راهبردهای سازگاری با تغییرات اقلیم در بخش کشاورزی(شهرستان رستم)

سلیمانی, مهرانگیز; رحیمی, داریوش; یزدانپناه, حجت الله

doi:10.22111/jneh.2020.32681.1598

راهبردهای سازگاری با تغییرات اقلیم در بخش کشاورزی(شهرستان رستم)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

¹ دانشجوی دکتری آب و هواشناسی کشاورزی، جغرافیای طبیعی دانشگاه اصفهان و عضو هیات علمی رشته جغرافیای دانشگاه پیام نور استان فارس

² دانشیار آب و هواشناس ،گروه جغرافیا طبیعی دانشگاه اصفهان

³ دانشیار آب و هواشناسی ،گروه جغرافیای طبیعی دانشگاه اصفهان

10.22111/jneh.2020.32681.1598

چکیده

راهبردهای سازگاری با تغییر اقلیم به ویژه دربخش کشاورزی از راهکارهای تعدیل اثرات تغییر اقلیم است.این راهبردها در سه بخش درک تغییر اقلیم ، راهبرهای سازگاری و موانع آن مورد توجه هستند.ایران با اقلیمی خشک،با خشکسالی های متوالی و روند افزایشی دما نیازمند انتخاب راهبردهای سازگاری با تغییر اقلیم است.برای تحلیل راهبردهای سازگار با تغییر اقلیم در بخش کشاورزی شهرستان رستم استان فارس از دو شاخص راهبردهای سازگاری با تغییر اقلیم (ASI) و موانع راهبردها (PCI) در دوره زمانی 2017-1987 و از داده‌های اقلیمی و کشاورزی و در زمینه داده‌های میدانی از روش نمونه گیری کرجسی و مورگان استفاده شد. یافته ها نشان داد که بیش از 90درصد پاسخ دهندگان تغییر اقلیم و اثرات آن را درک و به دنبال سازگاری با آن هستند.جهت دستابی به راهبرد ASI اجرای پروژه های مدرن سازی آبیاری و تکنولوژی، کشت گونه های مقاوم به خشکی (کلزا،گیاهان داروئی) ،جابجای تاریخ کشت،کشت گلخانه ای و تنوع کشت محصولات جایگزین و به منظور محقق شدن راهبرد موانع (PCI) از طریق ایجاد یک نظام حمایت مالی مناسب با شرایط اقتصادی کشاورزان، آموزش و افزایش دانش فنی کاربران و پایدار نمودن منابع درآمدی به موفقیت بیشتر راهبردهای سازگار با تغییر اقلیم دست یافت.در واقع راهبرد سازگاری با تغییرات اقلیمی و حذف موانع آن می تواند تاب آوری فعالیت های کشاورزی و امنیت غذایی منطقه را تامین نماید.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Climate Change Adaptation Strategy in Agriculture (Rostam County)

نویسندگان [English]

Mehrangiz Solimani ¹
Dariush Rahimi ²
Hojatollah Yazdanpanah ³

¹ PhD student of climatology, Isfahan University & Faculty Member (instructor) Geography at Payam-e-Nor University of Fars, Iran

² Associate Professor of Climatology, Faculty of Geographical Sciences, University of Isfahan, Iran.

³ Associate Professor of Climatology, Faculty of Geographical Sciences, University of Isfahan, Iran.

چکیده [English]

Climate change adaptation strategies, especially understanding agriculture, are strategies to mitigate climate change impacts. These strategies are addressed in three concepts: climate change adaptation strategies and problems. Iran needs climate change adaptation strategies with dry climates, successive droughts, and rising temperatures. Two indicators of climate change adaptation Adaptation strategy index (ASI) and Problem Confrontation Index (PCI) were used to analyze climate change adaptation strategies in Fars province agriculture. The findings showed that more than 90% of respondents understand and seek adaptation to climate change and its effects. They have chosen irrigation and technology modernization strategies, drought-resistant varieties (rapeseed, medicinal plants), shifting cultivation time, greenhouse cultivation, and variety of crop varieties and activities as adaptive strategies to climate change. Weak finances, high price fluctuations, low productivity, technical skill, and the complicated rules of the bureaucracy in financing were the most important problems in the implementation and success of strategies. Therefore, it is possible to achieve more successful climate change strategies by establishing a financial support system (such as Grameen Bank of Bangladesh), training and enhancing users' technical knowledge and sustaining revenue sources.

کلیدواژه‌ها [English]

Climate Change
Adaptation Strategy Index
Agriculture
Rostam County

مراجع

آزادی، یونس، مسعود یزدان پناه، معصومه فروزانی و حسین محمودی(1398)، شناسایی سازه‌های مؤثر بر رفتارهای سازگاری کشاورزان گندم‌کار تحت‌شرایط تغییرات آب و هوایی (مورد مطالعه: شهرستان کرمانشاه)، جغرافیا و توسعه، 56،56-39

اداوی، ظهراب(1393)، شبیه سازی اثرات تغییر اقلیم بر تولید سیب زمینی در منطقه فریدون شهر اصفهان و ارائه راهکارهای سازگاری بر اساس رهیافت های مدل سازی، پایان نامه دکتری کشاورزی گرایش زراعت، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهرکرد.

اسمعیل نژاد، مرتضی، بهلول علیجانی(1396)، واکاوی و رتبه بندی استراتژی های سازگاری نسبت به تغییرات اقلیمی از دیدگاه مردم محلی مورد مطالعه :دشت سیستان،تحلیل فضایی مخاطرات محیطی،سال چهارم شماره ،72-63.

حسینی، صفدر، محمدرضا نظری، شهاب عراقی نژاد(1392)، بررسی اثر تغییر اقلیم بر بخش کشاورزی با تاکید بر نقش به کارگیری راهبردی ها تطبیق در این بخش، تحقیقات اقتصاد و توسعه کشاورزی ایران، دوره 44، شماره 1، 16-1.

خالدی ،فخرالدین ،کیومرث زرافشانی ، لیدا شرفی(1394)، بررسی عوامل موثر بر توان سازگاری در برابر تغییرات اقلیم ،پژوهش های روستایی، دوره ها، شماره 3، 677-655.

ضیغمی، مژگان(1392)، بررسی آسیب پذیری رشد فنولوژی ارقام ذرت در خراسان رضوی تحت سناریو های مختلف مدل های اقلیمی، پایان نامه کارشناسی ارشد. دانشکده کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد.

عزیزی خالخیلی، طاهره(1392)، الگوی تصمیم گیری کشاورزان برای سازگاری با نوسانات اقلیمی ،پایان نامه دکتری ترویج و آموزش کشاورزی دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز.

کوچکی، علیرضا، غلامعلی کمالی (1390)، تغییر اقلیم و تولید گندم دیم در ایران، مجله پژوهش های زراعی ایران، جلد هشتم، 508 تا 520.

فرج زاده اصل، منوچهر، عبدالرضا کاشکی، سیاوش شایان (1388)، تحلیل پذیری عملکرد محصول گندم دیم با رویکرد تغییرات اقلیمی استان خراسان رضوی، فصلنامه مدرس علوم انسانی، دوره 83، شماره 3، 256تا 228.

قاسمی، وحید(1384)، ضریب آلفای کرنباخ و ویژگیهای آن با تاکید بر کاربرد در پژوهشهای اجتماعی، مجله پژوهشی دانشگاه اصفهان، شماره19، صص174-155.

مومنی، سکینه، منصور زیبایی (1392)، اثرات بالقوه تغییر اقلیم بر کشاورزی استان فارس نشریه اقتصادو توسعه کشاورزی ،دوره 27،شماره 3، 179- 169.

مرادی، روح اله، علیرضا کوچکی، مهدی نصیری محلاتی(1392)، تاثیر تغییر اقلیم بر تولید ذرت وارزیابی تغییر تاریخ کاشت بعنوان راهکارسازگاری در شرایط آب و هوایی مشهد، نشریه دانش کشاورزی و تولید پایدار، جلد 33، شماره 4، 129-111.

مقدادی، نسیم(1391)، شبیه سازی اثر تغییر اقلیم برگیاه نخود در استان زنجان، پایان نامه کارشناسی ارشد کشاورزی اکولوژیک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان.

نصیری محلاتی، مهدی، علیرضا کوچکی(1384)، اثر تغییر اقلیم بر شاخصهای اگروکلیماتیک مناطق کشت گندم دیم در ایران، مجله پژوهش های زراعی ایران، جلد سوم، 303 تا 291.

Aksit, O., McNeal, K. S., Gold, A. U., Libarkin, J. C., and Harris, S. (2018). The influence of instruction, prior knowledge, and values on climate change risk perception among undergraduates. Journal of Research in Science Teaching, 55, 550-572.

Bryan, E., Ringler, C. Okoba, B. Roncoli, C. Silvestri, S. & Herrero, M. (2011). Adapting Agriculture to Climate Change in Kenya: Household and community strategies and determinants, In International Conference on May, Vol. 18.

Chen, J., Huang, P., McCarl, B.A., and Shiva, L. (2014). Climate Change, Society, and Agriculture: An Economic and Policy Perspective. Encyclopedia of Agriculture and Food Systems, 294-306.

Clayton, S., Devine-Wright, P., Stern, P. C., Whitmarsh, L., Carrico, A., Steg, L., Swim, J., and Bonnes, M. (2015). Psychological research and global climate change. Nature Climate Change, 5 (7), 640-646.

Feleke, Hirut Getachew, (2015), Assessing Weather Forecasting Needs of Smallholder Farmers for Climate Change Adaptation in the Central Rift Valley of Ethiopia, Journal of Earth Science 6(10):312.pp1-8

Gary B, Philippe T (2011) Trend analysis in polls, topics, opinions and answers. HAL Id: -00601261.

Kurukulasuriya, P., Mendelsohn, R. (2008). A Ricardian Analysis of the Impact of Climate Change on African Cropland, African Journal of Agricultural and Resource Economics, 2 (1), 1–23.

Lemmen, D. S., Warren, F. J., Lacroix, J., and Bush, E. (2008). From impacts to adaptation: Canada in a changing climate. Government of Canada, Ottawa.

Nhemachena, C., & Hassan, R. (2007). Micro-Level Analysis of Farmers Adaption to Climate Change in Southern Africa, Intl Food Policy Res Inst.

Otitoju, M. A., and Enete, A. A. (2016). Climate change adaptation: Uncovering constraints to the use of adaptation strategies among food crop farmers in South-west, Nigeria using principal component analysis (PCA). Cogent Food and Agriculture, 2 (1), 1-11.

Rosenzweig, C., (2007). Adaptation and mitigation strategies in agriculture:an analysis of potential synergies, Mitig Adapt Strat Glob Change 12:855–873.

Uddin, M. N; Bokelmann, W&Entsminger, J.S. (2014). Factors Affecting Farmers Adaptation Strategies to Environmental Degradation and Climate Change Effects: A Farm Level Study in, Bangladesh, Climat ,2:223-241

Smit, B., and Skinner, M. W. (2002). Adaptation options in agriculture to climate change: a typology. Mitigation and adaptation strategies for global change, 7 (1), 85-114.

Zamasiya, B., Nyikahadzoi, K., and Mukamuri, B. B. (2017). Factors influencing smallholder farmers' behavioural intention towards adaptation to climate change in transitional climatic zones: A case study of Hwedza District in Zimbabwe. Journal of Environmental Management, 198, 233-239.