزمون قرار گرفت. این آزمایش حدود یک ماه به طول انجامید. در طول این زمان میزان ته نشست غبارها به صورت روزانه، اندازه گیری‎ شدند. با تحلیل این داده‎ها، تأثیر اتاقک سکون در تصفیه غبار فضای داخل ساختمان نسبت به عدم استفاده از آن اثبات شده است. همچنین، نتایج این داده‎ها نسبت به جهت وزش باد مشخص شده است و تاثیر آن (داده‎ها ) در 73 درصد از موارد با موفقیت موجب تصفیه هوا گردیده است. در نتیجه، استفاده از اتاقک سکون به عنوان راه‌کاری جهت مقابله با ریزگردها در فضای داخلی ساختمان پیشنهاد شده است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Investigating the effect of the "sedimentation chamber" on reducing the dust pollution in house interior (Case Studies: A House in Dezful)

نویسندگان [English]

  • Mohsen Bina 1
  • Narges Zadehosein 2
1 Assistant Professor, Architectural Department, Jundi-Shapur University of Technology, Dezful, Iran
2 M.A., Architectural Department, Jundi-Shapur University of Technology, Dezful, Iran
چکیده [English]

One of the most important natural hazards in the southwest is dust pollution. Dust pollution increase in recent years and became a serious problem in the region. This pollution situation in southwestern Iran is also noticeable. The continued presence of dust pollution can impose irreparable damage on the health of the community and the environment over the next few years. Therefore, it is necessary to use measures to deal with the problem. Due to the difficulty of reducing air pollution in the city and outdoors, paying attention to the indoor area will have a major contribution to health. In these circumstances, the main goal of the research is to find a solution that can remove dust from an indoor area (without applying harmful chemicals). In this research, while studying the conventional methods of dust purification, the "sedimentation chamber" method has been selected. In this research, an experimental sample of a sedimentation chamber in the house was built and tested, and from these experiments, daily data on the amount of dust collected in different spaces (Including Inside the sedimentation chamber, the research room, the adjacent room, the yard space, the amount of wind speed entering the chamber) were collected and measured. Analyzing the data collected, the results were inspected. Eventually, the effect of the sedimentation chamber has been proven in the purification of dust inside the house (in comparison with not using it). Also, the correlation between room air purification with western wind velocity (positive pressure) in 73% of cases there was a direct correlation. As a result, the use of the chamber is suggested as a way to deal with the Dust pollution in the interior of the house.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Sedimentation chamber
  • Dust
  • Dust purification
  • Dezful
  • Concentration of the particles
  • Building interior
بینا، محسن (1394)؛ پایان نامه دکتری به راهنمایی استاد شهرام پوردیهیمی، با عنوان: بررسی راه‎کارهای کنترل ریزگردهای هوا در معماری (مورد مطالعاتی منطقه دزفول)، دانشگاه شهید بهشتی؛ تهران.
پوردیهیمی، شهرام، محسن، بینا (1393)؛ بررسی تأثیر جهت ساختمان بر کاهش آلودگی ناشی از ریزگردها در مجموعه های ساختمانی(موردمطالعاتی: بناهای شهر دزفول)، دوفصلنامه معماری ایرانی، دوره3، شماره 6، 41-63
حجه فروش نیا، شیلا، خداقلی، مرتضی(1397)؛ بررسی وضعیت گیاه دارویی خارشتر در جهت کاهش مخاطرات گرد و غبار (مطالعه موردی: دشت سگزی اصفهان). کاوش های جغرافیایی مناطق بیابانی؛ دوره 6 , شماره 1 ; صفحه 33 تا صفحه 49.
حیدری، ابوالفضل، داوطلب، جمشید (1399)؛ بررسی و شناخت اثر خارخانه بر میزان سرعت باد در مسکن بومی سیستان. جغرافیا و آمایش شهری - منطقه ای، دوره 10, شماره 35، صفحه 49تا صفحه 64.
دل‌انگیزان، سهراب، جعفری مطلق، زینب (1392)؛ بررسی اثر ریزگرد بر میزان بستری و مرگ و میر بیماران قلبی و تنفسی (مطالعه موردی شهر کرمانشاه، شش ماهه اول سال‎های (1390-1389) سلامت و محیط زیست. دوره6 شماره1 صفحه65-76
دونورز، نوئل (1380)؛ مهندسی کنترل آلودگی هوا. ترجمه: ایوب ترکیان و کتایون نعمت پور. نشر دانشگاه صنایع و معادن ایران. تهران 371 صفحه
زاده حسین،  نرگس،  تابان،  محسن (1394(؛ کاربرد فنآور نانوفتوکاتالیست در پوسته‎های هوشمند ساختمانها جهت مقابله با ریزگردها، اولین کنفرانس بی المللی گردوغبار، 666 672 –
شیعه، اسماعیل (1392)؛ هوای پاک، انجمن مفاخر معماری ایران ، مقالات معماری و شهرسازی، از سایت URL: http://ammi.ir
غفاری، دیمن، مصطفی زاده، رئوف (1394)؛ بررسی منشأ، اثرات و راهکارهای پدیده گردوغبار درایران. نشریه حفاظت و بهره برداری از منابع طبیعی. دوره چهارم. شماره دوم125- 107 .
فرخیان، فاطمه، وثیق، بهزاد، دید‌ه‎بان، محمد (1399)؛ تعیین الگوی مورفولوژیک نمای مدارس در جهت کنترل نفوذ گرد و غبار (نمونه موردی: دزفول). مخاطرات محیط طبیعی. دوره9 شماره26 صفحه 185-202
قربانیان، مهشید؛ شکیبا منش، امیر(1384)؛ تنظیم شرایط محیطی: اصول و مبانی اقلیم‎شناسی. ناشر:هله طحان، تهران. صفحه344.
گلچین، پیمان، نارویی، منصوره، کاظمی نسب، ابوالفضل (1396)؛ طراحی کمربند سبز جنوب غرب شهر زاهدان با رویکرد کاهش ریزگردها. محیط شناسی؛ دوره 43 , شماره 4 صفحه 595 تا صفحه 607
نبوی، سیدسعید، مرادی، حمیدرضا، شریفی کیا، محمد (1398)؛ ارزیابی توزیع زمانی توفان های ریزگرد و ارتباط عوامل مؤثر با فراوانی وقوع این پدیده در استان خوزستان طی سال های 2000 تا 2015. اطلاعات جغرافیایی؛ دوره28 شماره111 صفحه 191-203
نشاط صفوی، سید حسین، اقبالی، سید رحمان (1400)؛ بررسی انتخاب مواد تغییر فازدهنده در سرمایش غیرفعال برای بهبود تهویه طبیعی و آسایش حرارتی در اقلیم گرم و خشک. انرژی‎های تجدیدپذیر و نو؛ دوره 8 شماره2. صفحه 1-10
وارک، کنت، دیویس، واین.تی، وارنر، سیلیس اف (1391)؛ آلودگی هوا، اصول و روش های کنترل، ترجمه هماکشاورزی و مصطفی کلهر، انتشارات دانشگاه تهران. 645 صفحه.
وزارت راه و شهرسازی، سازمان هواشناسی کشور (1389)؛ آمار اقلیمی دزفول. دزفول: اداره کل هواشناسی استان خوزستان اداره هواشناسی صفی آباد دزفول
هاشمی پرپنچی، محمدمهدی، مؤیدی، محمدکاظم، جباری، احسان (1397)؛ شبیه‎سازی عددی جریان دو فازی ذرات معلق در هوا و مطالعه پیرامون رفتار ذرات گردوغبار تحت شرایط مختلف جوی و فرآیند رسوب ذرات گرد و غبار. مکانیک سازه‎ها و شاره‎ها؛ شاهرود. دوره8 شماره2 صفحه 251- 264
Ludovic F. Hivin, Holger Pfaender, Dimitri N. Mavris.(2015) Regional climate impact of aerosols emitted by transportation modes and potential effects of policies on demand and emissions - Original Research Article. Volume 41, 24-30.
Rezazadeh M, Irannejad P, and Shao Y. 2013. Climatology of the Middle East dust events. Aeolian Research: 103-109-15.
Shahraiyni, H. T., Karimi, KH., Nokhandan, H. M., Moghadas, H. N. (2014). Monitoring of dust storms and estimation of aerosol concentration in the Middle East using remotely sensed images. Arabian Journal of Geosciences 8(4): 2095-2110.
UNEP global environmental alert service (GEAS), 2013. https://wedocs.unep.org/handle/20.500.11822/8115
United Nations Environment Program, Environmental News Emergencies, Available from URL: http//:www.UNEP.org/depi/programmes/emergencies html, (Accessed: 2005).
Waggoner, D. G., Sokolik, I. N. (2010). Seasonal dynamics and regional features of MODIS- derived land surface characteristics in dust source regions of East Asia. Remote Sensing of Environment 114(10): 2126-2136. URL: http//:www.unep.org/depi/programmes/emergencies html.
  • تاریخ دریافت: 17 اردیبهشت 1401
  • تاریخ بازنگری: 18 آبان 1401
  • تاریخ پذیرش: 30 آبان 1401
  • تاریخ اولین انتشار: 30 آبان 1401
  • تاریخ انتشار: 01 تیر 1402