تحلیل نقش عناصر اقلیمی و پدیده انسو در شیوع مالاریا در استان کرمان

رحیمی, داریوش; موریان زاده, جواد

doi:10.22111/jneh.2016.2782

تحلیل نقش عناصر اقلیمی و پدیده انسو در شیوع مالاریا در استان کرمان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

¹ هیات علمی

² کارشناس ارشد جغرافیای پزشکی

10.22111/jneh.2016.2782

چکیده

بیماری مالاریا از جمله بیماری های است که شیوع آن با عناصر اقلیمی مرتبط می باشد.در این مقاله تاثیر عناصر اقلیمی و پدیده انسو بر این بیماری در استان کرمان بررسی شود.داده هاشامل دما، رطوبت نسبی ، بارش ، شاخص انسو و مبتلایان به بیماری مالاریا در دوره 92-1382 که با کمک روش های زمین آمار مورد تحلیل شده اند. تحلیل های آماری نشان می دهند دما تا آستانه 40 درجه سلسیوس تاثیر بالای در شیوع این بیماری دارد. بین تعداد مبتلایان و عنصر اقلیمی دما میزان همبسته بودن این دو برابر با (79/0+r= )است، اما بررسی های در مورد دو عنصر رطوبت نسبی و بارش با مبتلایان به بیماری مالاریا حاکی از وجود یک رابطه معکوس با ضرایب همبستگی 89/0- و 878/0- است.البته وجود آبگیرها و مانداب ها که نتیجه ریزش های جوی در ماه های قبل از فصل شیوع بیماری در منطقه می باشند مهمترین کلونی زندگی پشه آنوفل به عنوان مولد بیماری مالاریا است. همچنین بررسی ارتباط پدیده جوی-اقیانوسی انسو با شیوع بیماری مالاریا در منطقه نشان می‌دهدکه این بیماری درفاز منفی انسو(ال نینو) با ضریب همبستگی مثبت در حد (40/0+r= ) افزایش و در فاز منفی آن(لانینا) با ضریب همبستگی (85/0- =r) کاهش می یابد.لذا از آنجایکه پدیده انسو رخدادهای با گام های زمانی تقریبا معین با تکرار پذیری 3 الی 7 ساله داشته و آثار آن بر عناصر اقلیمی منطقه با تاخیرهای 6 تا 18 ماهه بر اقلیم منطقه آشکار می گردد می توان نسبت به تهیه و تنظیم برنامه های کنترل بیماری اقدام نمود.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Analysis of the Impact Climate and ENSO on the Malaria in Kerman Province

نویسنده [English]

javad morianzadeh ²

چکیده [English]

Malaria as a mosquito-borne disease is largely dependent on climatic conditions. Temperature, rainfall and relative humidity considered as climatic factors affecting the geographical distribution of this disease. Southern and eastern regions of Kerman province is a malaria endemic area in Iran. The purpose of this is to evaluate the effect of climatic factors and ENSO on the incidence of malaria in the south of Kerman. Data, including are meteorological data, ENSO and patients with malaria in the period 2003-2013. The results show that the epidemic in this region is very much dependent on annual and monthly temperature, humidity and precipitation. The relationship between temperature and disease is significant at 0.95. Level so the disease increases with temperature up to 40-c˚ threshold. As well as, the result shows that the epidemic malaria is decreasing with increasing relative humidity and precipitation in south Kerman. The statistical analysis shows that malaria has reaction to ENSO. This relation is different at phase El Nino and La-Niño. In the El-Nino phase is increasing malaria because increasing temperature at this phase but the La-Niño phase is decreasing malaria because increasing relative humidity and precipitation in Southern and eastern Kerman province. Regarding to the occurrence of ENSO in January and the appearance of its effects with 6-9 month delay in the Southern and eastern parts of Kerman province, so, by the analysis of the ENSO phases and the predication of the temperature, relative humidity and precipitation we can provide more efficient malaria control programs.

کلیدواژه‌ها [English]

: Malaria
Climatic Conditions
ENSO
Kerman Province

مراجع

احمدیان مرج، ابوالفضل؛ محمدرضا مباشری؛ محمد جواد ولدان زوج؛ یوسف رضایی؛ محمدرضا عبائی(1387)؛ تعیین مناطق با ریسک بالای شیوع مالاریا با استفاده از شاخصهای ماهوارهای و زمینی؛ همایش ژئوماتیک و چهارمین همایش یکسانسازی نامهای جغرافیایی؛ سازمان نقشه برداری کشور؛ صص11-1.
احمدیان مرج، ابوالفضل(1386)، ارائه الکوریتم مناسب جهت تعیین مناطق با پتانسیل شیوع مالاریا با استفاده از تصاویر ماهواره ای، پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی.
حلیمی، منصور؛ مهدی دلاوری؛ اشرف تخت اردشیر(1391)؛ شرایط اقلیمی شیوع بیماری مالاریا در ایران با استفاده از سامانه اطلاعات جغرافیایی؛ مجله دانشکده بهداشت و انستیتو تحقیقات بهداشتی؛ شماره 3؛ صص41-52.
خسروی، محمود، 1383، بررسی اثر الگوهای دور پیوند بر خشکسالی های فراگیر زمستانه استان سیستان و بلوچستان، فصل نامه جغرافیا و توسعه ناحیه ای، شماره 4.
سلیمانیفرد، سیمین دخت؛ مجتبی اکبری؛ مرتضی ثابت قدم؛ صدیقه صابری(1390)؛ وضعیت بیماری مالاریا در اصفهان در سالهای 88- 84؛ مجله دانشکده پزشکی اصفهان؛ سال 29؛ شماره 132؛ صص 273-280.
صائبی، اسماعیل(1384)، بیماری های انگلی در ایران(تک یاختگان)، انتشارات آبیز، ص 335.
طاوسی، تقی؛ محمود خسروی؛ نسرین حسین آبادی(1392)؛ نقش سامانه موسمی در تشدید بیماری مالاریا در جنوب سیستان و بلوچستانبا تاکید بر چابهار؛ جغرافیا و مخاطرات محیطی؛ سال هفتم؛ شماره 3؛ صص 19-34.
مظفری، غلامعلی؛ علی هاشمی؛ فرشاد صفر پور(1390)؛ تحلیل بیوکلیمایی شیوع بیماری مالاریا در شهر چابهار؛ فصلنامه علمی-پزوهشی فضای جغرافیایی؛ سال دوازدهم؛ شماره 38؛ صص 21-37.
ولی پور، امیرعلی؛ علی اصغر آل شیخ؛ علیرضا قره گوزلو؛ میر مسعود خیرخواه(1390)؛ مدل سازی شیوع بیماری مالاریا با استفاده از سامانه اطلاعات مکانی(GIS) و فرایند تحلیل سلسله مراتبی(AHP) (مطالعه موردی استان هرمزگان)؛ همایش ملی ژئوماتیک90.
1. Al-Jaser, M. H, (2006); "Studies on the Epidemiology of Malaria and Lieshmaniasis in Jizan Area, SAUDI ARABIA"; P 9.

Basurko, C; Matthieu Hanf; René Han-Sze; Stéphanie Rogier; Philippe Hérit Claire Grenier; Michel Joubert; Mathieu Nacher; Bernard Carme(2011); Influence of Climate and River Level on The Incidence of Malaria in Cacao, French Guiana; pp: 1-7.
Bouma, M.J; van der Kaay, H.J(1994); Epidemic malaria in India and the El Ni˜no southern oscillation; Lancet 344; 1638—1639.
Ceccato, P; Ghebremeskel, T; Malanding, J; Graves, P; Marc, L; Ghebreselassie, S(2007); Malaria Stratification, Climate, and Epidemic Early Warning in Eritrea; American Society of Tropical Medicine and Hygiene; pp. 61–68.
Mabaso, M. L. H. et.al (2007);"Historical review of malaria in southern Africa with emphasis on the use of indoor residual house spraying"; Trop. Med. Int. Health 9; pp 846-856.
Kilian, A. H. D. et.al (1999); "Rainfall pattern, El Niño and malaria in Uganda"; Trans. R. Soc. Trop. Med. Hyg. 93; pp 22-23.
Lindblade, K. A., et.al (1999); "Highland malaria in Uganda prospective analysis of an epidemic associated with El Ni˜no"; Trans. R. Soc. Trop. Med. Hyg. 93; pp 480-487.
Poveda, G. (2001); "Coupling between annual and ENSO timescales in the malariaclimate association in Colombia"; Environ. Health Perspect; 109; pp489-493.
Richard, Y; Roucou, P; Trzaska, S(2000); Modification of the southern African rainfall variability/ENSO relationship since the late1960s; Clim. Dynam; 16; 883-895.
Srinivasulu, N; Gandhi, B; Naik, R; Daravath, S(2013); Influence of Climate Change on Malaria Incidence in Mahaboobnagar District of Andhra Pradesh, India; international journal of current microbiology and applid sciences; ISSN: 2319-7706Volume 2 Number 5 (2013) pp. 256-266.
Yewhalaw, D; Getachew, Y; Tushune, K; Kifle, M; Kassahun, W; Duchateau, L; Speybroeck, N(2013). The effect of dams and seasons on malaria incidence and anopheles abundance in Ethiopia, BMC Infectious Diseases2013; 13:161.
http://www.biomedcentral.com/1471-2334/13/161.
Zhang, Y et.al (2010); "Meteorological variables and malaria in a Chinese temperate city: Twenty–year time-series data analysis"; Environmental International; 36; pp 439-445.

22- Martens, W.J.M., Niessen, L.W., Rotmans, J., Jetten, T.H. and McMichael, A.J.,

(1995), Potential Impact of Global Climate Change on Malaria Risk. Environmental

Health Perspectives, 103, pp. 458-464.

23- Pampana,E.A.,(1969),Textbook of Malaria Eradication. London:Oxford University Press.

Kiladis GN and Diaz HF (1989) Global climatic anomalies associated with extremes of the Southern Oscillation.Journal of Climate, 2, 1069–1090.

IPCC (1996) Climate change 1995. The Science of Climate Change. Contribution of Working Group I to the Second assessment report of the Intergovernmental Panel on Climate Change. Cambridge University Press, New York.