ارزیابی کیفی آسیب‌پذیری لرزه‌ای مدارس شهر ایرانشهر

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 مربی، گروه مهندسی عمران، دانشگاه ولایت

2 دانشیار، گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه سیستان و بلوچستان

10.22111/jneh.2021.37214.1754

چکیده

اجرای طرح نوسازی و بهسازی بافت‌های فرسوده به علت تعدد در منشأ پیدایش و عوامل شکل‌گیری با مسائل و پیچیدگی‌های خاص مواجه است. ارائه هرگونه راه حل و یا طرح‌های مرتبط جهت بازسازی و مقاوم‌سازی، مستلزم آگاهی و شناخت عوامل به و‌جود آورنده است. با توجه به اهمیت مدارس به عنوان سازه‌های در معرض خطر زلزله، در این تحقیق به بررسی آسیب‌پذیری لرزه‌ای مدارس شهر ایرانشهر پرداخته شده است.  این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر ماهیت و روش توصیفی تحلیلی است. روش جمع‌آوری اطلاعات و داده‌ها به صورت کتابخانه‌ای و اسنادی و میدانی می‌باشد. با توجه به بررسی‌های صورت گرفته 80 درصد مدارس موجود در این ‌شهر دارای ساختمان با مصالح بنایی نیمه‌مسلح و غیر‌مسلح هستند که جهت بررسی آسیب‌پذیری لرزه‌ای این مدرسه‌ها، روش آریا به عنوان روشی سازگار و مناسب جهت ارزیابی آسیب‌پذیری این‌گونه ساختمان‌ها انتخاب گردیده است. با بررسی میدانی ازتمامی مدارس ساخته شده با مصالح بنایی موجود در این شهر و جمع‌آوری اطلاعات مورد نیاز، مشاهده گردید که برای زلزله‌هایی با شدت MSK9 و MSK8، براساس شاخص خسارت به‌دست‌آمده از این روش، به ترتیب 90 و 51 درصد از مدارس مورد مطالعه دچار فروریزش و آسیب خواهند شد. برای زلزله‌ای با شدتMSK7 ، 81 درصد از مدارس دچار خسارت متوسط می‌شوند که نیاز به تعمیر اساسی خواهند داشت. براساس اطلاعات برداشت شده مشخص گردید که 80 درصد از مدارس مورد مطالعه در مناطق پرازدحام شهر واقع شده‌اند و 84 درصد از کل مدارس دارای شرایط با دسترسی آسان و نسبتاً آسان هستند که در صورت مقاوم‌سازی مناسب، می‌توان از آن‌ها به عنوان پایگاه‌های امداد رسانی بعد از وقوع زلزله استفاده کرد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Qualitative Seismic vulnerability evaluation of schools in Iranshahr city

نویسندگان [English]

  • Ali Yaghfoori 1
  • Seyed mohammad Miri 1
  • Hossein Yaghfoori 2
1 Instructor, Department of Civil Engineering, Velayat University, Iran
2 Associate Professor, Department of Geography and Urban Planning, Faculty of Geography and Environmental Planning, Sistan and Baluchestan University, Zahedan, Iran
چکیده [English]

Various origins and reasons of formation have imposed complexity and difficulties on improvement plans and as well as rehabilitation and renovation of worn-out tissues. Therefore, designing rehabilitation, retrofitting, and repairing methods of old constructions needs a deep understanding of the above-mentioned factors as well as approaches. Due to the importance of schools, in this research, the seismic vulnerability of these types of the building has been studied in Iranshahr. Investigations revealed 80% of schools are made from semi reinforced and unreinforced building materials in this city. Because of compatibility as well as appropriateness, the Arya method has been chosen to assess the seismic vulnerability of buildings of schools. Based on the damage index, through field surveying and collected data it can be observed that, for masonry schools, during an earthquake with an intensity of MSK9 and MSK8, 90 and 51% of schools will collapse, respectively. Moreover, an earthquake with an intensity of MSK7 will cause moderate damage in 81% of schools in which extensive repair is required. However, investigation of gathered information shows that nearly 80% of studied schools are located in a crowded area, as well as, locations of 84% of these buildings are convinced to access and in case of proper rehabilitation can be used as relief bases after the earthquakes

کلیدواژه‌ها [English]

  • Seismic vulnerability
  • Area method
  • school
  • damage index
  • Iranshahr
آذرنژاد، علی، عیدی، محمدرضا ، فرهودی، فرهاد ، رضایی، غلامرضا (1387)، بررسی روش‌های متفاوت ارزیابی کیفی سریع ساختمان مدارس کشور،سومین کنفرانس ملی و اولین کنفرانس بین المللی مقاوم سازی،تبریز https://civilica.com/doc/55943/
آریان‌پور، یاسر، احسان دوست، محمدرضا (1396)، مطالعه ی ارزیابی آسیب پذیری لرزهای ساختمانه‌ای متداول شهری به روش آریا
مطالعه‌ی موردی: قسمتی از شهرستان کازرون، پژوهشنامه زلزله‌شناسی و مهندسی زلزله، سال نوزدهم، شماره دوم، تابستان 1395، ص 74-63
اصغری، حسن، بیت‌الهی، علی(1394)، ارزیابی آسیب پذیری لرزه ای شهرستان میانه واقع در استان آذر بایجان شرقی، کنفرانس بین المللی معماری، شهرسازی، عمران، هنر و محیط زیست؛ افق های آینده، نگاه به گذشته، تهران، جهاد دانشگاهی تهران https://civilica.com/doc/608450/
برکچیان، مجید (1378)، ارزیابی کمی آسیب پذیری ساختمانهای مهم فولادی در برابر زلزله با استفاده از تحلیلهای غیر ارتجاعی، پایان نامه کارشناسی ارشد ،مهندسی زلزله. پژوهشکده ساختمان ومسکن.
پرتابیان، عبدالرضا ، فتوحی، صمد ، ریگی، حامد (1395)، استفاده از روش احتمالاتی در پهنه بندی خطر لرزه ای استان سیستان و بلوچستان، نشریه مخاطرات طبیعی دانشگاه سیستان و بلوچستان، تابستان 1395، دوره5، شماره8، ص‌16-‌1  10.22111/JNEH.2016.2774
زهرائی، سیدمهدی(1392)، ارزیابی کیفی آسیب‌پذیری لرزه‌ای ساختمانهای شهر بندرعباس، پژوهشنامه زلزله‌شناسی و مهندسی زلزله، سال شانزدهم، شماره دوم، تابستان92، ص34-23
زهرائی، سیدمهدی، ارشاد، لیلی (1384). بررسی آسیب پذیری لرزه‌ای ساختمانهای شهر قزوین. نشریه دانشکده فنی دانشگاه تهران
، شماره 3، جلد 39، شهریور1384، ص 297-287
سازمان نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس کشور.(1390)دستورالعمل کاربردی بهسازی لرزه‌ای مدارس آجری(مشخصات فنی و جزئیات تیپ اجرایی بهسازی لرزه‌ای مدارس آجری کشور)، دستورالعمل شماره 2266-2/10290
سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور.(1386). دستورالعمل بهسازی لرز های ساختمان های بنایی غیرمسلح موجود، نشریه شماره 376. 205
سحرخیز، مهدی ، بخشی، حسین (1394)، ارزیابی آسیب‌پذیری و تعیین خطر لرزه‌ای ساختمان‌های مسکونی شهرستان سبزوار، اولین کنفرانس سالانه پژوهش‌های معماری، شهرسازی و مدیریت شهری، یزد. https://civilica.com/doc/544532
شایانفر، محسنعلی، خدام، علی(1388)، بررسی ومقایسه دستورالعمل های ارزیابی سریع آسیب پذیری سازه ها در برابر زلزله : روش های آریا و ATC، هشتمین کنگره بین المللی مهندسی عمران،شیراز. https://civilica.com/doc/62483/
صافی ملکی، رضا، امامی، کمال (1394)،دستورالعمل انجمن تحقیقات ملی کانادا NRC برای ارزیابی لرزهای سریع ساختمانها،کنفرانس بین المللی عمران ، معماری و زیرساخت های شهری،تبریز. https://civilica.com/doc/447464/
صدیق‌نیا، منصور(1397)، ارزیابی آسیب‌پذیری بافت‌های فرسوده شهری در برابر زلزله(مطالعه‌ موردی: ایرانشهر)، رساله کارشناسی ارشد، رشته جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، استاد راهنما: حسین یغفوری، زاهدان، دانشگاه سیستان و بلوچستان، دانشکده جغرافیا و برنامه‌ریزی محیطی، گروه آموزشی جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری
کلانتری، افشین، بهار، امید، چالشتری، جعفر، نجفی، صادقی، سیاوش (1389)، ارزیابی آسیب پذیری لرزه ای مدارس شهرکرد به کمک منحنی های شکنندگی لرزه ای، پژوهشنامه زلزله‌شناسی و مهندسی زلزله، سال شانزدهم، شماره سوم و چهارم، پاییز و زمستان 89
مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن، (1393)، آیین نامه طراحی ساختمان ها در برابر زلزله استاندارد2800 ویرایش 4.
معاونت نظارت راهبردی، دفتر نظام فنی اجرایی (1387). دستورالعمل ارزیابی لرزه ای سریع ساختمان های موجود. نشریه شماره 361
مقررات ملی ساختمان، مبحث هشتم، (1398)، طرح و اجرای ساختمان های با مصالح بنایی
نصیری‌امینی، امید، ‌ نقی پور، مرتضی (1385)، ارزیابی آسیب پذیری لرزه ای سازه های مدارس استان تهران، دومین سمینار ساخت و ساز در پایتخت، پردیس دانشکده های فنی دانشگاه تهران
Arya, A.S. (1967). Design and construction of masonry buildings in seismic areas, Bulletin Indian Society of Earthquake Technology.
Japan Building Disaster Prevention Association (2001), Standard for Seismic Evaluation of Existing Reinforced Concrete Buildings.
BIA, (1996). The Assessment and Improvement Of Structural Performance of Earthquake Risk Buildings-Draft for General Release. New Zealand National Society for Earthquake Engineering.