پهنه‌بندی مناطق کشور بر اساس شاخص‌های ژئوپلیتیکی اثرات تغییر اقلیم

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه جغرافیای سیاسی، واحد علوم وتحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران

2 دانشیار، گروه جغرافیا، واحد تهران مرکز، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران

3 دانشیار، گروه جغرافیا، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران

4 دانشیار، گروه جغرافیا، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز

چکیده

امروزه بزرگ‌ترین تهدید زیست‌محیطی کره زمین، گرمایش جهانی و تغییرات اقلیمی است. پیامدهای تغییر اقلیم منجر به کمبود آب و مواد غذایی، بیماری، بیکاری و مهاجرت، فقر، بحران در خصوص منابع و بی‌ثباتی می‌گردد. هدف از انجام این پژوهش پهنه‌بندی مناطق کشور بر اساس شاخص‌های ژئوپلیتیکی اثرات تغییر اقلیم می باشد. تحقیق حاضر از نظر هدف، کاربردی و روش انجام آن توصیفی-تحلیلی است. گردآوری داده ها و اطلاعات اسنادی و پیمایشی و با ابزار پرسش نامه صورت گرفته است. جامعه آماری پژوهش به‌صورت هدفمند و شامل صاحب‌نظران و متخصصین در حوزه تغییر اقلیم شاغل در سازمان‌های هواشناسی، محیط‌زیست و پدافند غیرعامل است. پرسش نامه بر اساس شاخص‌های اثرات تغییر اقلیم و ژئوپلیتیک طراحی و پس از توزیع ، تعداد 60 پرسشنامه جمع‌آوری گردید. سپس به‌وسیله آزمون مقایسه‌ای فریدمن اولویت‌بندی پارامترهای تأثیرگذار تغییر اقلیم بر ژئوپلیتیک پرداخته که به ترتیب عبارت‌اند از 1- فقر و بیکاری 2- خشک‌سالی 3 – امنیت اجتماعی 4-تولید محصولات استراتژیک کشاورزی و دامی 5-سلامت و بهداشت عمومی و 6-حفظ تعادل اکوسیستم بیشترین تأثیر را در ژئوپلیتیک کشور خواهد داشت. پس‌ازآن با استفاده از نرم‌افزار (GIS) پهنه‌بندی کشور به اعتبار اثرات تغییر اقلیم در مناطق کشور ترسیم گردید. بر اساس یافته های تحقیق، با توجه به شاخص های ژئوپلیتیکی اولویت بندی شده، اثرات تغییر اقلیم در استان‌های سیستان و بلوچستان، کهگیلویه و بویراحمد، قم، بوشهر و البرز بیشترین ضربه‌پذیری را خواهند داشت. بدین منظور دولت با یک برنامه ریزی میان مدت و بلند مدت می تواند در کاهش چالش های ژئوپلیتیکی ناشی از اثرات تغییر اقلیم در این مناطق تاثیرگزار باشد. در پایان بر لزوم اجرای روش‌های مؤثر ازجمله آبخیزداری و استفاده از انرژی‌های پاک جهت کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای برای سازگاری با اثرات تغییر اقلیم تأکید شده است.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Mapping the regions of the country of Iran based on geopolitical indicators of climate change impacts

نویسندگان [English]

  • Mohamad Basiri sadr 1
  • Mohamad Akhbari 2
  • Abdoreza Faraje rad 3
  • Raza Borna 4
1 PhD Student of Political Geography, Science and Research Unit, Islamic Azad University, Tehran, Iran
2 Associate Professor of Department of Geography, Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran
3 Associate Professor of Department of Geography, Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran
4 Associate Professor of Department of Geography, Ahvaz Branch, Islamic Azad University, Ahvaz, Iran
چکیده [English]

Today, the world's greatest environmental threat is global warming and climate change. The consequences of climate change are water and food shortages, disease, unemployment and migration, poverty, resource crises and instability. The aim of this study is to zoning the country's regions of Iran based on geopolitical indicators of the effects of climate change. The present study is descriptive-analytical in terms of purpose, application and method. Data collection and documentary and survey information have been done with questionnaire tools. The statistical population of the research is purposeful and includes experts and specialists in the field of climate change working in meteorological organizations, the environment and passive defense. The questionnaire was designed based on the indicators of the effects of climate change and geopolitics and after distribution, 60 questionnaires were collected. Friedman's comparative test then prioritizes the impact of climate change on geopolitics, which are: 1- Poverty and Unemployment, 2- Dryness, 3 - Social security 4 - Production of strategic agricultural and livestock products 5 - Health and public health and 6 - Maintaining the balance of the ecosystem will have the greatest impact on the country's geopolitics. After that, the country's zoning was drawn using GIS software to validate the effects of climate change in the country's regions. According to the research findings, according to the prioritized geopolitical indicators, the effects of climate change in Sistan and Baluchestan, Kohgiluyeh and Boyer-Ahmad provinces, Qom, Bushehr and Alborz will be most affected. For this purpose, the government can use a medium-term and long-term plan to reduce the geopolitical challenges caused by the effects of climate change in these areas. Finally, it is necessary to implement effective methods such as watershed management and use of clean energy to reduce Greenhouse Gases emissions to adapt to the effects of climate change.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Zoning
  • climate change
  • global warming
  • geographic information system (GIS)
  • geopolitics

مراجع

امیر نژاد، حمید. اسد پور کردی، مریم (1396). بررسی اثرات تغییر اقلیم بر تولید گندم ایران. نشریه تحقیقات اقتصاد کشاورزی. جد 9 شماره 3 پاییز 96. صص 163-182
بانک مرکزی ایران. اعلام نرخ تورم در استان‌های کشور. سال 1397
بحری، معصومه. زاهدی، احسان (1395) بررسی اثرات تغییر اقلیم بر رژیم هیدرولوژیکی جریان سطحی رودخانه حوضه آبخیز ازکوسه. نشریه تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی. سال شانزدهم شماره 42 پاییز 95. صص 109-132
بوزان، باری. ویور، الی و پاپ دوولید (1392) چهارچوبی تازه برای تحلیل امنیت، ترجمه علیرضا طیب. انتشارت پژوهشکده مطالعات راهبردی، تهران.
حافظ نیا، محمدرضا (1390) اصول و مفاهیم ژئوپلیتیک. انتشارات پاپلی، مشهد. صص 37-89
خوش‌منش، بهنوش. پورهاشمی، سید عباس. سلطانیه، محمد. هرمیداس باوند، داوود (1394) بررسی پیامدهای تغییر اقلیم از دیدگاه حقوق بشر. فصلنامه علوم و تکنولوژی محیط مقاله 15، دوره 17، شماره 4، زمستان 94 صص 223-234
رهنمایی، محمدتقی (1395) ایران، توان‌های طبیعی و محیطی آن. انتشارات مهکامه تهران.
صابری لویه، فردین. علیجانی، بهلول. خالدی، شهریار (1398) برآورد تغییرات آب و هوایی آینده در ساحل جنوبی دریای خزر با استفاده از مدل آب و هوایی منطقه. نشریه تحلیل فضایی مخاطرات محیطی. سال ششم. شماره 1 بهار 1398. صص 111-138
عباسی سمنانی، علیرضا (1392) موقعیت ژئوپلیتیکی ایران در مناسبات قدرت منطقه‌ای و جهان، مجله سپهر دوره 22 شماره 86 تابستان سال 92. صص 96-104
علیجانی، بهلول. قویدل رحیمی، یوسف (1384) مقایسه پیش‌بینی تغییرات دمای سالانه تبریز با ناهنجاری دمایی کره زمین با استفاده از روش رگرسیون خطی و شبکه عصبی مصنوعی. مجله جغرافیا و توسعه، دوره 3 شماره 6. زمستان 1384. صص 21-38
کاویانی راد، مراد (1391) امنیت زیست‌محیطی از منظر ژئوپلیتیک. تهران: نشریه تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی، جلد 20 شماره 23. صص 85-106
کاویانی راد، مراد. کریمی پور، یداله. فهمی، هدایت و کرمی، صادق (1396) تبیین پیامدهای امنیتی تغییر اقلیم در حوزه آبریز مرکزی ایران. نشریه تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی. سال هفدهم شماره 45 پاییز 96. صص 73-92
گیدنز، آنتونی (1391) سیاست‌های تغییرات اقلیمی. ترجمه پیشگاهی فرد، زهرا. یحیی پور، محمدصادق. کریمی، سجاد. انتشارات سازمان جغرافیایی نیروهای مسلح: تهران. ص 226.
مجتهدزاده، پیروز، (1381) ایده‌های ایرانی و دگرگونی‌های ژئوپلیتیک. نشر نی. تهران. ص 127
مرکز آمار ایران (1395) سرشماری نفوس و مسکن سال 1395. انتشارت مرکز آمار ایران.
مرکز ملی خشک‌سالی و مدیریت بحران (1398) تحلیل بارش و دمای هوای کشور از ابتدای مهر تا خرداد 1398 و بررسی آخرین وضعیت خشک‌سالی و کم‌بارشی در کشور. سازمان هواشناسی کشور. وزارت راه و شهرسازی
ناصری، محسن. احدی، محمدصادق (1395) ارزیابی سیاست‌های جمهوری اسلامی ایران در خصوص تغییر اقلیم. فصلنامه راهبرد اجتماعی فرهنگی. سال پنجم شماره 21. زمستان 1395 صص 21-48
Angel. J (2008) Potential Impact of Climate Change on Water Availability. Illinois State Water Survey. Institute of Natural Resource Sustainability
Chloe Taylor (2019). "Global tension is hampering our ability to fight climate change, Davos survey warns". CNBC. Retrieved January 18, 2019
Ding, Y. Hayes, M. J. Widhalm, M. (2011). "Measuring economic impacts of drought: A review and discussion". Disaster Prevention and Management. 20 (4): 434–446.
Epstein, Paul R. Ferber, Dan (2011). Changing Planet, Changing Health: How the Climate Crisis Threatens Our Health and what We Can Do about it. University of California Press
Gleick, Peter H. (2014). "Water, Drought, Climate Change, and Conflict in Syria". Weather, Climate, and Society. 6 (3): July 2014: 331–340. doi:10.1175/wcas-d-13-00059.1. ISSN 1948-8327.
Higgins, Eoin (2019). "Climate Crisis Brings Historic Delay to Planting Season, Pressuring Farmers and Food Prices". Ecowatch. Retrieved 30 May 2019
Homme, Demian. Murphy, Alexander B (2013) “Rethinking geopolitics in an era of climate change”. GeoJournal. 78: 507–524 doi: 10.1007/s10708-012-9448-80
Hulme, Mike (2016). "Concept of Climate Change, in: The International Encyclopedia of Geography". The International Encyclopedia of Geography. Wiley-Blackwell/Association of American Geographers (AAG). Retrieved 16 May
IDMC (2014) (Internal Displacement Monitoring Centre) Norwegian Refugee Council. "Displacement due to natural hazard-induced disasters: Global estimates for 2009 and 2010". Internal-displacement.org. Archived from the original on 1 March 2014. Retrieved 23 February 2014.
IPCC Climate Change (2001): The Scientific Basis. Contribution ofWorking Group I to the Third Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change Houghton, J.T. et al. (Eds).
IPCC Climate Change (2007). "Summary for Policymakers: C. Current knowledge about future impacts". Climate Change https://www.ippc.int
IPCC, Climate Change( 2013): The Physical Science Basis – Summary for Policymakers (AR5 WG1)" - Intergovernmental Panel on Climate Change. p. 17. Archived from the original on 22 December 2018. It is extremely likely that human influence has been the dominant cause of the observed warming since the mid-20th century. https://www.ippc.int
Myers, Norman. (2002) "Environmental Refugees: A Growing Phenomenon. Philosophical Transactions: Biological Sciences 357.1420: 609
NASA (2006) Where are the hottest spots on Earth? EOS, 87 (43), 461-467 https://earthobservatory.nasa.gov.
NASA (2011) "What's in a Name? Global Warming vs Climate Change14357. https://earthobservatory.nasa.gov.23 July.
NASA(2017): "Scientific consensus. Climate Change"  Vital Signs of the Planet: Earth's climate is warming Archived from the original on 28. https://earthobservatory.nasa.gov .7 August 2017.
Paskal Cleo, House Chatham(June2007),How Climate Change is pushing the Bounndries of Security and Foreign Policy, Energy EEDP CC BP 07/01 Environment and Development Programme,
Reiter, Paul (2001). "Climate Change and Mosquito-Borne Disease". Environmental Health Perspectives. 109 (1): 141–161. Doi: 10.1289
Schneider, S.H. et al. (2007). "Assessing key vulnerabilities and the risk from climate change. In: Climate Change 2007: Impacts, Adaptation and Vulnerability. Contribution of Working Group II to the Fourth Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change M.L. Parry et al. (eds.)". Cambridge University Press, Cambridge, U.K. and New York, N.Y. U.S.A. pp. 779–810.
Tubiello, Francesco N. Rosenzweig, Cynthia (2008). "Developing climate change impact metrics for agriculture". The Integrated Assessment Journal. 8 (1): 165–184
UN-Water (2013). UN Water Statistics" Archived 2013-05-17 at the Wayback Mach
Wheeler D. (2011). Quantifying Vulnerability to Climate Change: Implications for Adaptation
Assistance. CGD Working Paper 240. Washington, D.C. Center for Global Development.
WOT (World Health Organization) (2018). "Climate change and health". World Health Organization. World Health Organization. Retrieved 27 February 2018
1-https://ec.europa.eu/clima/change/consequences_en
2-https://donya-e-eqtesad                              1389/8/20.

فایل ها

سابقه مقاله

  • تاریخ دریافت: 04 اسفند 1398
  • تاریخ بازنگری: 18 تیر 1399
  • تاریخ پذیرش: 14 مرداد 1399
  • تاریخ اولین انتشار: 01 خرداد 1400
  • تاریخ انتشار: 01 خرداد 1400

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار